Νατζμέ Αμινί: Η αγχόνη των μουλάδων και η ντροπή των υποκριτών

Στις 25 Σεπτεμβρίου, με ένα άρθρο μου στην Athens Voice, μετέφερα την κραυγή αγωνίας μιας 23χρονης Ιρανής, της Νατζμέ Αμινί, που μέσα από τη φυλακή ζητούσε από τη διεθνή κοινότητα να γίνει η φωνή της. Ένα κορίτσι που περίμενε να μάθει αν το θεοκρατικό καθεστώς της χώρας του θα του επέτρεπε να συνεχίσει να ζει. Η έκκλησή της ήταν συγκλονιστική μέσα στην απλότητά της. Είχε γονείς που την περίμεναν, όνειρα που ήθελε να πραγματοποιήσει, μια ζωή που μόλις άρχιζε. Και πάνω από όλα αυτά κρεμόταν η απειλή της αγχόνης.

Σήμερα γνωρίζουμε περισσότερα. Η οργάνωση Iran Human Rights επιβεβαίωσε στις 9 Οκτωβρίου ότι η Νατζμέ έχει καταδικαστεί σε θάνατο, κατηγορούμενη για βλασφημία εξαιτίας μιας ανάρτησης στα κοινωνικά δίκτυα. Η ποινή της υπόκειται ακόμη σε έφεση. Παράλληλα, της έχει επιβληθεί πολυετής κάθειρξη για κατηγορίες που συνδέονται με την εθνική ασφάλεια και την προπαγάνδα εναντίον του καθεστώτος.

Μια γυναίκα 23 ετών αντιμετωπίζει την αγχόνη για όσα φέρεται να έγραψε. Στον 21ο αιώνα. Και κάποιοι εξακολουθούν να αναζητούν τις κατάλληλες ιδεολογικές προϋποθέσεις για να συγκινηθούν.

Πού βρίσκονται, λοιπόν, όλες αυτές οι ευαίσθητες ψυχές που έχουν αναλάβει εργολαβικά την υπεράσπιση των καταπιεσμένων; Πού βρίσκονται οι ακούραστοι υπερασπιστές των γυναικείων δικαιωμάτων, οι αδέκαστοι τιμητές της πατριαρχίας, οι επαγγελματίες της πολιτικής αγανάκτησης; Πού είναι εκείνο το κομμάτι της Αριστεράς που ανακαλύπτει φασισμό σε κάθε αντίθετη άποψη, που καταγγέλλει την καταπίεση σε κάθε κοινωνική εκδήλωση, που έχει μετατρέψει την αλληλεγγύη σε μόνιμη δημόσια παράσταση;

Μπροστά τους βρίσκεται μια θεοκρατική εξουσία που έχει ενσωματώσει την καταπίεση των γυναικών στο νομικό της σύστημα. Ένα καθεστώς που επιβάλλει κανόνες ένδυσης, διώκει τη διαφωνία, φυλακίζει αντιφρονούντες και απειλεί ανθρώπους με θάνατο για τις πεποιθήσεις τους. Κι όμως, η οργή ενός τμήματος της δυτικής προοδευτικής κοινότητας μοιάζει εδώ ανεξήγητα εξαντλημένη.

Ίσως επειδή οι δήμιοι της Τεχεράνης έχουν ένα πολύτιμο πολιτικό προνόμιο. Δηλώνουν εχθροί του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και του Ισραήλ. Και φαίνεται πως για ορισμένους αυτό αρκεί ώστε να αποκτούν μια ιδιότυπη ασυλία. Η θεοκρατική τυραννία μετατρέπεται σε γεωπολιτικό αντίβαρο, οι διώξεις σε εσωτερική υπόθεση μιας άλλης κοινωνίας και τα ανθρώπινα δικαιώματα σε δευτερεύουσα λεπτομέρεια του μεγάλου αντιιμπεριαλιστικού αγώνα.

Τι θαυμάσια ιδεολογική κατάκτηση! Μπορείς να κρεμάς γυναίκες, αρκεί να βρίσκεσαι στη σωστή πλευρά του αντιδυτικού μετώπου.

Ας απαντήσουν λοιπόν εκείνοι που γεμίζουν τους δρόμους με συνθήματα «Free Palestine»: χωράει στις διεκδικήσεις τους η ελευθερία μιας γυναίκας στο Ιράν; Έχει το κορίτσι αυτό θέση στις αφίσες τους, στις κινητοποιήσεις τους, στις δημόσιες καταγγελίες τους; Ή μήπως η αλληλεγγύη τους σταματά εκεί όπου αρχίζει η ευθύνη ενός καθεστώτος που θεωρούν χρήσιμο αντίπαλο της Δύσης;

Οι Παλαιστίνιοι έχουν δικαίωμα στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, στην ελευθερία και στην ασφάλεια. Το ίδιο ακριβώς δικαίωμα έχει και η Νατζμέ Αμινί. Όποιος αναγνωρίζει το πρώτο και αντιμετωπίζει το δεύτερο με αδιαφορία οφείλει, επιτέλους, να εξηγήσει με ποια ηθική αρχή επιλέγει τους ανθρώπους που αξίζουν τη συμπαράστασή του.

