Ο Ζελένσκι δηλώνει «προδομένος» από τον Τραμπ λόγω των περιορισμών στην πρόσβαση στο Starlink

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι αισθάνεται προσωπικά προδομένος από τον Ντόναλντ Τραμπ, μετά τις αποκαλύψεις ότι ο ουκρανικός στρατός είδε την πρόσβασή του στο δορυφορικό σύστημα Starlink του Έλον Μασκ να περιορίζεται, γεγονός που εγείρει αμφιβολίες για τη μακροπρόθεσμη στήριξη των ΗΠΑ προς το Κίεβο.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος πραγματοποιεί επίσκεψη στο Λονδίνο, κατηγόρησε τον Τραμπ ότι, έπειτα από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου, επέλεξε την αντίπαλη πλευρά, θέτοντας σε κίνδυνο τις ήδη τεταμένες σχέσεις των δύο χωρών. Η ένταση έχει επιδεινωθεί και από τη συμφωνία των ΗΠΑ για την αγορά ντίζελ από τη Μόσχα. Πριν από τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ στην Ντάουνινγκ Στριτ, ο Ζελένσκι παραχώρησε τηλεοπτική συνέντευξη, κατά την οποία ρωτήθηκε εάν ο αιφνίδιος περιορισμός της πρόσβασης στο Starlink ήταν σκόπιμος και αν αισθανόταν προδομένος από τον Τραμπ. «Πράγματι, ναι… αλλά είναι λίγο πιο περίπλοκο από τα συναισθήματα ή την προσωπική μου άποψη», απάντησε ο Ουκρανός πρόεδρος, προσθέτοντας: «Είναι κρίμα που χάνουμε, που χάνουμε έναν ισχυρό σύμμαχο».

Κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο ουκρανικός στρατός ανέφερε ότι, χωρίς να δοθεί καμία εξήγηση, το δορυφορικό σύστημα επικοινωνιών Starlink, το οποίο κατασκευάζεται από τη SpaceX του Μασκ, αλλά τελεί υπό τη διαχείριση της αμερικανικής κυβέρνησης, έπαψε να λειτουργεί σε ταχύτητες άνω των 100 μιλίων την ώρα (περίπου 161 χλμ./ώρα). Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να καταστούν ουσιαστικά μη λειτουργικά τα περισσότερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που χρησιμοποιεί η Ουκρανία για επιθέσεις πίσω από τις γραμμές του μετώπου. Αργότερα έγινε γνωστό ότι ο περιορισμός επηρέασε και το αποτελεσματικότερο σύστημα αεράμυνας της χώρας για την αναχαίτιση των ρωσικών επιθετικών drones με κινητήρες τζετ, τα οποία βομβαρδίζουν το Κίεβο.

«Είμαι βέβαιος ότι γνώριζαν τι έκαναν, απολύτως. Γιατί ήταν μία τη νύχτα όταν η SpaceX και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπλόκαραν το Starlink», δήλωσε ο Ζελένσκι σε συνέντευξή του στον Πιρς Μόργκαν. «Αυτή η απόφαση θα προκαλέσει πολλές ανθρώπινες απώλειες… φυσικά, άνθρωποι θα πεθάνουν».

Η αιφνίδια διακοπή της λειτουργίας του συστήματος σημειώθηκε ενώ η Ρωσία εξαπέλυσε για δεύτερη συνεχόμενη νύχτα βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον της Ουκρανίας, χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση από τις ΗΠΑ. Εδώ και χρόνια, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν στην Ουκρανία πληροφορίες για επικείμενες επιθέσεις.

Ο Τραμπ αρνείται ότι έχει διακόψει την ανταλλαγή πληροφορίων με το Κίεβο

Ο Τραμπ αρνήθηκε την Τρίτη ότι η κυβέρνησή του είχε διακόψει την ανταλλαγή πληροφοριών με το Κίεβο. Ωστόσο, ο Ζελένσκι δήλωσε σε συνέντευξή του στο αμερικανικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο NPR, η οποία μεταδόθηκε την Τετάρτη, ότι Αμερικανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι είχαν προειδοποιηθεί από τις ΗΠΑ πως η ανταλλαγή πληροφοριών θα μπορούσε να περιοριστεί στο μέλλον. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει απαιτήσει από την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, τις οποίες έχει κατηγορήσει για το υψηλό κόστος του ντίζελ. Ωστόσο, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν, έχει πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο στις διεθνείς τιμές της ενέργειας.

