Γαλλία: Η τέταρτη –και φαρμακερή– κούρσα της Μαρίν Λεπέν για το Élysée

Έξι μήνες πριν τη διεξαγωγή του πρώτου γύρου των γαλλικών προεδρικών εκλογών, η Μαρίν Λεπέν ζει το απόλυτο όνειρο. Πρώτον, εξασφάλισε το δικαίωμα της συμμετοχής της στη διαδικασία από το Εφετείο του Παρισιού· το Ακυρωτικό Δικαστήριο μπορεί θεωρητικά να ανατρέψει τη συγκεκριμένη απόφαση το 2027, ωστόσο πιθανότατα κανείς δικαστής δε θα τολμήσει να προχωρήσει σε αυτό το βήμα λίγες μόλις εβδομάδες πριν τις εκλογές. Δεύτερον, οι αποκαλύψεις σχετικά με μια σειρά αντισημιτικών σχολίων που είχε κάνει ο προστατευόμενός της –και νυν εσωκομματικός της ανταγωνιστής– Τζορντάν Μπαρντελά, επιτρέπουν στη Λεπέν να τον θέσει στο περιθώριο, τελειώνοντας κάθε συζήτηση σχετικά με το ποιος κάνει κουμάντο στο δεξιό φάσμα του γαλλικού πολιτικού συστήματος.

Τρίτον –και μακράν σημαντικότερο– παίρνοντας η ίδια αποστάσεις από τον εαυτό της και ορισμένες άκρως ριζοσπαστικές θέσεις που είχε υιοθετήσει στο παρελθόν, η Μαρίν Λεπέν επιχειρεί ένα ιδεολογικό rebranding αλά Τζόρτζια Μελόνι. Τέταρτον –και εκεί θα κριθούν όλα στο τέλος της ημέρας– αντί του χαρισματικού επικοινωνιακά Εμμανουέλ Μακρόν, ο οποίος την κέρδισε άνετα στον δεύτερο γύρο τόσο το 2017 όσο και το 2022, η Λεπέν έχει σήμερα απέναντί της ένα ιδανικό για εκείνη ρόστερ μέτριων αντιπάλων· ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν είναι μακράν ο πιο επικίνδυνος εξ αυτών, και προηγείται κιόλας. Όπως απέδειξε με τις δηλώσεις της το βράδυ του Σαββάτου όταν σημειώθηκαν εκτεταμένα επεισόδια σε πολλές πόλεις της Γαλλίας –με αφορμή την επέτειο της δολοφονίας δεκάδων Αλγερινών από τις αστυνομικές δυνάμεις το 1961– η Λεπέν έχει αντιληφθεί πως ο δρόμος προς Élysée περνάει μέσα από την ανάδειξη του Μελανσόν ως του μοναδικού αντίπαλου πόλου.

Πώς η Λεπέν μετετράπη σε πυλώνα του γαλλικού πολιτικού συστήματος

Κληρονομώντας το πιο ακροδεξιό μαγαζί του πολιτικού συστήματος της χώρας από τον πατέρα της, Ζαν-Μαρί Λεπέν, το 2011 η Μαρίν προσπάθησε από την αρχή να του αποδώσει χαρακτηριστικά κυβερνησιμότητας. Σε αυτό το πλαίσιο συγκρούστηκε με τον πατέρα της τον οποίο και διέγραψε το 2015, αλλά και μετονόμασε το κόμμα από Εθνικό Μέτωπο (Front National) σε Εθνική Συσπείρωση (Rassemblement National), επιχειρώντας μια απότομη στελεχιακή ανανέωση. Σε επίπεδο θέσεων ωστόσο, η Λεπέν ανέκαθεν κινούνταν στο φάσμα της ακροδεξιάς: από το 2012 όταν και συμμετείχε για πρώτη φορά στις προεδρικές εκλογές, μέχρι και το 2022, η Λεπέν υποστήριξε θέσεις όπως την επιστροφή στο εθνικό νόμισμα, τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος τύπου Brexit, την αποχώρηση της Γαλλίας από τη στρατιωτική διοίκηση του ΝΑΤΟ, την υιοθέτηση μιας εξαιρετικά σκληρής μεταναστευτικής πολιτικής, και την στρατηγική επανασύσφιξη των διμερών σχέσεων του Παρισιού με τη Μόσχα, η οποία είχε δανειοδοτήσει το κόμμα της το 2014. Παράλληλα, ανέκαθεν πρότεινε τη λήψη φιλολαϊκών –αλλά λαϊκιστικών στον πυρήνα τους– μέτρων, τα οποία αντιτίθεντο στις κατά καιρούς απαραίτητες μεταρρυθμίσεις που προχωρούσαν οι κυβερνήσεις του Μακρόν.

