Πήγε στη Ρωσία για έναν έρωτα και κατέληξε στη φυλακή για κατασκοπεία – Το σκηνοθετημένο βίντεο της FSB

Μια διαδικτυακή ερωτική γνωριμία οδήγησε έναν νεαρό Ρουμάνο, που είχε μεγαλώσει στην Αγγλία, στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Το ταξίδι, όμως, εξελίχθηκε σε εφιάλτη, καθώς ο 23χρονος Ντέιβιντ Άντριαν Κέρτσο βρίσκεται πλέον σε φυλακή της Ρωσίας, καταδικασμένος σε 15 χρόνια κάθειρξης με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ της Ουκρανίας. Μια έρευνα του Reuters αποκαλύπτει τώρα ότι το βίντεο που δημοσιοποίησαν οι ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας, παρουσιάζοντας τη σύλληψή του, ήταν σκηνοθετημένο και γυρίστηκε ενώ ο νεαρός βρισκόταν ήδη υπό κράτηση επί μήνες.

Στο βίντεο που έδωσε στη δημοσιότητα η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας της Ρωσίας (FSB), ένας νεαρός με μπλε πλεκτό σκούφο και σακίδιο Adidas περπατά σε ένα πάρκο κάτω από έναν συννεφιασμένο ουρανό. Ξαφνικά, δύο άνδρες των υπηρεσιών ασφαλείας βγαίνουν από ένα βαν, τον ακινητοποιούν και τον ρίχνουν στο έδαφος. Ένα χέρι με γάντι στρέφει το πρόσωπό του προς την κάμερα, ενώ μια φωνή τον ρωτά στα αγγλικά πώς ονομάζεται και από πού κατάγεται.

«Ντέιβιντ Άντριαν Κέρτσο», απαντά γρήγορα ο νεαρός. «Ρουμανία. Ρουμανία», επαναλαμβάνει όταν ερωτάται για την καταγωγή του.

Οι εικόνες παρουσιάστηκαν από τα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ως η στιγμή της σύλληψης ενός υπόπτου για κατασκοπεία. Ωστόσο, η ανάλυση του οπτικού υλικού και των δικαστικών εγγράφων από το Reuters δείχνει ότι η σκηνή δεν αποτυπώνει την πραγματική σύλληψή του. Όταν γυρίστηκε το βίντεο, ο Κέρτσο βρισκόταν ήδη επί μήνες υπό κράτηση στη Ρωσία.

Η γνωριμία με τη Βαλέρια και το ταξίδι που άλλαξε τη ζωή του

Η ιστορία ξεκίνησε στα τέλη του 2023, όταν ο Κέρτσο ζούσε στο Ρέντινγκ, δυτικά του Λονδίνου, και εργαζόταν σε εταιρεία ανακύκλωσης ηλεκτρονικών συσκευών. Εκείνη την περίοδο γνώρισε μέσω διαδικτύου μια γυναίκα που ονομαζόταν Βαλέρια και καταγόταν από την Αμπχαζία, μια αποσχισθείσα περιοχή της Γεωργίας στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, η οποία βρίσκεται υπό τον έλεγχο αυτονομιστών από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Η γνωριμία εξελίχθηκε σε διαδικτυακό ειδύλλιο και τον Αύγουστο του 2024 ο νεαρός αποφάσισε να ταξιδέψει μέσω Τουρκίας για να συναντήσει τη γυναίκα που είχε ερωτευτεί.

Η μητέρα του, Γιούλια Κέρτσο, προσπάθησε να τον αποτρέψει, φοβούμενη τους κινδύνους που εγκυμονούσε ένα ταξίδι στην περιοχή εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία. «Του είπα να μην πάει εκεί, γιατί είναι πολύ επικίνδυνα, γιατί υπάρχει πόλεμος. Αλλά δεν με άκουσε ποτέ», δήλωσε στο Reuters.

Σύμφωνα με όσα είχε μεταφέρει ο ίδιος στην οικογένειά του, το ζευγάρι συναντήθηκε αρχικά στο Σότσι της Ρωσίας και λίγες ημέρες αργότερα πέρασε τα σύνορα προς την Αμπχαζία, όπου ο νεαρός παρέμεινε ολόκληρο το φθινόπωρο.

Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, η σχέση άρχισε να αντιμετωπίζει προβλήματα. Όπως υποστηρίζει η μητέρα του, τα χρήματά του άρχισαν να εξαντλούνται και ο ίδιος ενημέρωσε την οικογένειά του ότι σκόπευε να επιστρέψει στην Αγγλία.

