Γιατί η Σαρδηνία γίνεται η νέα «μπλε ζώνη» των αιωνόβιων

Η Σαρδηνία έγινε γνωστή ως καταφύγιο μακροζωίας το 1999, όταν μια ομάδα απομακρυσμένων χωριών στις πλαγιές των κεντρικών και ανατολικών επαρχιών του νησιού εντάχθηκε στις πέντε «μπλε ζώνες» του κόσμου – γεωγραφικές περιοχές με υψηλή συγκέντρωση αιωνόβιων.

Τώρα, η Μπολοτάνα, που βρίσκεται στην περιοχή Μαρτζίνε της κεντρικής Σαρδηνίας, περίπου 110 χιλιόμετρα από την αρχική «μπλε ζώνη» του νησιού, αναδεικνύεται σε νέα πιθανή υποψήφια περιοχή, σύμφωνα με ερευνητές, καθώς κάθε χρόνο καταγράφει νέους αιωνόβιους – κυρίως γυναίκες.

Μελέτη καθηγητών του Πανεπιστημίου του Σάσσαρι στη Σαρδηνία και του Πανεπιστημίου της Αλαμπάμα στο Μπέρμιγχαμ των ΗΠΑ, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Aging, διαπίστωσε ότι το 13,8% των γυναικών του χωριού που φτάνουν στην ηλικία των 70 ετών θα ζήσουν μέχρι τα 100. Το ποσοστό αυτό κατατάσσει τη Μπολοτάνα στη δεύτερη θέση παγκοσμίως ως προς τη μακροζωία των γυναικών, μετά το Χονγκ Κονγκ.

Στην Ιταλία, όπου ο αριθμός των αιωνόβιων έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2009, μόλις το 3,5% των γυναικών που φτάνουν τα 70 θα καταφέρει να συμπληρώσει έναν αιώνα ζωής.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τα αρχεία ανθρώπων που γεννήθηκαν στη Μπολοτάνα μεταξύ 1900 και 1925 και διαπίστωσαν ότι 38 είχαν ζήσει πάνω από 100 χρόνια, με το ποσοστό μακροζωίας να είναι κατά 57% υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο της Ιταλίας. Η μελέτη ξεκίνησε το 2024 και, μέχρι πέρυσι, στη Μπολοτάνα υπήρχαν 12 αιωνόβιοι σε έναν πληθυσμό 2.266 κατοίκων – περίπου 12 φορές πάνω από τον μέσο όρο της Σαρδηνίας.

Έκτοτε, έξι από αυτούς έχουν πεθάνει και οι έξι που παραμένουν στη ζωή είναι γυναίκες, με τις δύο μεγαλύτερες σε ηλικία να είναι 102 ετών. Αναμένεται ότι και άλλοι κάτοικοι θα φτάσουν τα 100 μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους και μέσα στο 2027.

Ποιες είναι οι άλλες τέσσερις «μπλε ζώνες» μετά τη Σαρβηνία;

Τα ευρήματα έδειξαν επίσης ότι, σε σύγκριση με τις άλλες τέσσερις «μπλε ζώνες» του κόσμου – την Οκινάουα στην Ιαπωνία, τη χερσόνησο Νικόγια στην Κόστα Ρίκα, την Ικαρία στην Ελλάδα και τη Λόμα Λίντα στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ – η «μπλε ζώνη» της Σαρδηνίας επεκτείνεται.

«Το σημαντικό είναι ότι, για πρώτη φορά εδώ και περισσότερα από 25 χρόνια, βρήκαμε μια περιοχή μακροζωίας έξω από τη συμβατική “μπλε ζώνη” της Σαρδηνίας», δήλωσε στον Guardian ο Τζοβάνι Μάριο Πες, επικεφαλής επιστήμονας της μελέτης και ένας από τους δημιουργούς της έννοιας των «μπλε ζωνών». «Ωστόσο, ενώ η Μπολοτάνα μοιράζεται τα ίδια χαρακτηριστικά, είναι ακόμη πιο ξεχωριστή. Ενώ στην αρχική ζώνη υπήρχε μια ασυνήθιστη ισορροπία μεταξύ των δύο φύλων, εδώ κυριαρχεί η μακροζωία των γυναικών».

Ο Πες δήλωσε ότι, παρότι είναι ήδη καλά τεκμηριωμένο πως οι γυναίκες ζουν περισσότερο για βιολογικούς λόγους, «το εκπληκτικό είναι ότι η μακροζωία των γυναικών στη Μπολοτάνα είναι τριπλάσια από εκείνη των περισσότερων γυναικών στη Δύση». Ο Πες, Σαρδηνός στην καταγωγή, του οποίου ο προπάππους έζησε μέχρι τα 110 και η μητέρα είναι 101 ετών, απέφυγε να κάνει υποθέσεις σχετικά με τα μυστικά της μακροζωίας του χωριού, λέγοντας ότι η μελέτη «περιορίζεται στο να επισημάνει την ύπαρξη του φαινομένου». Ωστόσο, αφού πέρασε χρόνο με τις δραστήριες αιωνόβιες γυναίκες της περιοχής, είπε ότι αυτό που του έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση ήταν οι «πολύ έντονες και πολύ πραγματικές κοινωνικές σχέσεις» που διατηρούν σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

Έφερε ως παράδειγμα τη 101χρονη Τζοβάνα Μάρας, η οποία ζει μαζί με την αδελφή της. «Ζουν μαζί, μαγειρεύουν μαζί, μιλούν εύκολα μεταξύ τους», είπε ο Πες. «Δεν υπήρχε απολύτως κανένα σημάδι γνωστικής έκπτωσης».

Ο δήμαρχος της Μπολοτάνα, Φραντσέσκο Μανκόνι, διατύπωσε ορισμένες θεωρίες. «Δεν είμαι επιστήμονας, αλλά πιθανότατα είναι ένας συνδυασμός πραγμάτων», δήλωσε στην Corriere della Sera, αναφερόμενος σε μια καθαρή και φρέσκια διατροφή, αν και, όπως είπε, κανείς δεν στερείται τη σεάντα, ένα παραδοσιακό τοπικό γλυκό γεμιστό με τυρί, ή τα μουστατζόλους, ένα πικάντικο μπισκότο που συχνά καταναλώνεται στο πρωινό.

«Η αμόλυντη φύση» που περιβάλλει το χωριό θα μπορούσε επίσης να παίζει ρόλο, πρόσθεσε ο Μανκόνι, όπως και η σωματική δραστηριότητα, παρά το γεγονός ότι η Μπολοτάνα δεν διαθέτει γυμναστήριο. «Οι ηλικιωμένοι πάντα περπατούσαν πολύ… ακόμη και 20 χιλιόμετρα την ημέρα. Και θα έλεγα ότι στην πλειονότητά τους ήταν γυναίκες».

Τον Νοέμβριο του 2025, τα επίσημα στατιστικά στοιχεία έδειχναν ότι στην Ιταλία υπήρχαν 23.548 κάτοικοι ηλικίας 100 ετών και άνω, αριθμός αυξημένος κατά 2.000 σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Από όσους ξεπέρασαν τα 100 το περασμένο έτος, το 82,6% ήταν γυναίκες. Οι γυναίκες υπερτερούν επίσης μεταξύ των 724 υπεραιωνόβιων, δηλαδή των ανθρώπων ηλικίας 105 ετών και άνω, καθώς και μεταξύ των 19 υπεραιωνόβιων που έχουν ξεπεράσει τα 110 χρόνια ζωής.

Πηγή: Guardian