Ακόμη πιο εξοργιστική είναι η στάση όσων έχουν μετατρέψει τον φεμινισμό σε μέσο συνεχούς πολιτικής αντιπαράθεσης μέσα στις δυτικές δημοκρατίες, αλλά εμφανίζονται απρόθυμοι να συγκρουστούν με την πραγματική, θεσμοθετημένη γυναικεία υποδούλωση. Μπορούν να εξανίστανται για μια λέξη, για μια ατυχή διατύπωση, για μια συμβολική προσβολή, και να αποφεύγουν την ίδια ένταση καταγγελίας όταν μια γυναίκα κινδυνεύει να οδηγηθεί στην αγχόνη από ένα θρησκευτικό δικαστήριο.

Αν υπάρχει ένας τόπος όπου η πατριαρχία έχει αποκτήσει την πιο αποκρουστική κρατική της έκφραση, είναι το Ιράν των μουλάδων. Εκεί όπου η γυναικεία χειραφέτηση αντιμετωπίζεται ως απειλή για την πολιτική και θρησκευτική εξουσία. Εκεί όπου ακόμη και το δικαίωμα μιας γυναίκας να ορίζει την εμφάνισή της γίνεται αντικείμενο αστυνομικού ελέγχου.

Και ακριβώς εκεί ορισμένοι από τους πιο θορυβώδεις υπερασπιστές της ελευθερίας χαμηλώνουν τη φωνή τους.

Ευτυχώς υπάρχουν Ιρανές αγωνίστριες, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοσιογράφοι και πολίτες που επιμένουν να καταγγέλλουν αυτή τη βαρβαρότητα, συχνά με τεράστιο προσωπικό κόστος. Αυτοί είναι οι άνθρωποι που αξίζουν πραγματική αλληλεγγύη. Και είναι διπλά αποκρουστικό να εγκαταλείπονται πολιτικά από όσους υποτίθεται ότι μοιράζονται τις ίδιες αξίες.

Η περίπτωση της Νατζμέ αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο από την υποκρισία μιας περιστασιακής αντίδρασης. Αποκαλύπτει έναν τρόπο πολιτικής σκέψης όπου η ανθρώπινη ζωή αξιολογείται με βάση την ταυτότητα του θύτη. Αν ο καταπιεστής είναι δυτικός, η καταγγελία γίνεται καθήκον. Αν είναι εχθρός της Δύσης, αρχίζουν οι επιφυλάξεις, οι εξηγήσεις, οι γεωπολιτικές αναλύσεις. Στο τέλος, ο άνθρωπος εξαφανίζεται πίσω από την ιδεολογία.

Αυτό είναι το πραγματικό σκάνδαλο ηθικής τάξεως.

Και κάτι ακόμη. Η αντίσταση στον ιμπεριαλισμό, ακόμη και όταν αποτελεί αυθεντικό πολιτικό αίτημα, ουδέποτε υπήρξε άδεια για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι εχθροί της Αμερικής μπορούν κάλλιστα να είναι εχθροί της ελευθερίας. Το Ιράν αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση μιας εξουσίας που χρησιμοποιεί τη διεθνή σύγκρουση ως άλλοθι για την εσωτερική καταστολή. Όποιος αδυνατεί να διακρίνει αυτή την απλή πραγματικότητα έχει υποτάξει την ηθική του κρίση στις γεωπολιτικές του συμπάθειες.

Η Νατζμέ Αμινί παραμένει ζωντανή. Και αυτό έχει σήμερα τη μεγαλύτερη σημασία. Υπάρχει ακόμη χρόνος να αποτραπεί η εκτέλεσή της, να απαιτηθεί η ακύρωση της θανατικής καταδίκης της, να ασκηθεί διεθνής πίεση στο καθεστώς. Η έκκλησή της περιμένει απάντηση.

Δεν ζητά την πολιτική μας ταυτότητα. Ζητά την ανθρώπινη συμπαράστασή μας.

Όσοι λοιπόν διεκδικούν το μονοπώλιο της κοινωνικής ευαισθησίας ας αφήσουν, έστω για μια στιγμή, τις σημαίες, τις ιδεολογικές βεβαιότητες και τις επαναστατικές τους πόζες. Ας αντικρίσουν ένα κορίτσι 23 ετών που περιμένει μέσα σε ένα κελί να αποφασίσουν οι δικαστές των μουλάδων αν θα συνεχίσει να ζει.

Η ζωή της Νατζμέ αξίζει περισσότερο από όλες μαζί τις αντιιμπεριαλιστικές διακηρύξεις τους.

Και η σιωπή μπροστά σε μια τέτοια βαρβαρότητα, όταν προέρχεται από ανθρώπους που έχουν αναγάγει την ευαισθησία σε πολιτική ταυτότητα, αποτελεί την πιο αποκρουστική μορφή υποκρισίας.