Η επιστροφή του είχε προγραμματιστεί για τις 28 Νοεμβρίου 2024. Εκείνη την ημέρα, όμως, ο Κέρτσο εξαφανίστηκε. Σταμάτησε να απαντά στις τηλεφωνικές κλήσεις και τα μηνύματα των δικών του ανθρώπων, οι οποίοι δεν γνώριζαν τι του είχε συμβεί.

Σε επιστολές που έστειλε αργότερα από τη φυλακή, ο νεαρός ανέφερε ότι συνελήφθη εκείνη ακριβώς την ημέρα στην Αμπχαζία.

Η πρώτη «ομολογία» και η μεταφορά στις ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας

Δύο εβδομάδες μετά την εξαφάνισή του, στις 13 Δεκεμβρίου 2024, οι αυτονομιστικές αρχές της Αμπχαζίας ανακοίνωσαν τη σύλληψή του. Δημοσιοποίησαν μάλιστα βίντεο στο οποίο άνδρες της τοπικής υπηρεσίας ασφαλείας SGB εμφανίζονταν να τον οδηγούν από ένα αυτοκίνητο σε κτίριο.

Στο ίδιο υλικό, ο Κέρτσο εμφανιζόταν να ομολογεί ότι είχε έρθει σε επαφή με τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών και ότι του είχε ζητηθεί να χρησιμοποιήσει μη επανδρωμένο αεροσκάφος για να καταγράψει στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Αμπχαζία.

Ο ίδιος, ωστόσο, αμφισβητεί την αυθεντικότητα της ομολογίας του. Σε επιστολές προς την οικογένειά του υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι που τον κρατούσαν τον ανάγκασαν να αποστηθίσει ένα συγκεκριμένο κείμενο και να το απαγγείλει μπροστά στην κάμερα.

Σύμφωνα με την περιγραφή του, του είχαν υποσχεθεί ότι αν ακολουθούσε τις οδηγίες τους, θα τον άφηναν να επιστρέψει στην πατρίδα του. Αντί γι' αυτό, όπως αναφέρει, μεταφέρθηκε στα σύνορα και παραδόθηκε στη ρωσική FSB.

Τα διαθέσιμα δικαστικά έγγραφα επιβεβαιώνουν ότι στις 14 Δεκεμβρίου 2024, μία ημέρα μετά τη δημοσιοποίηση του βίντεο από την Αμπχαζία, ο Κέρτσο εμφανίστηκε ενώπιον δικαστή στο περιφερειακό δικαστήριο Χοστίνσκι του Σότσι.

Αυτή ήταν η πρώτη από δέκα καταγεγραμμένες δικαστικές εμφανίσεις του μέσα στους επόμενους τέσσερις μήνες, κατά τις οποίες η κράτησή του παρατεινόταν περίπου ανά δύο εβδομάδες.

Το βίντεο της FSB που αποδείχθηκε σκηνοθετημένο

Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο της υπόθεσης προέκυψε από την εξέταση του βίντεο που παρουσίασε η FSB ως τη σύλληψη του Κέρτσο.

Σύμφωνα με τις επιστολές του νεαρού, η συγκεκριμένη σκηνή γυρίστηκε στα μέσα Απριλίου 2025, όταν είχε ήδη συμπληρώσει περίπου τέσσερις μήνες κράτησης στη Ρωσία. Όπως περιγράφει, άνδρες της FSB τον ξύπνησαν τα ξημερώματα στη φυλακή και τον μετέφεραν σε κοντινή τοποθεσία για να κινηματογραφήσουν την υποτιθέμενη σύλληψή του.

Η έρευνα του Reuters ενισχύει την περιγραφή του.

Οι δημοσιογράφοι ανέλυσαν το βίντεο και εντόπισαν την τοποθεσία των γυρισμάτων σε μια στενή ζώνη πρασίνου κατά μήκος του ποταμού Μάτσεστα, στο Σότσι. Η διάταξη των μονοπατιών, ένας πυλώνας γέφυρας, οι φανοστάτες, τα δέντρα και ένας τοίχος ταυτίζονται με στοιχεία από παλαιότερες φωτογραφίες και δορυφορικές εικόνες της περιοχής.

Παράλληλα, η πυκνή ανοιξιάτικη βλάστηση που διακρίνεται στα πλάνα δείχνει ότι το βίντεο γυρίστηκε μετά την έναρξη της άνοιξης και όχι πριν από την περίοδο κράτησης που καταγράφεται στα ρωσικά δικαστικά αρχεία από τον Δεκέμβριο του 2024.