Οι δύο ηγέτες είχαν έρθει σε ρήξη την άνοιξη του 2025, κατά τη διάρκεια μιας επεισοδιακής επίσκεψης του Ζελένσκι στο Οβάλ Γραφείο. Τότε, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει: «Δεν έχεις τα χαρτιά για να κερδίσεις». Η αντιπαράθεση ήρθε μετά από μια σύντομη διακοπή της ανταλλαγής πληροφοριών και από μια αγωνιώδη προσπάθεια των Ευρωπαίων συμμάχων να εκτονώσουν την κρίση.

Ο Μπέρναμ συναντήθηκε με τον Ζελένσκι στην Ντάουνινγκ Στριτ την Τετάρτη, λίγες ώρες αφότου διαβεβαίωσε τους βουλευτές ότι ο Ουκρανός πρόεδρος «δεν θα φύγει με άδεια χέρια» και ανακοίνωσε ότι είχε αναθέσει σε αξιωματούχους να καταρτίσουν πρόσθετες κυρώσεις και να εξετάσουν τρόπους επιτάχυνσης της στρατιωτικής βοήθειας. Κατά τη συνάντησή τους στην πρωθυπουργική κατοικία, ο Μπέρναμ διαβεβαίωσε ότι η βρετανική στήριξη προς την Ουκρανία θα παραμείνει σταθερή. «Έχετε δει την αλληλεγγύη και τη στήριξη που σας προσφέρουν όλοι εδώ στη Βρετανία. Είμαστε στο πλευρό σας και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει», δήλωσε.

Σε σύντομες δηλώσεις του προς τους δημοσιογράφους, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι ελπίζει να θέσει στη συνάντησή του με τον Βρετανό πρωθυπουργό το ζήτημα της πρόσβασης στο Starlink και της ανταλλαγής πληροφοριών. Ο Μπέρναμ δεσμεύτηκε να επιταχύνει την παράδοση στην Ουκρανία των βρετανικών ελαφρών πυραύλων πολλαπλών ρόλων, τους οποίους η χώρα χρησιμοποιεί για να αντιμετωπίζει τις ρωσικές επιθέσεις με drones. Παράλληλα, δήλωσε ότι εξετάζονται «όλες οι δυνατές οδοί» για την παροχή περαιτέρω βοήθειας.

Ο πρωθυπουργός δήλωσε επίσης ότι ήταν διατεθειμένος να συζητήσει την πρόταση του Τραμπ για κατάπαυση του πυρός στις επιθέσεις κατά των ενεργειακών υποδομών, αναγνωρίζοντας, ωστόσο, ότι η Μόσχα δεν την έχει τηρήσει. «Δυστυχώς, αυτό που έχουμε δει από τη Ρωσία είναι νέες επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές της Ουκρανίας», δήλωσε.

Νωρίτερα, κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας συνεδρίασης ερωτήσεων προς τον πρωθυπουργό στη Βουλή των Κοινοτήτων, ο Μπέρναμ είχε δηλώσει ότι θέλει να είναι «προσεκτικός» ως προς ενδεχόμενες επικρίσεις κατά του Τραμπ, οι οποίες θα μπορούσαν να οξύνουν περαιτέρω τις εντάσεις. Όπως είπε, επιδιώκει να «προετοιμάσει το έδαφος» για μια συμφιλίωση. «Θα ακούσω προσεκτικά τον πρόεδρο Ζελένσκι, αλλά δεν θα φύγει σήμερα από τη Βρετανία με άδεια χέρια», πρόσθεσε.

Το Ηνωμένο Βασίλειο πρόκειται επίσης να διαθέσει 17 εκατομμύρια λίρες για την επισκευή της προστατευτικής οροφής πάνω από τον κατεστραμμένο πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ, η οποία υπέστη ζημιές από ρωσική επίθεση με drone πέρυσι. Η συνάντηση διήρκεσε λίγο περισσότερο από μία ώρα. Ξεκίνησε με τον Μπέρναμ να υποδέχεται τον Ζελένσκι με μια αγκαλιά στην Ντάουνινγκ Στριτ. Στη συνέχεια, οι δύο άνδρες κατευθύνθηκαν προς την είσοδο της πρωθυπουργικής κατοικίας και πόζαραν για φωτογραφίες, πλαισιωμένοι από μέλη της Ιρλανδικής Φρουράς με την πλήρη τελετουργική τους στολή.

