Το Νόμπελ Ιατρικής σε τρεις επιστήμονες για το έργο τους στην Οπτογενετική

Με το Νόμπελ Ιατρικής και Φυσιολογίας 2026 τιμώνται οι Karl Deisseroth, Peter Hegemann και George Nagel για το έργο τους στην Οπτογενετική, ανακοίνωσε το Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Στοκχόλμης.

BREAKING NEWS The 2026 #NobelPrize in Physiology or Medicine has been awarded to Karl Deisseroth, Peter Hegemann and Georg Nagel “for their discoveries concerning light-gated ion channels and optogenetics.” https://t.co/pkDDEBWtkz

— The Nobel Prize (@NobelPrize) October 5, 2026

Το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής 2026 απονεμήθηκε στους Karl Deisseroth, Peter Hegemann και Georg Nagel για τις ανακαλύψεις τους γύρω από τους φωτοελεγχόμενους διαύλους ιόντων και την ανάπτυξη της οπτογενετικής.

Οι Hegemann και Nagel συνέβαλαν καθοριστικά στην ανακάλυψη και κατανόηση των channelrhodopsins, πρωτεϊνών που βρίσκονται σε μικροοργανισμούς και λειτουργούν σαν «διακόπτες» οι οποίοι ανοίγουν όταν δεχθούν συγκεκριμένο φως, επιτρέποντας τη διέλευση ιόντων μέσα από την κυτταρική μεμβράνη.

Η ανακάλυψη αυτή έδωσε στους επιστήμονες ένα εντελώς νέο εργαλείο για να επηρεάζουν την ηλεκτρική δραστηριότητα των κυττάρων με εξαιρετική ακρίβεια, χρησιμοποιώντας απλώς παλμούς φωτός.

Ο Karl Deisseroth αξιοποίησε στη συνέχεια αυτούς τους φωτοευαίσθητους διαύλους για να αναπτύξει την οπτογενετική, μια μέθοδο που επιτρέπει την ενεργοποίηση ή την αναστολή συγκεκριμένων νευρικών κυττάρων σε ζωντανούς οργανισμούς μέσω φωτός.

Έτσι, οι ερευνητές μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο ποια κυκλώματα του εγκεφάλου συνδέονται με συγκεκριμένες συμπεριφορές, αισθήσεις ή λειτουργίες και να εξετάζουν με πρωτοφανή ακρίβεια πώς επηρεάζονται σε νευρολογικές και ψυχιατρικές παθήσεις.

Η οπτογενετική έχει πλέον εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο της σύγχρονης νευροεπιστήμης, ανοίγοντας νέους δρόμους για την κατανόηση της λειτουργίας του εγκεφάλου και, μακροπρόθεσμα, για την ανάπτυξη πιο στοχευμένων θεραπευτικών προσεγγίσεων.