Explainer | Συμφωνία Τραμπ - Πούτιν για το πετρέλαιο: Θα μειωθούν οι τιμές στις ΗΠΑ;

Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να στραφεί στη Ρωσία για την προμήθεια ντίζελ αποτελεί μια εντυπωσιακή μεταστροφή της αμερικανικής πολιτικής. Μόλις τρεις εβδομάδες νωρίτερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε υπογράψει νομοθεσία που επέτρεπε την επιβολή νέων κυρώσεων και δασμών σε χώρες που εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Τώρα, ο Τραμπ υποστηρίζει ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν συμφώνησε να διαθέσει εκατοντάδες χιλιάδες τόνους ντίζελ στις ΗΠΑ και στις διεθνείς αγορές τους επόμενους μήνες.

Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος δέχεται αυξανόμενη πίεση για το κόστος του πολέμου με το Ιράν και τις επιπτώσεις του στις τιμές της ενέργειας. Με τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου να πλησιάζουν, η ακρίβεια στα καύσιμα εξελίσσεται σε σημαντικό πολιτικό πρόβλημα για τους Ρεπουμπλικανούς.

Γιατί στρέφεται ο Τραμπ στη Ρωσία;

Βασικός στόχος της συμφωνίας είναι να αυξηθεί η προσφορά ντίζελ στην αγορά, ώστε να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους επιβαρύνει τόσο τα νοικοκυριά όσο και επιχειρήσεις που εξαρτώνται από το πετρέλαιο για τη λειτουργία και τις μεταφορές τους.

Ιδιαίτερα έντονες είναι οι επιπτώσεις στις αγροτικές πολιτείες των ΗΠΑ, όπου το ντίζελ είναι απαραίτητο για τη λειτουργία των γεωργικών μηχανημάτων και τη μεταφορά των προϊόντων. Πολιτείες όπως η Αϊόβα, το Κάνσας, το Τέξας και το Οχάιο αποκτούν έτσι ιδιαίτερη σημασία ενόψει των εκλογών, καθώς αποτελούν περιοχές στις οποίες οι Ρεπουμπλικανοί θα χρειαστεί να διατηρήσουν την υποστήριξή τους.

Ο Τραμπ έχει ήδη επιχειρήσει να περιορίσει τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου με διάφορα μέτρα, μεταξύ των οποίων η πίεση προς τους Ευρωπαίους συμμάχους να αξιοποιήσουν μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών αποθεμάτων τους, η αναστολή ομοσπονδιακών φόρων στα καύσιμα και η διάθεση καυσίμων που προορίζονταν για αγροτική χρήση και στις διαπολιτειακές οδικές μεταφορές.

Η συμφωνία με τη Μόσχα αποτελεί την πιο εντυπωσιακή μέχρι στιγμής προσπάθεια για την ανακούφιση των καταναλωτών.

Πόσο μπορεί να μειώσει τις τιμές των καυσίμων;

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η συμφωνία θα έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στην αγορά. Σύμφωνα με την ανάλυση του BBC, οι ΗΠΑ καταναλώνουν περίπου 3,6 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ ημερησίως. Ακόμη και αν η Ρωσία παραδώσει τους 300.000 τόνους που έχουν αναφερθεί για τον συγκεκριμένο μήνα, η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί περίπου στη μισή ημερήσια κατανάλωση των ΗΠΑ.

Επομένως, η πρόσθετη προσφορά ενδέχεται να μην είναι αρκετή για να επιφέρει άμεσα αισθητή μείωση στις τιμές. Παράλληλα, δεν έχουν αποσαφηνιστεί οι λεπτομέρειες της συμφωνίας, ο τρόπος με τον οποίο θα διοχετευτεί το ρωσικό καύσιμο στην παγκόσμια αγορά ή το χρονοδιάγραμμα των παραδόσεων.

Ένα ακόμη εμπόδιο είναι οι ζημιές που έχουν υποστεί τα ρωσικά διυλιστήρια από επανειλημμένες ουκρανικές επιθέσεις. Οι επιθέσεις έχουν περιορίσει τη δυνατότητα επεξεργασίας πετρελαίου της Ρωσίας, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει την ικανότητά της να διαθέσει τις ποσότητες που υπόσχεται.

Η εμπειρία από την προηγούμενη προσπάθεια απελευθέρωσης ευρωπαϊκών ενεργειακών αποθεμάτων δεν έχει, μέχρι στιγμής, οδηγήσει σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών. Αυτό ενισχύει τις αμφιβολίες για το κατά πόσο η νέα συμφωνία θα μπορέσει να προσφέρει γρήγορη ανακούφιση στους Αμερικανούς καταναλωτές.

Γιατί προκαλεί αντιδράσεις η συμφωνία με τον Πούτιν;

Η απόφαση του Τραμπ δημιουργεί διπλωματικές εντάσεις, καθώς η Ουάσιγκτον είχε προηγουμένως επιδιώξει να περιορίσει τα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές ενέργειας, τα οποία συμβάλλουν στη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε τη συμφωνία «δώρο» προς τον Πούτιν, υποστηρίζοντας ότι η δυνατότητα της Ρωσίας να πουλά πετρελαϊκά προϊόντα ενισχύει οικονομικά τη Μόσχα και, κατ' επέκταση, την πολεμική της προσπάθεια.

