Flydubai: Πώς βρέθηκε το τσεκούρι στο πιλοτήριο - Τα κενά ασφαλείας που αποκαλύφθηκαν

Σοβαρά ερωτήματα για τα μέτρα ασφαλείας στην αεροπορία εγείρει η απόπειρα επίθεσης σε πτήση της Flydubai με προορισμό το Ισραήλ, καθώς στο επίκεντρο των ερευνών βρίσκεται πλέον και ο τρόπος με τον οποίο ένας πιλότος με προηγούμενο ιστορικό ανησυχητικής συμπεριφοράς κατάφερε να βρεθεί στο πιλοτήριο.

Η ψύχραιμη αντίδραση του κυβερνήτη απέτρεψε αυτό που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε αεροπειρατεία, όμως ειδικοί στην αεροπορική ασφάλεια υποστηρίζουν ότι το περιστατικό αποκάλυψε σημαντικά κενά στους ελέγχους που προηγούνται της πρόσληψης και της απασχόλησης πιλότων.

Ο ύποπτος, ο συγκυβερνήτης της Flydubai Hamam al-Hammami, φέρεται να είχε απομακρυνθεί πέρυσι από την εθνική αεροπορική εταιρεία του Ομάν, Oman Air, μετά από ανησυχίες σχετικά με εξτρεμιστικές απόψεις, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το CNN. Παρ' όλα αυτά, κατάφερε στη συνέχεια να εργαστεί ως πιλότος και να βρεθεί σε πτήση προς το Ισραήλ.

Δεν υπάρχει ενιαίο διεθνές σύστημα ελέγχων

Ένα από τα βασικά προβλήματα που αναδεικνύουν οι ειδικοί είναι ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο διεθνές πρότυπο για τους ελέγχους ιστορικού των πιλότων.

Οι άδειες πιλότου και οι άδειες πρόσβασης σε ελεγχόμενους χώρους των αεροδρομίων διαχειρίζονται σε εθνικό επίπεδο, με αποτέλεσμα οι διαδικασίες να διαφέρουν από χώρα σε χώρα.

Όλα τα μέλη του πληρώματος χρειάζονται ειδική άδεια πρόσβασης στους χώρους πέρα από το σημείο ελέγχου των επιβατών, προκειμένου να μπορούν να φτάσουν στα αεροσκάφη και στο πιλοτήριο. Για την έκδοσή της απαιτούνται συνήθως αστυνομικοί και άλλοι έλεγχοι ιστορικού, ωστόσο η τελική διαδικασία εξαρτάται από τους κανονισμούς κάθε χώρας.

Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό κενό: ένας πιλότος μπορεί να διαθέτει κανονικά την τεχνική άδεια που απαιτείται για να πετά, χωρίς η ίδια η άδεια να περιλαμβάνει πληροφορίες για προβλήματα στην προηγούμενη εργασιακή του πορεία ή άλλες παραβάσεις.

Γιατί δεν εντοπίστηκε νωρίτερα το πρόβλημα

Οι ειδικοί θέτουν επίσης ερωτήματα για τις διαδικασίες πρόσληψης και τους ελέγχους που γίνονται καθ' όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής πορείας ενός πιλότου.

Οι αεροπορικές εταιρείες εφαρμόζουν διαφορετικές πρακτικές, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν ψυχολογική αξιολόγηση, δοκιμές σε προσομοιωτή πτήσης, έλεγχο συστάσεων από προηγούμενους εργοδότες και εκπαιδευτές, καθώς και τακτικές ιατρικές εξετάσεις.

Το ερώτημα που προκύπτει στην περίπτωση του al-Hammami είναι πώς πέρασε τη διαδικασία των συστάσεων και των ελέγχων, εφόσον πράγματι είχε απομακρυνθεί από προηγούμενη αεροπορική εταιρεία λόγω ανησυχιών για εξτρεμιστικές απόψεις.

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι χρειάζεται καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ αεροπορικών εταιρειών και χωρών, αλλά και συστηματικότεροι έλεγχοι του προσωπικού. Στις προτάσεις που έχουν διατυπωθεί περιλαμβάνονται έλεγχοι στα social media, τυχαίοι έλεγχοι για χρήση αλκοόλ και άλλων ουσιών και τακτικές ψυχολογικές αξιολογήσεις. Τίποτα από αυτά, ωστόσο, δεν αποτελεί σήμερα ενιαίο διεθνές πρότυπο.

