Γαλλία: Ο αντιπροϋπολογισμός της Εθνικής Συσπείρωσης 

Πριν από λίγες ημέρες, σε συνέντευξη Τύπου, η Μαρίν Λεπέν παρουσίασε το πρόγραμμα του κόμματός της για την οικονομία, συνοδευόμενη από δύο κορυφαία στελέχη της Εθνικής Συσπείρωσης, τον Ζορντάν Μπαρντελά και τον Jean-Philippe Tanguy. Όμως, όλοι οι σοβαροί οικονομολόγοι, δεξιοί, αριστεροί και κεντρώοι, αποφάνθηκαν: το πρόγραμμα είναι αδέξιο, έχει ενοχλητικά λάθη και δείχνει ερασιτεχνισμό. Μετά από τρεις διαδοχικές προεδρικές εκστρατείες, η Μαρίν Λεπέν εξακολουθεί να μην έχει μάθει τίποτα για τα δημόσια οικονομικά. Ενώ ισχυρίζεται ότι θέλει να αποκαταστήσει την ισορροπία των κρατικών λογαριασμών, δεν έχει την παραμικρή ιδέα πώς να το πετύχει.

Ο αντιπροϋπολογισμός ήταν ένα PowerPoint φτιαγμένο πρόχειρα με τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης, γεμάτο λάθη και αντιφάσεις, βασισμένο σε ένα συνονθύλευμα αόριστων και μη ρεαλιστικών μέτρων που έχουν υπολογιστεί στο πόδι. Υπάρχουν ασυνέπειες στα στοιχεία που παρουσιάζονται, μερικές φορές ακόμη και στην ίδια σελίδα, στην ίδια διαφάνεια: οι περικοπές δαπανών ποικίλλουν από 78,8 έως 93,7 δισεκατομμύρια ευρώ· το ΑΕΠ της Γαλλίας σε συνάρτηση με τον χρόνο σημειώνεται με λανθασμένα νούμερα και η πρόβλεψη ότι θα αυξηθεί αν εκλεγεί η Λεπέν δεν βασίζεται σε δεδομένα. Εξάλλου, όπως κάνουν όλοι οι ευρωσκεπτικιστές, η Λεπέν φουσκώνει τη συνεισφορά στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να αποδείξει τα οφέλη της περικοπής της στο ήμισυ. Τα περισσότερα οικονομικά think tanks ισχυρίζονται ότι από την εξοικονόμηση των 140 δισεκατομμυρίων (σε συνολικό προϋπολογισμό σχεδόν ενός τρισεκατομμυρίου), λιγότερα από 10 δισεκατομμύρια είναι αξιόπιστα και ότι η βελτίωση του ισοζυγίου θα φτάσει περίπου τα 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ το 2031 και όχι τα 141,7 δισεκατομμύρια, όπως διατείνεται η Λεπέν. Κατά συνέπεια, με τις προσαρμοσμένες παραδοχές, το έλλειμμα θα ανέλθει στο 6,5% του ΑΕΠ το 2031 και το χρέος σε περίπου 130% το 2031. Αυτό απέχει πολύ από τον «χρυσό κανόνα» που θέλει να κατοχυρώσει συνταγματικά η Μαρίν Λεπέν.

Η Λεπέν επιμένει ότι έχει τη μαγική συνταγή: δημοσιονομική πειθαρχία και δραστικές περικοπές δαπανών. Θέτει ως στόχο τη σταδιακή μείωση του χρέους στο 112% του ΑΕΠ έως το 2032 (από περίπου 121% το 2027) και τη μείωση του ελλείμματος στο 3% έως το 2030 και ζητεί τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τη συγκράτηση και τον περιορισμό του κόστους δανεισμού (spreads) της Γαλλίας. Επίσης, διατηρεί τη θέση της για την επαναφορά του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 62 έτη και την παλαιότερη πρόταση για μείωση του ΦΠΑ από το 20% στο 5,5% στα ενεργειακά προϊόντα (καύσιμα, ρεύμα, φυσικό αέριο), για την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης.

Πολλοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν, πάντως, ότι το ετήσιο κόστος για την επαναφορά της ηλικίας συνταξιοδότησης στα 62 έτη θα είναι υπερτριπλάσιο από τα 9 δισ. ευρώ που υπολογίζει το κόμμα της Λεπέν και ότι στο «οικονομικό πρόγραμμα» δεν διευκρινίζεται επαρκώς από ποιες ακριβώς κοινωνικές δομές ή κρατικές υπηρεσίες θα προέλθουν οι γιγαντιαίες περικοπές των 140 δισ. ευρώ: αν πρόκειται μόνο ή κυρίως για τον τομέα της μετανάστευσης, οι εκτιμήσεις είναι εξωφρενικές. Στον επίσημο γαλλικό προϋπολογισμό, οι άμεσες δαπάνες για τη διαχείριση της μετανάστευσης και του ασύλου είναι συγκεκριμένες: το κονδύλι για τη «Μετανάστευση, Άσυλο και Ένταξη» ανέρχεται σε 1,8 έως 2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως (στοιχεία 2025-2026) και η υγειονομική περίθαλψη για τους μετανάστες χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα κοστίζει περίπου 1 έως 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Η Μαρίν Λεπέν και το κόμμα της χρησιμοποιούν μια πολύ ευρύτερη προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι η μετανάστευση επιβαρύνει συνολικά το κοινωνικό κράτος (παιδεία, στεγαστικά επιδόματα, ασφάλιση) με 60 δισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, σύμφωνα με εκθέσεις του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, ο καθαρός αντίκτυπος των μεταναστών στα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας είναι σχεδόν μηδενικός ή ελαφρώς αρνητικός. Κυμαίνεται γύρω στο -0,1% του ΑΕΠ (περίπου -2,4 δισεκατομμύρια ευρώ), καθώς οι φόροι και οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι μετανάστες εξισορροπούν σε μεγάλο βαθμό τις δαπάνες για την κοινωνική τους πρόνοια. Από την πλευρά τους, δεξαμενές σκέψης όπως το Παρατηρητήριο Μετανάστευσης και Δημογραφίας (OID) —που πρόσκεινται στη γαλλική δεξιά— υπολογίζουν το καθαρό κόστος πολύ υψηλότερα, στα 40 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, λαμβάνοντας υπόψη δαπάνες για τη δικαιοσύνη, την ασφάλεια και τις ευρύτερες υποδομές. Η πραγματικότητα ίσως βρίσκεται κάπου στη μέση.