Χάος στη Γαλλία: Πάνω από 5.000 συλλήψεις στις διαδηλώσεις μαθητών - Έρευνα για αστυνομική βία

Χάος και αναβρασμός εξακολουθεί να επικρατεί στη Γαλλία, όπου οι αρχές δυσκολεύονται να περιορίσουν τις μεγαλύτερες μαθητικές διαμαρτυρίες των τελευταίων δεκαετιών, οδηγώντας σε εθνική κρίση.

Εκατοντάδες σχολεία έχουν αναγκαστεί να κλείσουν και περισσότεροι από 5.000 άνθρωποι έχουν τεθεί υπό κράτηση από την αστυνομία, στην πλειονότητά τους ανήλικοι χωρίς προηγούμενο ποινικό μητρώο. Μαθητές, εκπαιδευτικοί και αστυνομικοί έχουν τραυματιστεί. Ένας μαθητής στη βορειοανατολική πόλη Λανς έχασε το χέρι του, όταν φέρεται να σήκωσε μια χειροβομβίδα, ενώ ένας άλλος στην Τουρ φέρεται να έχασε το ένα του μάτι. Η επόμενη μεγάλη δοκιμασία για την κυβέρνηση θα έρθει σήμερα Τρίτη (6.10), όταν αναμένεται χιλιάδες άνθρωποι να συμμετάσχουν σε πορείες διαμαρτυρίας σε ολόκληρη τη Γαλλία.

Τι συμβαίνει στη Γαλλία; 

Η αρχική διαμαρτυρία στο λύκειο Σεν-Εξιπερί, σε προάστιο του Παρισιού, στις 21 Σεπτεμβρίου, προσέλκυσε ελάχιστη προσοχή. Οι μαθητές είχαν ενώσει τις δυνάμεις τους με τους εκπαιδευτικούς τους, διαμαρτυρόμενοι για την έλλειψη προσωπικού και πόρων. Όταν τα αιτήματά τους ικανοποιήθηκαν και στάλθηκε επιπλέον προσωπικό στο σχολείο, η απεργία έληξε, αλλά μέχρι τότε η σπίθα είχε ήδη ανάψει. Σύμφωνα με τον Μανές Ναντέλ, οι κινητοποιήσεις εξαπλώθηκαν σαν πυρκαγιά. «Είναι πρωτοφανής ο αριθμός των σχολείων που συμμετέχουν πλέον», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το υπουργείο Παιδείας της Γαλλίας έχει «κατακλυστεί πλήρως από την κρίση».

Μαθητές σε λύκεια του Παρισιού και της ευρύτερης περιοχής άρχισαν να αποκλείουν τις εισόδους και μέσα σε λίγες ημέρες παρόμοιες εικόνες καταγράφηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, από τη Λιλ στον βορρά έως τη Μασσαλία στον νότο. Εικόνες με μαθητές να βάζουν φωτιά σε κάδους απορριμμάτων, να στήνουν οδοφράγματα, να επιτίθενται σε εκπαιδευτικούς και να συγκρούονται με την αστυνομία προκάλεσαν ερωτήματα σχετικά με την αντίδραση των αστυνομικών αρχών και τη συμμετοχή της Αριστεράς. Περισσότερα από 100 λύκεια έχουν υποστεί ζημιές από την έναρξη του κινήματος διαμαρτυρίας.

Επικριτές κατηγόρησαν την αστυνομία για υπέρμετρη χρήση βίας. Ένας αστυνομικός καταγράφηκε σε βίντεο να εφαρμόζει κεφαλοκλείδωμα σε μια κοπέλα στο Αλανσόν, μια τεχνική που πλέον απαγορεύεται από τον νόμο.

Η βία και η ταχύτητα με την οποία εξαπλώθηκαν οι διαμαρτυρίες αιφνιδίασαν πολλούς, όμως τα παράπονα είναι εδώ και χρόνια: ένα ανεπαρκώς εξοπλισμένο και υποστελεχωμένο εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο πολλοί μαθητές θεωρούν πλέον ακατάλληλο για τον σκοπό που καλείται να υπηρετήσει. Εδώ και χρόνια κυκλοφορούν βίντεο που δείχνουν αίθουσες με ελάχιστα θρανία ή καρέκλες ή μαθητές να διαπιστώνουν ότι τα μαθήματά τους ακυρώνονται επειδή ένας απόντας εκπαιδευτικός δεν αντικαθίσταται.

Η αύξηση των γεννήσεων στη Γαλλία το 2010 έχει οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού των μαθητών λυκείου που φοιτούν σήμερα σε σχολεία τα οποία έχουν υποστεί πολυετείς περικοπές στη χρηματοδότηση σε πραγματικούς όρους. Τα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης διαθέτουν πλέον λιγότερους εκπαιδευτικούς σε σχέση με το 2008, παρά το γεγονός ότι έχουν εγγραφεί επιπλέον 250.000 μαθητές. Στον δημόσιο τομέα, το 70% των τάξεων έχει περισσότερους από 30 μαθητές.

