Η Νορβηγία κατασκευάζει τη μεγαλύτερη και βαθύτερη υποθαλάσσια οδική σήραγγα στον κόσμο

Ένα από τα πιο φιλόδοξα κατασκευαστικά έργα στον κόσμο βρίσκεται σε εξέλιξη στη Νορβηγία. Πρόκειται για την υποθαλάσσια οδική σήραγγα Rogfast, η οποία, όταν ολοκληρωθεί, θα είναι η μεγαλύτερη και βαθύτερη του είδους της παγκοσμίως. Με μήκος 27 χιλιομέτρων και μέγιστο βάθος 392 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, φιλοδοξεί να αλλάξει τις μετακινήσεις κατά μήκος των δυτικών ακτών της χώρας.

Ο βασικός στόχος είναι να καταργηθούν οι σημερινές ακτοπλοϊκές συνδέσεις σε ένα σημαντικό τμήμα του οδικού δικτύου, δημιουργώντας έναν αυτοκινητόδρομο χωρίς την ανάγκη χρήσης πλοίου. Με αυτόν τον τρόπο, θα μειωθεί ο χρόνος ταξιδιού ανάμεσα σε μεγάλες νορβηγικές πόλεις και θα διευκολυνθούν τόσο οι καθημερινές μετακινήσεις όσο και οι εμπορευματικές μεταφορές.

Η σήραγγα των 27 χιλιομέτρων και το κόστος των 2,4 δισ. δολαρίων

Η ονομασία Rogfast προέρχεται από τη συντομογραφία της φράσης «Rogaland fastforbindelse», που συνδυάζει το όνομα της νορβηγικής περιφέρειας Ρόγκαλαντ με τη λέξη που χρησιμοποιείται στη Νορβηγία για τη σταθερή σύνδεση.

Οι εργασίες ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2018, ωστόσο σταμάτησαν στα τέλη του 2019, όταν οι προβλέψεις για υπέρβαση του προϋπολογισμού οδήγησαν στην ακύρωση των υφιστάμενων συμβάσεων και στην αναδιάρθρωση του έργου. Η κατασκευή επανεκκίνησε στα τέλη του 2021 και πλέον η ολοκλήρωση τοποθετείται χρονικά στο 2033.

Το συνολικό κόστος εκτιμάται σε περίπου 25 δισεκατομμύρια νορβηγικές κορώνες, δηλαδή περίπου 2,4 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η σήραγγα αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά τη σύνδεση μεταξύ των περιοχών του Σταβάνγκερ και του Χάουγκεσουντ. Σύμφωνα με την Αν Μπριτ Μόεν, υπεύθυνη έργου στην κατασκευαστική εταιρεία Skanska, η οποία έχει αναλάβει το βόρειο τμήμα της σήραγγας, η νέα υποδομή θα προσφέρει ταχύτερη και πιο αξιόπιστη σύνδεση στη δυτική ακτή της Νορβηγίας.

Ειδικότερα, ο χρόνος μετακίνησης μεταξύ του Μπέργκεν, της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της χώρας, και του Σταβάνγκερ, της τέταρτης μεγαλύτερης, αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 40 λεπτά.

Δύο σήραγγες και ένας διπλός κυκλικός κόμβος κάτω από τη θάλασσα

Η Rogfast θα αποτελείται από δύο ξεχωριστούς σωλήνες, καθένας από τους οποίους θα διαθέτει δύο λωρίδες κυκλοφορίας. Περίπου στη μέση της διαδρομής θα υπάρχει ένα ιδιαίτερο κατασκευαστικό στοιχείο: ένας διπλός κυκλικός κόμβος, σε βάθος 260 μέτρων κάτω από τη θάλασσα, ο οποίος θα συνδέεται με μια επιπλέον σήραγγα προς το νησί Κβιτσόι, τον μικρότερο δήμο της Νορβηγίας.

Το βόρειο τμήμα της σήραγγας, μήκους περίπου 9 χιλιομέτρων, είναι και το βαθύτερο σημείο του έργου.