Το τσεκούρι στο πιλοτήριο

Ένα ακόμη ζήτημα που εξετάζεται είναι το αντικείμενο που φέρεται να χρησιμοποίησε ο ύποπτος κατά την επίθεση.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διευκρίνισαν ότι δεν επρόκειτο για μαχαίρι που μεταφέρθηκε παράνομα στο αεροσκάφος, αλλά για το τσεκούρι έκτακτης ανάγκης που υπάρχει στο πιλοτήριο των περισσότερων επιβατικών αεροσκαφών.

Το εργαλείο προορίζεται για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, όπως η διάνοιξη σημείων του αεροσκάφους σε περίπτωση πυρκαγιάς ή ανάγκης διαφυγής. Ωστόσο, η παρουσία του στο πιλοτήριο δημιουργεί και ζητήματα ασφαλείας, δεδομένου ότι η πόρτα του πιλοτηρίου μπορεί να ανοίξει κατά τη διάρκεια της πτήσης.

Οι πόρτες των πιλοτηρίων παραμένουν κλειδωμένες από την εσωτερική πλευρά, ενώ τα αεροσκάφη διαθέτουν μηχανισμούς που επιτρέπουν το άνοιγμά τους σε συγκεκριμένες συνθήκες. Υπάρχουν επίσης συστήματα έκτακτης εισόδου για περιπτώσεις όπου το πλήρωμα πτήσης δεν μπορεί να ανταποκριθεί, όπως σε περίπτωση αιφνίδιου προβλήματος υγείας.

Ωστόσο, τέτοια συστήματα δεν είναι σχεδιασμένα απαραίτητα για την αντιμετώπιση μιας σκόπιμης επίθεσης από μέλος του ίδιου του πληρώματος.

Οι έρευνες συνεχίζονται

Η υπόθεση βρίσκεται υπό διερεύνηση από τις αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ισραήλ, ενώ έρευνα αναμένεται να πραγματοποιηθεί και στη Σαουδική Αραβία, όπου το αεροσκάφος πραγματοποίησε την έκτακτη προσγείωσή του.

Οι ερευνητές αναμένεται να εξετάσουν τα δεδομένα από τον καταγραφέα πτήσης και τον καταγραφέα συνομιλιών του πιλοτηρίου, ενώ θα εστιάσουν επίσης στο ιατρικό και εκπαιδευτικό ιστορικό του πιλότου. Παράλληλα, αναμένεται να ληφθούν καταθέσεις από τα υπόλοιπα μέλη του πληρώματος, επιβάτες και τους πιλότους εκτός υπηρεσίας που συνέβαλαν στην ασφαλή προσγείωση του αεροσκάφους.

Το περιστατικό έχει ήδη προκαλέσει ερωτήματα και στο Ισραήλ σχετικά με το πώς ένας πιλότος από το Ομάν έλαβε άδεια να πετάξει προς τη χώρα, δεδομένου ότι Ομάν και Ισραήλ δεν διατηρούν επίσημες διπλωματικές σχέσεις.

Οι ισραηλινές αρχές έχουν αναφέρει ότι τα ονόματα των επιβατών και του πληρώματος ήταν διαθέσιμα πριν από την αναχώρηση, ενώ το υπουργείο Μεταφορών διευκρίνισε ότι οι διαδικασίες ασφαλείας του δεν περιλαμβάνουν έλεγχο των ονομάτων των μελών του πληρώματος. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, οι διαδικασίες του υπουργείου «δεν αντιμετωπίζουν την απειλή από έναν πιλότο».

Μετά το περιστατικό, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου έδωσε εντολή για «ενδελεχή εξέταση» όλων των πτυχών της ασφάλειας των ξένων πολιτικών αερομεταφορών που πραγματοποιούν πτήσεις προς τη χώρα.

Η υπόθεση επαναφέρει έτσι ένα δύσκολο ερώτημα για την παγκόσμια αεροπορική βιομηχανία: πόσο αποτελεσματικοί είναι οι έλεγχοι όταν η απειλή δεν προέρχεται από έναν επιβάτη που προσπαθεί να εισέλθει στο αεροσκάφος, αλλά από έναν άνθρωπο που έχει ήδη άδεια να βρίσκεται στο πιλοτήριο;

Πηγή: CNN