Κυβερνοεπίθεση σε τράπεζα αίματος στη Γαλλία: Ποιοι βρίσκονται πίσω από τα χτυπήματα

Νέα διάσταση αποκτά η υπόθεση των κυβερνοεπιθέσεων σε συστήματα ψύξης στην Ευρώπη, καθώς αυτή τη φορά επηρεάστηκαν και εγκαταστάσεις αποθήκευσης αίματος στη Γαλλία. Σύμφωνα με τις γαλλικές αρχές, χάκερ επιτέθηκαν σε ψυκτικούς θαλάμους που χρησιμοποιούνται από τον Γαλλικό Οργανισμό Αίματος (EFS) για τη φύλαξη αίματος από αιμοδοσίες, προκαλώντας αύξηση της θερμοκρασίας τους.

Το προσωπικό των εγκαταστάσεων στη Γαλλία παρενέβη εγκαίρως, προστατεύοντας τα αποθέματα αίματος. Όπως ανακοίνωσε ο οργανισμός, δεν έχει καταγραφεί καμία επίπτωση στην υγεία, ούτε απώλεια προϊόντων αίματος.

Μέχρι πρότινος, οι κυβερνοεπιθέσεις ήταν γνωστό ότι είχαν επηρεάσει κυρίως σούπερ μάρκετ σε ευρωπαϊκές χώρες, με αποτέλεσμα καταψύκτες και ψυγεία να τίθενται σε λειτουργία απόψυξης ή να παρουσιάζουν αύξηση της θερμοκρασίας τους. Η επέκταση των περιστατικών σε εγκαταστάσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος εντείνει την ανησυχία για την έκταση και τους πιθανούς στόχους των επιθέσεων.

Τα σενάρια για τους δράστες και οι ρωσικές ομάδες χάκερ

Την ίδια ώρα, πληθαίνουν οι εκτιμήσεις για την προέλευση των επιθέσεων, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει επίσημη απόδοση ευθύνης. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν δύο ρωσόφωνες ομάδες χάκερ, οι Noname057(16) και Z-Pentest Alliance, οι οποίες ισχυρίστηκαν στο διαδίκτυο ότι συνεργάστηκαν για να παραβιάσουν τα συστήματα της δανέζικης εταιρείας Danfoss, η οποία κατασκευάζει εξοπλισμό ελέγχου ψύξης.

Οι ισχυρισμοί τους προκάλεσαν εικασίες ότι ενδέχεται να βρίσκονται πίσω από τις επιθέσεις στους καταψύκτες ευρωπαϊκών σούπερ μάρκετ. Ωστόσο, ειδικοί στον τομέα της κυβερνοασφάλειας εμφανίζονται επιφυλακτικοί. Όπως επισημαίνουν, δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής τεχνικά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την εμπλοκή ρωσόφωνων ομάδων.

Η γαλλική εταιρεία κυβερνοάμυνας Sekoia αμφισβητεί επίσης τους συγκεκριμένους ισχυρισμούς, σημειώνοντας ότι η ομάδα NoName057 είναι κυρίως γνωστή για επιθέσεις κατανεμημένης άρνησης υπηρεσίας (DDoS), ενώ στο παρελθόν έχει προχωρήσει σε ανακριβείς ισχυρισμούς ανάληψης ευθύνης.

Στα πιθανά σενάρια περιλαμβάνεται και η εμπλοκή Ιρανών χάκερ, είτε ομάδων ακτιβιστών είτε παραγόντων που συνδέονται με το κράτος. Η Sekoia αναφέρει ότι έχουν καταγραφεί στο παρελθόν επιθέσεις σε βιομηχανικά συστήματα ελέγχου που είναι εκτεθειμένα στο διαδίκτυο, μεταξύ άλλων σε εγκαταστάσεις στο Ισραήλ και στις ΗΠΑ.

Τα ψηφιακά «δολώματα» που παρακολουθούν τους χάκερ

Για να εντοπίσουν τους υπεύθυνους, εταιρείες κυβερνοασφάλειας έχουν αναπτύξει ειδικά ψηφιακά δολώματα, γνωστά ως «honeypots». Πρόκειται για ψεύτικα συστήματα που μιμούνται ευάλωτους καταψύκτες και λογισμικό ψύξης, με σκοπό να προσελκύσουν τους χάκερ και να καταγράψουν τις κινήσεις τους χωρίς να τεθούν σε κίνδυνο πραγματικές εγκαταστάσεις.

Τρεις διαφορετικές εταιρείες έχουν χρησιμοποιήσει αυτή την τεχνική, επιχειρώντας να συγκεντρώσουν στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκαν οι επιθέσεις.

Σύμφωνα με τον Ράιαν Ντιούχερστ, από την ισπανική εταιρεία κυβερνοασφάλειας Previdian, η ταυτόχρονη επίθεση σε πολλαπλές συσκευές υποδηλώνει σχεδιασμό και συντονισμό. Οι χάκερ φέρεται να συγκέντρωσαν τις δημόσιες διευθύνσεις IP των συσκευών που αποτελούσαν πιθανούς στόχους και στη συνέχεια επέλεξαν τον χρόνο και τη μέθοδο της επίθεσης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι οι παρεμβάσεις στη θερμοκρασία των καταψυκτών φαίνεται να πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν η πιθανότητα άμεσης αντίδρασης από το προσωπικό ήταν μικρότερη.

Αντίστοιχα, η σκωτσέζικη εταιρεία Lupovis εντόπισε ύποπτη δραστηριότητα στα δικά της ψηφιακά δολώματα περίπου δέκα ημέρες πριν από το δεύτερο κύμα επιθέσεων. Όπως ανέφερε ο ιδρυτής της, Ξαβιέ Μπελέκενς, οι προσπάθειες εντοπισμού ευάλωτων συστημάτων καταγράφηκαν αποκλειστικά σε ευρωπαϊκές τοποθεσίες, ενώ δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη δραστηριότητα σε περιοχές της Αφρικής ή της Νότιας Αμερικής.

Το ενδεχόμενο ενός οργανωμένου κυβερνοπολέμου

Οι επιθέσεις έχουν προκαλέσει ανησυχία στις ευρωπαϊκές αρχές, καθώς εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κυβερνοαπειλών κατά κρίσιμων υποδομών. Η Sekoia επισημαίνει ότι ορισμένα από τα χαρακτηριστικά τους παραπέμπουν σε δραστηριότητα Ρώσων ή Ιρανών χάκερ, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση για ασφαλή συμπεράσματα.

Οι ειδικοί δεν αποκλείουν ακόμη και το ενδεχόμενο εμπλοκής νεαρών χάκερ, αν και η έκταση και ο συντονισμός των επιθέσεων υποδηλώνουν ότι πίσω τους βρίσκεται μια οργανωμένη ομάδα.

Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο τα τρία κύματα κυβερνοεπιθέσεων να μην προέρχονται από τους ίδιους δράστες, αλλά από διαφορετικές ομάδες ή μιμητές που αξιοποίησαν τις ίδιες ευπάθειες.

Οι αρχές σε αρκετές χώρες διεξάγουν έρευνες και έχουν προειδοποιήσει τα σούπερ μάρκετ για το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει υπάρξει επίσημη ταυτοποίηση των υπευθύνων.

Πηγή: BBC