Γκάντι Άιζενκοτ: Ο πρώην αρχηγός του στρατού που θέλει να νικήσει τον Νετανιάχου

Χαμηλών τόνων, με περιορισμένη παρουσία στα μέσα ενημέρωσης και σχετικά σύντομη διαδρομή στην πολιτική, ο Γκάντι Άιζενκοτ διεκδικεί να εκτοπίσει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου από την πρωθυπουργία του Ισραήλ στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Σύμφωνα με το Reuters, το κόμμα του, Γιασάρ, προηγείται του Λικούντ στις δημοσκοπήσεις, χωρίς αυτό να εξασφαλίζει ότι θα μπορέσει να σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση.

Ο πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού προτείνει αλλαγή ηγεσίας και απομάκρυνση από τους ακροδεξιούς συμμάχους του Νετανιάχου, διατηρώντας σκληρές θέσεις στα ζητήματα ασφάλειας. Αντιτίθεται στην ίδρυση παλαιστινιακού κράτους και υποστηρίζει ότι η στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς πρέπει να καταστραφεί ή να διαλυθεί.

Η δημόσια εικόνα του συνδέεται και με τις απώλειες της οικογένειάς του: ένας γιος του και δύο ανιψιοί του σκοτώθηκαν πολεμώντας στη Γάζα. Ο διευθυντής του Κέντρου Στρατηγικών Μελετών Μπέγκιν–Σαντάτ στο Πανεπιστήμιο Μπαρ-Ιλάν, Εϊτάν Σαμίρ, τον περιγράφει ως προσιτό άνθρωπο, με τον οποίο οι πολίτες αισθάνονται ότι μπορούν να ταυτιστούν.

Η στρατιωτική διαδρομή και το «δόγμα Νταχίγια»

Γιος μεταναστών από το Μαρόκο, ο Άιζενκοτ θα μπορούσε να γίνει ο πρώτος πρωθυπουργός από την κοινότητα των Μιζραχί, των Εβραίων με καταγωγή από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Η συγκεκριμένη κοινότητα αποτελεί σημαντική εκλογική βάση του Νετανιάχου.

Υπηρέτησε στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις επί 41 χρόνια και διετέλεσε αρχηγός του Γενικού Επιτελείου από το 2015 έως το 2019. Είχε προηγουμένως διοικήσει δυνάμεις στη Δυτική Όχθη κατά τη δεύτερη Ιντιφάντα και στον πόλεμο του 2006 εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Στην προεκλογική εκστρατεία επικαλείται το «δόγμα Νταχίγια», τη στρατηγική απάντησης σε επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων με δυσανάλογη ισχύ και εκτεταμένες καταστροφές, ακόμη και σε πολιτικές υποδομές στις περιοχές όπου δραστηριοποιούνται. Η ονομασία παραπέμπει στα νότια προάστια της Βηρυτού, που ελέγχονται από τη Χεζμπολάχ. Όπως σημειώνει το Reuters, ο τότε συντονιστής ανθρωπιστικής βοήθειας του ΟΗΕ είχε δηλώσει ότι οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί στην περιοχή παραβίαζαν το ανθρωπιστικό δίκαιο.

Το κόμμα που ίδρυσε το 2025 ονομάζεται Γιασάρ, λέξη που στα εβραϊκά σημαίνει «ευθύς» ή «έντιμος».

Η ρήξη με τον Νετανιάχου και οι θέσεις για τη Γάζα

Μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, κατά την οποία σκοτώθηκαν 1.200 άνθρωποι και απήχθησαν άλλοι 251, ο Άιζενκοτ εντάχθηκε ως παρατηρητής στο πολεμικό υπουργικό συμβούλιο του Νετανιάχου. Αποχώρησε οκτώ μήνες αργότερα, επικρίνοντας την ηγεσία του.