Με αυτόν τον τρόπο, η Λεπέν κατάφερε σταδιακά να μετατραπεί από παρίας του πολιτικού συστήματος σε κεντρικό του πυλώνα. Ενδεικτικά, ο πατέρας της είχε συμμετάσχει μόλις μία φορά στο δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών το 2002, όπου συνετρίβη από τον Ζακ Σιράκ, συγκεντρώνοντας μόλις 17.8% έναντι του 82.2% του επανεκλεγέντος κεντροδεξιού Προέδρου. Το 2012 η Λεπέν συγκέντρωσε μόλις 17.9% στον πρώτο γύρο, ωστόσο τόσο το 2017 όσο και το 2022 κατάφερε να καθιερωθεί ως μόνιμος διεκδικητής της προεδρίας, αποδίδοντας στην εγγενώς αντισυστημική της υποψηφιότητα αμιγώς συστημικά χαρακτηριστικά· στον δεύτερο γύρο του 2017 μάζεψε 33.9% έναντι του 66.1% του Μακρόν, ενώ το 2022 η διαφορά ήταν ακόμα μικρότερη, με τους δύο υποψηφίους να παίρνουν 41.45% και 58.55% αντίστοιχα. Ο Μακρόν ποτέ δεν κινδύνεψε να ηττηθεί από τη Λεπέν, ωστόσο η κανονικοποίηση των μεταξύ τους αναμετρήσεων δημιούργησε μια σαφή διχοτόμηση στο γαλλικό πολιτικό σύστημα: η μια κυβερνητική προοπτική ήταν εκείνη του –απερχόμενου πλέον –Γάλλου Προέδρου που προτεραιοποιούσε την ανάδειξη της Γαλλίας σε ηγέτιδα δύναμη της ΕΕ και του ατλαντικού κόσμου· η άλλη ήταν εκείνη της Λεπέν, που πρότασσε ακριβώς –και οτιδήποτε– το αντίθετο.

Όμως, η μακρόσυρτη και επώδυνη διαδικασία της πολιτικής και ηθικής απονομιμοποίησης των κυβερνήσεων του Μακρόν –ιδιαίτερα στη δεύτερη θητεία του– τροφοδότησε τη Λεπέν με το καύσιμο που κάθε αυθεντικός λαϊκιστής χρειάζεται ώστε να χειραγωγήσει το θυμικό των ψηφοφόρων. Τόσο ο Μακρόν όσο και οι πρωθυπουργοί του είχαν δίκιο πως το γαλλικό κράτος θα πρέπει να προχωρήσει σε μία σειρά κοινωνικά δύσπεπτων αλλά μακροοικονομικά απολύτως απαραίτητων μεταρρυθμίσεων ώστε να εξορθολογιστούν οι δημοσιονομικοί του δείκτες. Όμως, μια κοινωνία της οποίας η συλλογική συνείδηση γαλουχήθηκε από τις βεβαιότητες του μεταπολεμικού κοινωνικού κράτους, τομές όπως η αυστηροποίηση του ασφαλιστικού συστήματος, η μεταρρύθμιση του εργατικού δικαίου ή η αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης ποτέ δε θα μπορούσαν να γίνουν εύκολα αποδεκτές. Η Λεπέν αυτό το καταλάβαινε εξαρχής, με τη φθορά του Μακρόν και των συμμάχων του να μετατρέπεται αυτομάτως σε κοινωνικό μομέντουμ για τη γαλλική ακροδεξιά. Εκεί που οι τεχνοκράτες του Μακρόν έβλεπαν ψυχρά τα προβλήματα που απαιτούσαν συχνά επώδυνες λύσεις, η Λεπέν αντιλαμβανόταν το πρώτο και βασικότερο αξίωμα κάθε εκλογικής διαδικασίας: la politique est une affaire d’émotions.