Η τεχνολογία που εξασφαλίζει ακρίβεια λίγων εκατοστών

Η κατασκευή μιας τόσο μεγάλης σήραγγας κάτω από τη θάλασσα συνοδεύεται από σημαντικές τεχνικές προκλήσεις. Για να επιταχυνθούν οι εργασίες, η διάνοιξη πραγματοποιείται ταυτόχρονα από τις δύο πλευρές, με τις ομάδες κατασκευής να πρέπει να συναντηθούν στο μέσο της διαδρομής με απόκλιση που δεν θα ξεπερνά τα 5 εκατοστά.

Για να επιτευχθεί αυτή η ακρίβεια, χρησιμοποιούνται λέιζερ και εξειδικευμένα συστήματα μέτρησης. Ένας περιστρεφόμενος σαρωτής λέιζερ με καθρέφτες καταγράφει κάθε νέο τμήμα της σήραγγας που διανοίγεται, συλλέγοντας έως και δύο εκατομμύρια σημεία δεδομένων ανά δευτερόλεπτο. Με βάση αυτά δημιουργείται ένα ψηφιακό αντίγραφο της κατασκευής, το οποίο συγκρίνεται με τα αρχικά σχέδια, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως πιθανές αποκλίσεις.

Ο Μπούρχαρντ Μπέκχεμ, επικεφαλής τεχνολογίας της εταιρείας Hexagon, που έχει αναλάβει τις μετρήσεις, εξηγεί ότι η συγκεκριμένη διαδικασία απέχει αρκετά από την παραδοσιακή εικόνα του τοπογράφου που κοιτάζει μέσα από ένα οπτικό όργανο.

Η απόκλιση των μόλις 5 εκατοστών θεωρείται από τις αυστηρότερες προδιαγραφές παγκοσμίως. Δεν αφορά, ωστόσο, μόνο την ακρίβεια του έργου, αλλά και την εξοικονόμηση χρόνου και χρημάτων. Όπως επισημαίνει ο Μπέκχεμ, κάθε απόκλιση μπορεί να απαιτήσει την απομάκρυνση επιπλέον υλικών και την εκ νέου πλήρωση των κενών, αυξάνοντας τις μεταφορές, το κόστος και τις εκπομπές ρύπων.

Το μεγάλο σχέδιο για έναν αυτοκινητόδρομο χωρίς φέρι μποτ

Η Rogfast αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου αναβάθμισης του παράκτιου αυτοκινητόδρομου Ε39, ο οποίος εκτείνεται σε μήκος περίπου 1.100 χιλιομέτρων, από το Τρόντχαϊμ στον βορρά έως το Κρίστιανσαντ στον νότο.

Σήμερα, η διαδρομή από τη μία άκρη του δρόμου έως την άλλη απαιτεί περίπου 21 ώρες οδήγησης και περιλαμβάνει επτά μετακινήσεις με φέρι μποτ. Το σχέδιο προβλέπει την αντικατάσταση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων με σήραγγες και γέφυρες, ώστε ολόκληρος ο αυτοκινητόδρομος να γίνει προσβάσιμος χωρίς τη χρήση πλοίου και ο συνολικός χρόνος ταξιδιού να μειωθεί στο μισό. Η ολοκλήρωση του συνολικού σχεδίου δεν αναμένεται πριν από το 2050.

Η Rogfast αποτελεί ένα από τα πιο απαιτητικά τεχνικά τμήματα αυτής της μεγάλης παρέμβασης. Σύμφωνα με την Αν Μπριτ Μόεν, μία από τις σημαντικότερες δυσκολίες μέχρι σήμερα ήταν η εξεύρεση αποτελεσματικών μεθόδων στεγανοποίησης του βραχώδους εδάφους.