Παρότι το Reuters δεν μπόρεσε να προσδιορίσει την ακριβή ημερομηνία των γυρισμάτων, τα ευρήματα δείχνουν ότι το υλικό παρουσιάζει μια σκηνοθετημένη σύλληψη.

Ο Ρώσος δικηγόρος Γεβγκένι Σμιρνόφ, ο οποίος γνωρίζει την υπόθεση, δήλωσε ότι παρόμοιες πρακτικές δεν είναι ασυνήθιστες για την FSB. Όπως εξήγησε, υπάρχουν δεκάδες περιπτώσεις στις οποίες άνθρωποι που είχαν συλληφθεί μήνες νωρίτερα μεταφέρθηκαν σε δρόμους, δάση ή σιδηροδρομικούς σταθμούς για να κινηματογραφηθεί εκ των υστέρων μια θεαματική σκηνή σύλληψης.

Η FSB δεν ανταποκρίθηκε στα αιτήματα του Reuters για σχόλιο, συμπεριλαμβανομένου του ερωτήματος γιατί δημοσιοποίησε βίντεο που παρουσίαζε ως σύλληψη ενός ανθρώπου ο οποίος βρισκόταν ήδη υπό κράτηση.

Οι καταγγελίες για βασανιστήρια και η καταδίκη σε 15 χρόνια

Η υπόθεση πήρε ακόμη πιο σοβαρή τροπή όταν ο Κέρτσο καταδικάστηκε το 2026 σε 15 χρόνια φυλάκισης με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ της Ουκρανίας.

Σύμφωνα με την FSB, ο νεαρός είχε μεταβιβάσει το καλοκαίρι του 2024 σε ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών στοιχεία για τις θέσεις ρωσικών συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας στην περιοχή του Σότσι.

Οι ρωσικές αρχές δημοσιοποίησαν βίντεο στο οποίο ο Κέρτσο εμφανίζεται να ομολογεί την κατηγορία. Ο ίδιος, ωστόσο, επιμένει ότι και αυτή η ομολογία αποσπάστηκε υπό εξαναγκασμό.

Σε επιστολές του από τη φυλακή καταγγέλλει ότι μετά τη μεταφορά του στη Ρωσία ξυλοκοπήθηκε, κρατήθηκε στην απομόνωση και υποβλήθηκε σε βασανιστήρια. Το Reuters επισημαίνει ότι δεν κατέστη δυνατό να επαληθεύσει ανεξάρτητα αυτές τις καταγγελίες, όπως και το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων της υπόθεσης.

«Τίποτα από όλα αυτά δεν συνέβη. Μου έκλεψαν τη ζωή χωρίς κανέναν λόγο και κατασκεύασαν τα πάντα», έγραψε ο Κέρτσο, απορρίπτοντας τις κατηγορίες.

Ο νεαρός ελπίζει ότι θα μπορέσει να ασκήσει έφεση κατά της καταδίκης του. Στο μεταξύ, έχει μάθει ρωσικά μέσα στη φυλακή, νοσταλγεί την οικογένειά του και ονειρεύεται την ημέρα που θα επιστρέψει στο σπίτι του.

Το Reuters επιχείρησε επίσης να επικοινωνήσει με τη Βαλέρια, χρησιμοποιώντας στοιχεία επικοινωνίας που έλαβε από την οικογένεια, χωρίς να λάβει απάντηση. Αναπάντητα έμειναν και τα αιτήματα για σχόλιο προς την υπηρεσία ασφαλείας των αυτονομιστών της Αμπχαζίας, τη ρωσική πρεσβεία στο Λονδίνο και τα υπουργεία Εξωτερικών της Ρουμανίας και της Ουκρανίας.

Για την οικογένειά του, η υπόθεση παραμένει μια οδυνηρή περιπέτεια που ξεκίνησε από την επιθυμία ενός νεαρού να γνωρίσει από κοντά μια γυναίκα την οποία είχε ερωτευτεί στο διαδίκτυο.

Ο ίδιος, περιγράφοντας την απόφαση που τον οδήγησε στην Αμπχαζία, αναγνωρίζει πλέον ότι αγνόησε τους κινδύνους.

«Τώρα ξέρω ότι το να έρθω εδώ ήταν ένα τεράστιο λάθος», έγραψε από τη φυλακή. «Ήμουν τυφλωμένος από τον έρωτα και δεν είδα τα προειδοποιητικά σημάδια».

Πηγή: Reuters