Γλυπτά Παρθενώνα: Το μήνυμα Όσμπορν από την Αθήνα και η διαφωνία για την κυριότητα
Την εκτίμηση ότι Ελλάδα και Βρετανία μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, εφόσον και οι δύο πλευρές αποδεχθούν την ανάγκη συμβιβασμού, εξέφρασε ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, σε συνέντευξή του στο Bloomberg από την Αθήνα.
«Εξακολουθώ να είμαι αισιόδοξος ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε συμφωνία», δήλωσε ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας. «Εάν όλοι προσέλθουν με τη λογική ότι δεν πρόκειται να αποκτήσουν όλα όσα επιθυμούν, όπως συμβαίνει πάντα σε μια επιτυχημένη συμφωνία, τότε υπάρχει περιθώριο να επιτευχθεί συμφωνία», πρόσθεσε.
Ο Όσμπορν, ο οποίος βρίσκεται στην ηγεσία του Βρετανικού Μουσείου από το 2021, επιχειρεί εδώ και χρόνια να εξευρεθεί λύση στη διαμάχη για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, ένα ζήτημα που αποτελεί σημείο τριβής στις ελληνοβρετανικές σχέσεις για σχεδόν δύο αιώνες.
«Να εκτίθενται τόσο στο Λονδίνο όσο και στην Αθήνα»
Μιλώντας στο Bloomberg την Τρίτη, ο Όσμπορν παρουσίασε εκ νέου την προσέγγιση του Βρετανικού Μουσείου, σύμφωνα με την οποία τα Γλυπτά θα μπορούσαν να εκτίθενται εναλλάξ στην Ελλάδα και στη Βρετανία.
«Ελπίζω πραγματικά ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποια διευθέτηση, ώστε τα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Λονδίνο να μπορούν να εκτεθούν στην Αθήνα, αλλά πρέπει να μοιραστούν», ανέφερε.
Αναγνώρισε, πάντως, ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν βρίσκει σύμφωνους όλους στην Ελλάδα.
«Γνωρίζω ότι αυτή δεν είναι η θέση όλων στην Ελλάδα και το κατανοώ και το σέβομαι. Ωστόσο, αυτή είναι η δική μας θέση και, εάν θέλουμε να σημειώσουμε πρόοδο, πρέπει να κινηθούμε με αυτό το πνεύμα», υπογράμμισε.
Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου βρισκόταν στην Αθήνα ως κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση για την πέμπτη επέτειο της Ideal Holdings.
Τον Σεπτέμβριο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ξεκαθαρίσει, με άρθρο του στην εφημερίδα Guardian, ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί συμφωνία που θα προϋποθέτει την αναγνώριση της ιδιοκτησίας του Βρετανικού Μουσείου.
«Η Ελλάδα δεν μπορεί να αποδεχθεί οποιαδήποτε διευθέτηση που θα απαιτούσε να αναγνωρίσει την κυριότητα των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο ή ένα σχήμα που θα σήμαινε ότι “δανειζόμαστε” τμήματα του δικού μας μνημείου», είχε τονίσει.
Η θέση αυτή διαφοροποιείται από την πρόταση της βρετανικής πλευράς για κοινή έκθεση των Γλυπτών στις δύο χώρες και αποτελεί ένα από τα βασικά εμπόδια στις διαπραγματεύσεις.
Οι συζητήσεις είχαν φανεί ότι πλησίαζαν σε συμφωνία στις αρχές του 2023, με ένα σχέδιο που προέβλεπε τη σταδιακή μεταφορά των Γλυπτών στην Ελλάδα στο πλαίσιο πολιτιστικών ανταλλαγών. Ωστόσο, περισσότερα από τρία χρόνια αργότερα, οριστική συμφωνία δεν έχει επιτευχθεί.
Τα Γλυπτά στο τραπέζι των σχέσεων Βρετανίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η συζήτηση αποκτά πλέον και ευρύτερη διπλωματική διάσταση, καθώς το Λονδίνο εξετάζει τρόπους ενίσχυσης των σχέσεών του με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ είχε δηλώσει το 2023, πριν αναλάβει την εξουσία, ότι τα Γλυπτά θα έπρεπε να επιστραφούν στην Ελλάδα χωρίς προϋποθέσεις. Τον περασμένο Αύγουστο, ωστόσο, δήλωσε στους Financial Times ότι το ζήτημα αποτελεί αρμοδιότητα του Βρετανικού Μουσείου.
Από την ελληνική πλευρά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε το θέμα με τη συζήτηση για τις μελλοντικές σχέσεις μεταξύ Βρετανίας και ΕΕ.
«Τα Γλυπτά του Παρθενώνα θα αποτελέσουν μέρος αυτής της συζήτησης. Δεν είναι μόνο ζήτημα της Ελλάδας, είναι ζήτημα της Ευρώπης», δήλωσε στις 6 Οκτωβρίου.
Η τοποθέτησή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της συνόδου κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένου Βασιλείου που έχει προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο στις Βρυξέλλες, με τη συμμετοχή του Βρετανού πρωθυπουργού.
Δύο διαφορετικές αντιλήψεις για τα Γλυπτά
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα δημιουργήθηκαν τον 5ο αιώνα π.Χ. και συνδέονται με το έργο του Φειδία. Αφαιρέθηκαν από την Ακρόπολη στις αρχές του 19ου αιώνα από ανθρώπους του λόρδου Έλγιν, ο οποίος είχε διατελέσει Βρετανός πρεσβευτής στην Κωνσταντινούπολη, την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας στην Ελλάδα.
Στη συνέχεια, ο Έλγιν πούλησε τα Γλυπτά στη βρετανική κυβέρνηση, η οποία τα παραχώρησε στη διαχείριση του Βρετανικού Μουσείου. Η Ελλάδα ζητά επανειλημμένα την επιστροφή τους, ενώ η ανέγερση του Μουσείου της Ακρόπολης ενίσχυσε τη διεθνή συζήτηση για την επανένωσή τους.
Ο Όσμπορν αναγνώρισε την ένταση των συναισθημάτων που προκαλεί το ζήτημα στην Ελλάδα, επιμένοντας όμως ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να επιτρέπει την παρουσίαση των Γλυπτών και στις δύο πρωτεύουσες.
«Σέβομαι την ένταση των συναισθημάτων στην Ελλάδα», δήλωσε, εξηγώντας ότι τα Γλυπτά θα μπορούσαν να παρουσιάζονται σε δύο διαφορετικά πολιτιστικά περιβάλλοντα: στην Αθήνα ως μέρος της ιστορίας της αρχαίας Ελλάδας και στο Βρετανικό Μουσείο ως μέρος της ιστορίας των παγκόσμιων πολιτισμών.
Η αισιοδοξία του προέδρου του Βρετανικού Μουσείου δείχνει ότι η προοπτική μιας συμφωνίας παραμένει ανοιχτή. Ωστόσο, η βασική διαφωνία για το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη μορφή οποιασδήποτε διευθέτησης εξακολουθεί να χωρίζει τις δύο πλευρές.
16°