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Οι μπάχαλοι που στρώνουν τον δρόμο για τη Λεπέν

Μάνος Βουλαρίνος 05.10.2026, 11:37

Από τον ριζοσπαστισμό στον πραγματισμό

Η ανάδειξη των Μακρόν και Λεπέν στους κυρίαρχους παίκτες του γαλλικού πολιτικού συστήματος βασίζεται σε μία κοινή συνισταμένη: την πολιτική χρεοκοπία του κραταιού δικομματισμού. Τόσο η γκωλική κεντροδεξιά του Σιράκ και του Νικολά Σαρκοζί, όσο και το Σοσιαλιστικό Κόμμα των Φρανσουά Μιτεράν και Φρανσουά Ολάντ είδαν τα ποσοστά τους να συρρικνώνονται στα χρόνια της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, επιτρέποντας στον χαρισματικό Μακρόν να αναδειχθεί σε απόλυτο κυρίαρχο του μετριοπαθούς χώρου. Ωστόσο, η χρεοκοπία του μεταπολεμικού γαλλικού κομματικού συστήματος έδωσε και στη Λεπέν τον απαιτούμενο χώρο να αυξήσει την επιρροή του κόμματός της, καβαλώντας το κύμα της ευρύτερης στροφής της Δύσης προς έναν συντηρητικό λαϊκισμό. Η κυβερνητική προοπτική του Rassemblement National εντάσσεται στο φάσμα της –διπλή– εκλογής του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, του Brexit, και της μετατόπιση υπέρ-συντηρητικων και ακροδεξιών κομμάτων στο κέντρο των πολιτικών συστημάτων των χωρών τους· το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, το Fratelli d'Italia της Μελόνι, το AfD της Άλις Βάιντελ, και το Vox του Σαντιάγκο Αμπασκάλ αποτελούν μόνο ενδεικτικά παραδείγματα.

Το κλειδί ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών είναι πως η επικεφαλής της γαλλικής ακροδεξιάς πραγματοποιεί μια μελετημένη στροφή προς τον πραγματισμό, επιχειρώντας να τσιμεντώσει το προβάδισμά της, και να κουρσέψει ένα τμήμα των θεωρητικά εχθρικών προς εκείνη πολιτικών ακροατηρίων. Συγκεκριμένα, η Λεπέν σήμερα αναγνωρίζει την αναγκαιότητα λήψης ορισμένων ζόρικων μέτρων ως προς τον περιορισμό του –δυσθεώρητου– γαλλικού ελλείμματος αλλά και τη μείωση του χρέους, απορρίπτει την έξοδο τόσο από την ΕΕ όσο και από τη στρατιωτική διοίκηση του ΝΑΤΟ, έχει εγκαταλείψει την πρότερη φιλορωσική της στάση, και έχει υιοθετήσει μετριοπαθέστερες θέσεις σε ό,τι αφορά την επιρροή του Ισλάμ στη γαλλική κοινωνία, το δικαίωμα στην άμβλωση, τον γάμο των ομοφυλοφίλων, και την απόδοση διπλής υπηκοότητας. Φυσικά η Λεπέν φροντίζει να επικοινωνεί την επιμονή της σε θέσεις αρχής, τονίζοντας πχ πως θα συγκρουστεί με την Ευρωπαϊκή Κομισιόν αναφορικά με τη συμμετοχή της Γαλλίας στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, και πως θα διακόψει κάθε χρηματοδοτική και εξοπλιστική ενίσχυση προς την Ουκρανία, υπέρ της οποίας ωστόσο δηλώνει πλέον ότι συντάσσεται. Εντούτοις η μετακίνησή της σε ένα περισσότερο μετριοπαθές μίγμα θέσεων φαίνεται πως λειτουργεί υπέρ της όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις ήδη εδώ και αρκετούς μήνες.

