Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ: Οι ψηφοφόροι είπαν «ως εδώ» στον Τραμπ - Είναι αυτή η αρχή του τέλους του;

Ένα νέο πολιτικό τοπίο διαμορφώνεται στις ΗΠΑ μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης, με τους Δημοκρατικούς να καταγράφουν σημαντικές νίκες και να εξασφαλίζουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας. Το αποτέλεσμα αποτελεί σοβαρό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος βλέπει πλέον να περιορίζονται τα περιθώρια άσκησης της πολιτικής του, ενώ παράλληλα ανοίγει η συζήτηση για το μέλλον της επιρροής του στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.

Οι εκλογικές ανατροπές σημειώθηκαν ακόμη και σε πολιτείες που θεωρούνταν παραδοσιακά ασφαλή προπύργια των Ρεπουμπλικανών. Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν έδρες στη Γερουσία στο Κάνσας, για πρώτη φορά από το 1932, στο Τέξας για πρώτη φορά από το 1988 και στη Νότια Καρολίνα για πρώτη φορά από το 1998.

Η ταυτόχρονη αλλαγή συσχετισμών και στα δύο σώματα του Κογκρέσου είναι ένα σπάνιο φαινόμενο στην αμερικανική πολιτική ιστορία, καθώς είχε συμβεί μόλις τρεις φορές μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1946, το 1994 και το 2006. Πλέον, το Κογκρέσο αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό αντίβαρο στις προσπάθειες του Τραμπ να διευρύνει τις εξουσίες της εκτελεστικής εξουσίας.

Η ακρίβεια και η δυσαρέσκεια που κόστισαν στους Ρεπουμπλικανούς

Σύμφωνα με τα exit polls του Associated Press, το κόστος ζωής και η διαφθορά στην κυβέρνηση βρέθηκαν στην κορυφή των ζητημάτων που απασχόλησαν τους ψηφοφόρους. Η οικονομία, άλλωστε, είχε αποτελέσει κεντρικό άξονα της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ το 2024, όταν είχε υποσχεθεί χαμηλότερες τιμές και βελτίωση της καθημερινότητας των Αμερικανών.

Ωστόσο, η πολιτική των δασμών που υιοθέτησε η κυβέρνησή του άσκησε πρόσθετες πιέσεις στις τιμές, ενώ η στρατιωτική επίθεση στο Ιράν συνέβαλε στην περαιτέρω επιβάρυνση του οικονομικού κλίματος, σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian.

Την ίδια στιγμή, η δημόσια εικόνα του προέδρου και η προεκλογική του παρουσία προκάλεσαν αντιδράσεις. Οι μακροσκελείς ομιλίες του, οι επιθέσεις κατά μουσουλμάνων και οι προσωπικές αναφορές σε πολιτικούς αντιπάλους συνέθεσαν μια εκστρατεία που, όπως σχολιάζει ο Guardian, δεν κατάφερε να απομακρύνει την προσοχή από τα ζητήματα που απασχολούσαν τους πολίτες.

Ακόμη και μέρος της εκλογικής βάσης των Ρεπουμπλικανών εμφανίστηκε δυσαρεστημένο, καθώς οι οικονομικές δυσκολίες των νοικοκυριών έρχονταν σε αντίθεση με την προβολή του προσωπικού πλουτισμού του προέδρου και των σχεδίων του για την κατασκευή μιας πολυτελούς αίθουσας χορού στον Λευκό Οίκο.

Τι αλλάζει για τον Τραμπ από τον Ιανουάριο

Η αλλαγή των συσχετισμών στο Κογκρέσο δημιουργεί νέα δεδομένα για τον Αμερικανό πρόεδρο. Από τον Ιανουάριο, οι Δημοκρατικοί θα έχουν τη δυνατότητα να μπλοκάρουν νομοθετικές πρωτοβουλίες, να ξεκινήσουν έρευνες για την κυβέρνηση και να εμποδίσουν τον διορισμό δικαστών και ανώτερων κυβερνητικών αξιωματούχων.