«Το να επιτρέπεται στη Ρωσία να πουλά πετρελαϊκά προϊόντα είναι μια επένδυση σε έναν πόλεμο που πρέπει να τελειώσει, όχι να παραταθεί», έγραψε ο Ζελένσκι στην πλατφόρμα X.

Παραμένει, επίσης, ασαφές τι ακριβώς θα εξασφαλίσει η Ρωσία ως αντάλλαγμα, πέρα από τα έσοδα σε ξένο νόμισμα που έχει ανάγκη. Η έλλειψη λεπτομερειών αφήνει ανοιχτά ερωτήματα τόσο για τους οικονομικούς όρους όσο και για τις ευρύτερες διπλωματικές συνέπειες της συμφωνίας.

Πώς συνδέεται η συμφωνία με τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ;

Η αύξηση των τιμών των καυσίμων και των καταναλωτικών αγαθών επιβαρύνει την εικόνα του Τραμπ, καθώς οι πολίτες βλέπουν το κόστος ζωής να αυξάνεται, παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι ο πόλεμος θα οδηγηθεί σύντομα σε επιτυχή έκβαση και οι οικονομικές του συνέπειες θα περιοριστούν.

Οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου θα κρίνουν αν οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Σε αυτό το περιβάλλον, η τιμή των καυσίμων αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς επηρεάζει άμεσα τα νοικοκυριά, τους αγρότες και τις επιχειρήσεις μεταφορών.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι η μείωση των τιμών για τους Αμερικανούς, και ειδικά για τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους οδηγούς φορτηγών, αποτελεί ύψιστη προτεραιότητά του. Ωστόσο, με την έναρξη της πρόωρης ψηφοφορίας σε αρκετές πολιτείες και λιγότερο από έναν μήνα να απομένει μέχρι τις εκλογές, ο χρόνος για να αποδώσουν τα μέτρα είναι περιορισμένος.

Το αν η συμφωνία με τη Ρωσία θα προσφέρει πραγματική οικονομική ανακούφιση παραμένει αβέβαιο. Για τον Τραμπ, όμως, το διακύβευμα είναι σαφές: να πείσει τους ψηφοφόρους ότι οι υποσχέσεις για χαμηλότερες τιμές μπορούν να γίνουν πράξη, την ώρα που ο πόλεμος και οι επιπτώσεις του συνεχίζουν να πιέζουν την αμερικανική οικονομία.

Οργισμένη αντίδραση Ζελένσκι: «Τα δώρα στον Πούτιν δεν θα φέρουν ειρήνη»

Η συμφωνία προκάλεσε την αντίδραση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος εκτίμησε ότι η δυνατότητα της Ρωσίας να διαθέτει πετρελαϊκά προϊόντα στις Ηνωμένες Πολιτείες θα ενισχύσει οικονομικά τη Μόσχα και θα δυσχεράνει τις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Ουκρανός πρόεδρος άσκησε ευθεία κριτική στην απόφαση της Ουάσινγκτον.

«Τα δώρα στον Πούτιν δεν θα φέρουν ειρήνη ούτε κάποιο όφελος στον πολιτισμένο κόσμο», ανέφερε.

Στη συνέχεια, προειδοποίησε ότι η ενίσχυση των ρωσικών εσόδων από την πώληση ενεργειακών προϊόντων θα έχει άμεσες συνέπειες για την εξέλιξη της σύγκρουσης.

«Η Ρωσία θα "ανταποδώσει" το ντίζελ με περαιτέρω τρόμο και δόλο. Το να επιτρέπεται στη Ρωσία να πουλά πετρελαϊκά προϊόντα αποτελεί μια επένδυση σε έναν πόλεμο που πρέπει να τερματιστεί, όχι να παραταθεί. Αυτό που χρειάζεται είναι πραγματική αποκλιμάκωση με τη Ρωσία, σε αμοιβαία βάση», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Τραμπ για τις επικρίσεις Ζελένσκι: «Είμαστε ισχυρός εταίρος, χρειαζόμαστε πετρέλαιο για όλο τον κόσμο»

Στις επικρίσεις του Βολοντίμιρ Ζελένσκι για τη συμφωνία ΗΠΑ και Ρωσίας σχετικά με το ντίζελ κλήθηκε να απαντήσει και ο Ντόναλντ Τραμπ, μετά τη δήλωση του Ουκρανού προέδρου ότι πρόκειται για μια «αδύναμη απόφαση», η οποία θα συμβάλει στην παράταση του πολέμου.

Δημοσιογράφος ζήτησε από τον Αμερικανό πρόεδρο να σχολιάσει την τοποθέτηση Ζελένσκι, με τον Τραμπ να υπερασπίζεται τη συμφωνία, δίνοντας έμφαση στις ενεργειακές ανάγκες της διεθνούς αγοράς. «Είμαστε ισχυρός εταίρος. Χρειαζόμαστε πετρέλαιο για όλο τον κόσμο. Γι’ αυτό είμαστε πολύ ικανοποιημένοι που θα προμηθευτούμε το ντίζελ», απάντησε, χωρίς να επεκταθεί στις αιτιάσεις του Ουκρανού προέδρου ότι η συμφωνία θα ενισχύσει οικονομικά τη Μόσχα και θα παρατείνει τον πόλεμο.

Πηγή: BBC