Το πολιτικό blueprint που χρησιμοποιεί η Λεπέν το έχει δανειστεί ουσιαστικά από τη Μελόνι. Η Ιταλίδα Πρωθυπουργός –η οποία στα νιάτα της εκφραζόταν εκθειαστικά για τον Μπενίτο Μουσολίνι– μετακινήθηκε με φόρα προς το κέντρο αφότου ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας καταφέρνοντας να διευρύνει το ακροατήριο της, σπάζοντας μάλιστα ρεκόρ μακροβιότητας στο αξίωμα. Μεταξύ άλλων, η Μελόνι εγκατέλειψε πλήρως την προγενέστερη φιλορωσική της στάση, συγκρούστηκε ανοιχτά με τον Ντόναλντ Τραμπ, του οποίου αποτέλεσε για ένα διάστημα τη στενότερη σύμμαχο εντός της ΕΕ, απέρριψε κάθε συζήτηση μιας εξόδου της Ιταλίας από την ΕΕ, ενώ υιοθέτησε μια μετριοπαθέστερη μεταναστευτική πολιτική επιμένοντας ωστόσο σε μια σκληρή ρητορική της οποίας η αυθεντικότητα δεν μπορούσε κανείς να αμφισβητήσει. Η μετριοπαθής στροφή της Μελόνι εμμέσως νομιμοποιεί και εκείνη της Λεπέν, κατευνάζοντας παράλληλα και ένα κρίσιμο τμήμα του γαλλικού εκλογικού σώματος το οποίο έχει πλέον ένα απτό και σε πραγματικό χρόνο παράδειγμα από τη Ρώμη που αποδεικνύει ότι μια ρητορική σύγκρουσης με την πραγματικότητα μπορεί κάλλιστα να μετατραπεί σε ένα δόγμα ψύχραιμης –αλλά και ιδεολογικά συνεπούς– διαχείρισής αυτής.

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Η Γαλλία έπαθε Βαρουφάκη

Παντελής Καψής 08.10.2026, 17:05

Ο αριστερός ελέφαντας στο δωμάτιο

Η παράμετρος που ενδεχομένως να αποδειχθεί η μακράν πιο καθοριστική ενόψει των προεδρικών εκλογών και να ανοίξει διάπλατα τον δρόμο προς το Élysée στη Λεπέν αφορά το πρόσωπο του αντιπάλου της στον δεύτερο γύρο. Όπως η Λεπέν καθιερώθηκε ως η ηγέτιδα της γαλλικής ακροδεξιάς τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, έτσι και ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν εδραιώθηκε ως ο επικεφαλής της αριστεράς· ο Μελανσόν έχει διεκδικήσει την προεδρία ισάριθμες φορές με τη Λεπέν, αποτυγχάνοντας μεν να περάσει στον δεύτερο γύρο αλλά καταγράφοντας ένα ευπρεπέστατο 21.9% στον πρώτο γύρο του 2022, όταν ο Μακρόν είχε μαζέψει 27.8% και η επικεφαλής της ακροδεξιάς 23.1%. Ο κατακερματισμός των μετριοπαθών κομμάτων του πολιτικού συστήματος, σε συνδυασμό με την απουσία ενός ξεκάθαρου διαδόχου του Μακρόν από τον φιλελεύθερο χώρο πίσω από τον οποίο θα μπορούσαν να συνασπιστούν οι μετριοπαθείς ψηφοφόροι, έχει επιτρέψει στον Μελανσόν να έχει σοβαρές βλέψεις ώστε να προκριθεί στον δεύτερο γύρο, όπου η Λεπέν έχει ουσιαστικά εξασφαλίσει την είσοδό της.

Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις στη χώρα, η Λεπέν συγκεντρώνει ένα ποσοστό γύρω στο 37-38% ενόψει του πρώτου γύρου, με τον Μελανσόν να έρχεται πλέον δεύτερος με 18%, ξεπερνώντας δηλαδή τόσο τους κεντρώους πρώην Πρωθυπουργούς του Μακρόν, Εντουάρντ Φιλίπ και Γκαμπριέλ Ατάλ, όσο και τον υποψήφιο των Σοσιαλιστών Ραφαέλ Γκλικσμάν. Το συγκεκριμένο σενάριο είναι βγαλμένο από τα πιο ξέφρενα όνειρα της Λεπέν, καθώς τα προγνωστικά μοντέλα τής δίνουν έναν πρωτοφανή θρίαμβο στον δεύτερο γύρο, εκτιμώντας ένα 70% για εκείνη έναντι μόλις 30% του αντιπάλου της· ο Φιλίπ ωστόσο θα τη ζόριζε περισσότερο, καθώς θα συγκέντρωνε 43 με 46%, διατηρώντας βάσιμες ελπίδες να το γυρίσει αν μπορέσει να αντλήσει ψήφους από τους αναποφάσιστους και τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους των κομμάτων του δικομματισμού. Η συμμετοχή του Μελανσόν στον δεύτερο γύρο, σε συνδυασμό με την πραγματιστική στροφή που επιχειρεί να κάνει επιτυχώς η Λεπέν θα της εξασφαλίσει τελικά την προεδρία, ακριβώς γιατί απέναντι στον συγκεκριμένο υποψήφιο η επικεφαλής της γαλλικής ακροδεξιάς θα μετρηθεί από το γαλλικό εκλογικό σώμα ως μακράν η λιγότερο επικίνδυνη επιλογή· ενδεικτικά, μόνο τις τελευταίες μέρες ο Μελανσόν έχει υποσχεθεί τη διαγραφή του γαλλικού χρέους, την αποχώρηση της Γαλλίας από το ΝΑΤΟ, τη ρήξη του Παρισιού με την ΕΕ, και την εισαγωγή ενός φόρου της τάξεως του 100% στα υψηλά εισοδήματα, μεταξύ πολλών άλλων αντίστοιχων ριζοσπαστικών θέσεων.

Το μόνο που έχει πλέον να κάνει η Λεπέν είναι να περιμένει. Με τις πρόσφατες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις να αποκτούν μαζικά χαρακτηριστικά, τον πολιτικό χώρο του Μακρόν να αρνείται πεισματικά να λειτουργήσει με ένστικτο επιβίωσης και να συνασπιστεί γύρω από την υποψηφιότητα του Φιλίπ –ο οποίος φαίνεται πως έχει ελπίδες να περάσει στον δεύτερο γύρο –και τον Μελανσόν να υπόσχεται σχεδόν σε όλους τα πάντα όταν ποτέ κανείς ομοϊδεάτης του στην καταγεγραμμένη ιστορία δεν έχει φέρει εις πέρας ούτε τα μισά, στη Λεπέν αρκεί απλώς να συνεχίσει να καθησυχάζει τους Γάλλους και τις αγορές πως η εκλογή της δε θα είναι πλέον ταυτόσημη με την καταστροφή· απέναντι στον Μελανσόν ειδικά, η Λεπέν μπορεί να σπινάρει όλη μέρα τη θέση πως μόνο εκείνη μπορεί να αποτρέψει την καταστροφή που θα επέλθει εφόσον οι Γάλλοι εκλέξουν ακροαριστερό Πρόεδρο. Όπως η ίδια το έθεσε στους Financial Times, καθώς «το πολιτικό κέντρο έχει αποψιλωθεί» και η «αριστερά […] και η παραδοσιακή δεξιά δεν έχουν τίποτα να επιδείξουν […] η Γαλλία είναι έτοιμη για μια ρήξη»· της αρκεί να πείσει ελάχιστους ακόμα Γάλλους πως αυτή δε θα είναι τόσο βίαιη όσο φοβούνταν στο παρελθόν, και σαφώς ηπιότερη από εκείνη που θα προκαλούσε ο Μελανσόν.