Οι εργασίες έχουν ήδη φτάσει σε βάθος περίπου 300 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, ενώ έχουν καταγραφεί εκτεταμένες εισροές θαλασσινού νερού στο σύστημα της σήραγγας. Καθώς η κατασκευή θα προχωρήσει ακόμη βαθύτερα, έως τα 392 μέτρα, η διασφάλιση ασφαλών συνθηκών για τους εργαζομένους παραμένει βασική προτεραιότητα.

Αερισμός, κάμερες και συστήματα ασφαλείας

Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα αφορά την ποιότητα του αέρα στο εσωτερικό της σήραγγας, καθώς το μεγάλο μήκος της απαιτεί ειδικές υποδομές για την απομάκρυνση των καυσαερίων.

Για τον σκοπό αυτό θα εγκατασταθεί σύστημα διαμήκους εξαερισμού, το οποίο θα χρησιμοποιεί ειδικούς ανεμιστήρες για την κυκλοφορία του αέρα. Θα συμπληρώνεται από σύστημα αερισμού μέσω κατακόρυφων φρεατίων που θα φτάνουν έως το Κβιτσόι.

Παράλληλα, θα λειτουργεί σύστημα ειδοποίησης σε πραγματικό χρόνο για περιστατικά όπως βλάβες οχημάτων ή κυκλοφοριακή συμφόρηση. Κάμερες και ραντάρ θα παρακολουθούν την κίνηση των οχημάτων, με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.

Η λειτουργία της νέας υποδομής αναμένεται να επηρεάσει και την τοπική οικονομία. Παρότι η κατάργηση ορισμένων ακτοπλοϊκών δρομολογίων ενδέχεται να οδηγήσει σε απώλεια θέσεων εργασίας στον συγκεκριμένο κλάδο, η βελτιωμένη πρόσβαση σε θέσεις εργασίας, εκπαιδευτικές δομές και δημόσιες υπηρεσίες εκτιμάται ότι θα ωφελήσει τις τοπικές κοινότητες.

Επιπλέον, η μείωση του κόστους μεταφοράς μπορεί να ενισχύσει τη βιομηχανία θαλασσινών προϊόντων, διευκολύνοντας τις επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται σε μεγαλύτερη γεωγραφική περιοχή. Κατά τη διάρκεια της κατασκευής, το έργο δημιουργεί επίσης σημαντικές θέσεις εργασίας.

Πώς συγκρίνεται με τη μεγαλύτερη υποθαλάσσια σήραγγα στον κόσμο

Η Rogfast θα είναι η μεγαλύτερη και βαθύτερη υποθαλάσσια οδική σήραγγα, ωστόσο δεν θα ξεπεράσει σε συνολικό μήκος ορισμένες από τις μεγαλύτερες σιδηροδρομικές σήραγγες του κόσμου.

Σήμερα, το ρεκόρ της μεγαλύτερης σήραγγας με υποθαλάσσιο τμήμα ανήκει στη σήραγγα Σεϊκάν, στη βόρεια Ιαπωνία. Πρόκειται για σιδηροδρομική υποδομή συνολικού μήκους 53,85 χιλιομέτρων, από τα οποία τα 23,3 χιλιόμετρα βρίσκονται κάτω από τη θάλασσα.

Ακολουθεί η Σήραγγα της Μάγχης, που συνδέει την Αγγλία με τη Γαλλία και έχει συνολικό μήκος 50,46 χιλιομέτρων. Το υποθαλάσσιο τμήμα της φτάνει τα 37,9 χιλιόμετρα, ξεπερνώντας εκείνο της μελλοντικής νορβηγικής σήραγγας.

Ωστόσο, η Rogfast θα έχει ένα διαφορετικό χαρακτηριστικό: θα φτάνει σε πολύ μεγαλύτερο βάθος από τις δύο σιδηροδρομικές σήραγγες. Η Σεϊκάν κατεβαίνει έως τα 240 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, ενώ η Σήραγγα της Μάγχης φτάνει στα 115 μέτρα.

Με την ολοκλήρωσή της, το 2033, η νορβηγική υποδομή αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά επιτεύγματα στον τομέα των υποθαλάσσιων οδικών μεταφορών.

Πηγή: CNN