Στο επίκεντρο ενδέχεται να βρεθούν πρόσωπα της κυβέρνησης, όπως ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, αλλά και επιχειρηματικοί παράγοντες με στενές σχέσεις με την πολιτική ηγεσία. Παράλληλα, δεν αποκλείεται να επανέλθει στο προσκήνιο ακόμη και το ενδεχόμενο μιας τρίτης διαδικασίας παραπομπής του Τραμπ σε δίκη καθαίρεσης (impeachment).

Η νέα πραγματικότητα μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη πολιτική αντιπαράθεση και σε αδιέξοδο στη νομοθετική διαδικασία. Ωστόσο, η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου δεν σημαίνει ότι ο πρόεδρος χάνει αυτομάτως τη δυνατότητα να προωθεί τις επιλογές του. Κατά την πρώτη διετία της προηγούμενης θητείας του, άλλωστε, ο Τραμπ είχε προχωρήσει σε σημαντικές μονομερείς κινήσεις, ιδίως στην εξωτερική πολιτική, χωρίς να εξαρτάται πάντοτε από το Κογκρέσο.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, αναμένεται να συνεχίσει να επιδιώκει πρωτοβουλίες σε διεθνές επίπεδο, ενώ θα προωθήσει και τα σχέδιά του για την αλλαγή της εικόνας της Ουάσιγκτον, όπως η κατασκευή νέας αίθουσας χορού στον Λευκό Οίκο και μιας θριαμβικής αψίδας.

Η μάχη για τη διαδοχή και το μέλλον του MAGA

Πέρα από την απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, ένα ακόμη ζήτημα που αναμένεται να απασχολήσει τον Τραμπ είναι η επόμενη ημέρα στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Με τις προεδρικές εκλογές του 2028 να πλησιάζουν σταδιακά, η συζήτηση για τη διαδοχή του αναμένεται να ενταθεί.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο συγκαταλέγονται στα πρόσωπα που βρίσκονται στο επίκεντρο των σχετικών συζητήσεων. Η ανάδειξη νέων πολιτικών πρωταγωνιστών ενδέχεται να περιορίσει σταδιακά την επιρροή του Τραμπ, ο οποίος έχει διαμορφώσει την ταυτότητα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και του κινήματος MAGA την τελευταία δεκαετία.

Το ερώτημα είναι κατά πόσο τα στελέχη του κόμματος θα εξακολουθήσουν να επενδύουν πολιτικά στον Τραμπ ή αν θα αρχίσουν να αναζητούν διαφορετική κατεύθυνση, εκτιμώντας ότι η πολιτική τους επιβίωση συνδέεται πλέον με τη μετα-Τραμπ εποχή.

Είναι το τέλος της εποχής Τραμπ;

Η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το αν η πολιτική κυριαρχία του Τραμπ πλησιάζει στο τέλος της. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο David Smith στον Guardian, οι εκλογικές ανατροπές συχνά ερμηνεύονται ως οριστικές αλλαγές στην αμερικανική πολιτική σκηνή, χωρίς αυτό να επιβεβαιώνεται πάντα από τις εξελίξεις.

Η ήττα του Τραμπ στις εκλογές του 2020 είχε επίσης θεωρηθεί από πολλούς ως το τέλος της πολιτικής του πορείας, όμως τέσσερα χρόνια αργότερα επέστρεψε στον Λευκό Οίκο. Επιπλέον, η δεύτερη προεδρική του θητεία δεν έχει ακόμη φτάσει στα μισά της.

Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών περιορίζει αναμφίβολα την πολιτική του ελευθερία κινήσεων, αλλά δεν προδικάζει από μόνο του την έκβαση της προεδρικής αναμέτρησης του 2028 ούτε το μέλλον της επιρροής του στο κόμμα.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι Ρεπουμπλικανοί θα επιλέξουν να αποστασιοποιηθούν από τον πρόεδρο ή αν θα συσπειρωθούν εκ νέου γύρω του. Σε κάθε περίπτωση, η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου ανοίγει μια νέα περίοδο πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ουάσιγκτον, με τον Τραμπ να καλείται να κυβερνήσει υπό πολύ διαφορετικούς συσχετισμούς.

Πηγή: Guardian