Ποια είναι η αντίδραση της κυβέρνησης;

Επικριτές υποστηρίζουν ότι η αντίδραση της κυβέρνησης ήταν αργή και ότι δεν ανταποκρίθηκε στα αιτήματα των μαθητών. Αρχικά, μεγάλο μέρος της προσοχής επικεντρώθηκε στο κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς LFI και στην παρουσία μελών του στα οδοφράγματα. Το κόμμα, υπό την ηγεσία του Ζαν-Λικ Μελανσόν, έχει επανειλημμένα υπερασπιστεί τόσο το δικαίωμα των μαθητών να διαδηλώνουν όσο και το δικαίωμα του κόμματος να βρίσκεται στις κινητοποιήσεις. Παράλληλα, μεγάλο μέρος της συζήτησης επικεντρώθηκε στην ανάγκη για αυστηρή αστυνομική αντίδραση και στο κόστος των κινητοποιήσεων. Οι ζημιές στα σχολεία της ευρύτερης περιοχής του Παρισιού και μόνο εκτιμώνται σε 7 εκατομμύρια ευρώ (7,84 εκατ. δολάρια).

Αρχικά, η κυβέρνηση είχε κάνει μια παραχώρηση σχετικά με τα τέλη στα τεχνολογικά λύκεια, τα οποία επρόκειτο να εφαρμοστούν το 2027, όμως το σχετικό μέτρο αφαιρέθηκε πλέον από τον κρατικό προϋπολογισμό. «Η αντίδραση της κυβέρνησης είναι ανεύθυνη και επιβεβαιώνει ακριβώς τον λόγο για τον οποίο οι μαθητές είναι θυμωμένοι, επειδή δεν τους ακούει ποτέ», δήλωσε ο Μανές. «Απαντούν μόνο με καταστολή». Οι διαδηλωτές έχουν πλέον την πλήρη προσοχή της κυβέρνησης, ιδιαίτερα μετά την έξαρση της βίας στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, όταν ο υπουργός Εσωτερικών έκανε λόγο για μετατόπιση από τη μαθητική διαμαρτυρία προς την αστική βία και περίπου 2.000 άνθρωποι τέθηκαν υπό κράτηση μέσα σε μία μόνο ημέρα.

Την Παρασκευή, ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ συναντήθηκε με εκπροσώπους των μαθητών. Ωστόσο, δεν επιτεύχθηκε συμφωνία και αμέσως μετά οι μαθητές κάλεσαν σε μαζική συμμετοχή στις κινητοποιήσεις της Τρίτης.

Η αντίδραση της κυβέρνησης δυσχεραίνεται από την κακή κατάσταση των δημόσιων οικονομικών. Προσπαθεί να περάσει έναν προϋπολογισμό για το 2027 που θα περιορίζει το έλλειμμα περίπου στο 5% του ΑΕΠ, κάτι που μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω επώδυνων περικοπών δαπανών. Την περασμένη εβδομάδα, η απόδοση του 10ετούς γαλλικού ομολόγου ξεπέρασε για λίγο το 5%, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2002, καθώς οι διαμαρτυρίες ενίσχυσαν τις ανησυχίες για τις δημοσιονομικές προοπτικές της χώρας.

Η αναταραχή έδωσε το έναυσμα για μια σκληρή κούρσα μεταξύ της Ακροδεξιάς και της Αριστεράς για την προεδρία, ενώ μεγάλο μέρος του πολιτικού κέντρου καταγράφει χαμηλές επιδόσεις στις δημοσκοπήσεις. Για την Αριστερά, οι μαθητές αποτελούν μια φυσική δεξαμενή υποστήριξης. Για την κυβέρνηση, αποτελούν πηγή αναταραχής και δημοσιονομικής πίεσης σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία.

Ιστορικά, οι μαθητικές διαμαρτυρίες δεν έχουν εξελιχθεί ευνοϊκά για τις γαλλικές κυβερνήσεις. Οι φοιτητικές και μαθητικές κινητοποιήσεις του Μαΐου του 1968 εξελίχθηκαν στη μεγαλύτερη απεργία στην ιστορία της Γαλλίας, μιας χώρας που έχει μακρά παράδοση στις απεργίες. Ένα από τα συνθήματά τους ήταν: «Να είσαι ρεαλιστής, ζήτα το αδύνατο». Η διαφορά σήμερα είναι ότι οι μαθητές που έχουν βγει ξανά στα οδοφράγματα δεν αισθάνονται ότι ζητούν πολλά. Στην πραγματικότητα, λένε ότι απαιτούν το απολύτως αυτονόητο: ένα εκπαιδευτικό σύστημα που να τους επιτρέπει να μαθαίνουν.

Πηγή: CNN