Σε συνέντευξή του στο ισραηλινό Κανάλι 7 υποστήριξε ότι η καταστροφή της στρατιωτικής και κυβερνητικής ισχύος της Χαμάς είχε τεθεί ως στόχος με ορίζοντα ενός έτους, αλλά δεν έχει επιτευχθεί έπειτα από περισσότερα από τρία χρόνια. Κατά τον ίδιο, η απελευθέρωση των ομήρων ήταν ο μόνος πολεμικός στόχος που εκπληρώθηκε.

Σύμφωνα με το Reuters, μεγάλο μέρος της Λωρίδας της Γάζας έχει ισοπεδωθεί, ενώ οι υγειονομικές αρχές της περιοχής αναφέρουν 74.000 νεκρούς. Έρευνα του ΟΗΕ κατέληξε ότι το Ισραήλ διέπραξε γενοκτονία στη Γάζα, συμπέρασμα που το Ισραήλ απορρίπτει.

Το ειρηνευτικό σχέδιο που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ πριν από έναν χρόνο οδήγησε σε εκεχειρία και στην απελευθέρωση των υπόλοιπων ομήρων. Παραμένουν, ωστόσο, ανεκπλήρωτοι οι στόχοι για αφοπλισμό της Χαμάς, νέα παλαιστινιακή διοίκηση υπό διεθνή εποπτεία και ισραηλινή αποχώρηση. Το Ισραήλ εξακολουθεί να κατέχει περισσότερο από το μισό της Γάζας και η Χαμάς παραμένει ένοπλη.

Ο Άιζενκοτ επιμένει ότι η επόμενη κυβέρνηση πρέπει να εξασφαλίσει τη διάλυση της στρατιωτικής πτέρυγας της οργάνωσης. Ζητά επίσης να αποτραπεί η απόκτηση στρατιωτικής πυρηνικής ικανότητας από το Ιράν, είτε με χρήση ισχύος είτε μέσω διπλωματικής διευθέτησης με αμερικανική υποστήριξη.

«Δύο κράτη για δύο λαούς είναι λάθος»

Στο παλαιστινιακό ζήτημα, ο Άιζενκοτ απορρίπτει τη λύση των δύο κρατών. Υποστηρίζει ότι το Ισραήλ πρέπει να διατηρεί την υπέρτατη ευθύνη για την ασφάλεια στην περιοχή μεταξύ του Ιορδάνη ποταμού και της Μεσογείου.

Τάσσεται υπέρ των εβραϊκών εποικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, τους οποίους οι περισσότερες χώρες θεωρούν παράνομους και εμπόδιο στην ειρήνη. Δηλώνει, ωστόσο, ότι πρέπει να εξυπηρετούν τα ισραηλινά εθνικά συμφέροντα και να είναι «νόμιμοι» — διατύπωση που, σύμφωνα με το Reuters, υποδηλώνει αντίθεση στους εποικιστικούς θύλακες χωρίς κρατική έγκριση.

Έχει επικρίνει τη βία εποίκων κατά Παλαιστινίων και αντιτίθεται στους ακροδεξιούς εταίρους του Νετανιάχου, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ και Μπεζαλέλ Σμότριτς. Έχει επίσης διαφωνήσει με την οικοδόμηση στην περιοχή Ε1, σχέδιο που προκαλεί έντονες αντιδράσεις δυτικών χωρών επειδή θα διχοτομούσε τη Δυτική Όχθη.

Παρά το δημοσκοπικό προβάδισμα, η εξασφάλιση κυβερνητικής πλειοψηφίας παραμένει δύσκολη. Ο Άιζενκοτ αποκλείει συνεργασία με κόμματα που εκπροσωπούν Άραβες πολίτες του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι δεν αποδέχονται τις βασικές αρχές του. Δηλώνει ότι θα επιδιώξει τη συμμετοχή περισσότερων σιωνιστικών κομμάτων, με στόχο έναν ευρύ συνασπισμό.

Πηγή: Reuters