Ο Μασκ δήλωσε ότι η απόφαση για τον περιορισμό της πρόσβασης στο Starlink δεν ελήφθη από τον ίδιο. Το σύστημα επικοινωνιών δεν διαθέτει άδεια απευθείας παροχής υπηρεσιών σε πελάτες που χρησιμοποιούν όπλα, ενώ ο ουκρανικός στρατός ήταν συνδεδεμένος με ένα συναφές δίκτυο, το Starshield, το οποίο λειτουργεί υπό τον έλεγχο της αμερικανικής κυβέρνησης. «Τα συστήματα Starshield ανήκουν στην αμερικανική κυβέρνηση και ελέγχονται από αυτήν. Οποιοσδήποτε περιορισμός στην ταχύτητα ή στη χρήση τους αποφασίζεται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ», δήλωσε ο Μασκ, αναφερόμενος στον Τραμπ.

«Οι ένοπλες δυνάμεις μας δεν έλαβαν καμία προειδοποίηση για αυτούς τους περιορισμούς και αυτό οδήγησε στην αποτυχία αρκετών αποστολών», δήλωσε ο Μπεσκρέστνοφ, ο οποίος είναι επίσης δημοφιλής στρατιωτικός μπλόγκερ. «Είναι σαφές ότι αυτή η ενέργεια δεν μπορεί να είναι τυχαία και συνδέεται με την τρέχουσα πολιτική κατάσταση».

Ο περιορισμός της ταχύτητας πρόσβασης στο Starlink θα είχε σημαντικές επιπτώσεις στην ουκρανική αεράμυνα, καθώς, σύμφωνα με τον Μπεσκρέστνοφ, το σύστημα χρησιμοποιείται στην «πιο σύγχρονη και αποτελεσματική λύση»: αναχαιτιστικά drones που καταδιώκουν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου Shahed με κινητήρες τζετ, τα οποία η Ρωσία χρησιμοποιεί πλέον σε μεγάλους αριθμούς για να βομβαρδίζει την Ουκρανία. «Με τις ενέργειές τους, οι εταίροι μας μάς στερούν μία από τις ελάχιστες δυνατότητες που διαθέτουμε για να αμυνθούμε», πρόσθεσε σε επόμενη ανάρτησή του.

Τα ποσοστά αναχαίτισης των Shahed είχαν ήδη υποχωρήσει από πάνω από 90% σε περίπου 60%, όταν η Ρωσία αναβάθμισε τους κινητήρες τους, στις αρχές του καλοκαιριού, αντικαθιστώντας τους με κινητήρες τζετ. Οι περιορισμοί περιπλέκουν επίσης τη χρήση από την Ουκρανία drones μέσου βεληνεκούς, τα οποία πραγματοποιούν επιθέσεις σε στόχους εντός των εδαφών της που βρίσκονται υπό ρωσική κατοχή. Παραδόξως, ωστόσο, δεν θα επηρεάσουν τις ουκρανικές επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας εναντίον διυλιστηρίων πετρελαίου, καθώς το Κίεβο δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιεί το Starlink για να πλήττει στόχους εντός της Ρωσίας.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι αργά το βράδυ της Τρίτης η Ρωσία εξαπέλυσε μαζική επίθεση κατά των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας, εκτοξεύοντας 39 βαλλιστικούς πυραύλους και 120 επιθετικά drones εναντίον του Κιέβου και του Χαρκόβου. Οι επιθέσεις έπληξαν πέντε μεγάλους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, κομβικούς υποσταθμούς και άλλες υποδομές που εξυπηρετούν μεγάλες πόλεις, μεταξύ των οποίων και το Κίεβο. Τουλάχιστον 600.000 άνθρωποι είχαν μείνει χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, δήλωσε ο Ουκρανός πρόεδρος, προσθέτοντας ότι οι διακοπές ηλεκτροδότησης ενδέχεται να επεκταθούν.

Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ ανακοίνωσε μια «ενεργειακή εκεχειρία» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, η οποία δεν έχει επιβεβαιωθεί. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι δεν είχε ακούσει τίποτα για τη συμφωνία προτού ο Τραμπ την ανακοινώσει μέσω της πλατφόρμας Truth Social. Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο υποστήριξε την Τετάρτη ότι τηρεί την εκεχειρία, με το επιχείρημα ότι ο Τραμπ δεν είχε διευκρινίσει ποιες ενεργειακές υποδομές καλύπτει η συμφωνία. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Η ενεργειακή εκεχειρία που πρότεινε ο Τραμπ δεν προσδιορίστηκε με λεπτομέρειες, επομένως δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι η Ρωσία δεν την τηρεί».

Πηγή: The Guardian