Βραζιλία: Στις κάλπες για μια βαθιά πολωμένη αναμέτρηση – Λούλα και Φλάβιο Μπολσονάρου στο επίκεντρο

Οι Βραζιλιάνοι προσέρχονται στις κάλπες την Κυριακή 4 Οκτωβρίου για τον πρώτο γύρο μιας ιδιαίτερα αμφίρροπης προεδρικής εκλογής, έπειτα από μια προεκλογική περίοδο που κυριάρχησαν τα σκάνδαλα διαφθοράς, η οικονομική ανασφάλεια, η εγκληματικότητα και οι καταγγελίες για αμερικανική παρέμβαση. 

Στην κούρσα συμμετέχουν 13 υποψήφιοι, ωστόσο δύο έχουν κυριαρχήσει στην αναμέτρηση: ο 80χρονος αριστερός πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, που διεκδικεί τέταρτη θητεία, και ο 45χρονος γερουσιαστής Φλάβιο Μπολσονάρου, γιος του πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου. 

Εάν κανένας υποψήφιος δεν συγκεντρώσει πάνω από το 50% των έγκυρων ψήφων, οι δύο πρώτοι θα αναμετρηθούν στον δεύτερο γύρο στις 25 Οκτωβρίου. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδειχναν τον Λούλα να προηγείται στον πρώτο γύρο, χωρίς όμως να εξασφαλίζει εκλογή από την Κυριακή, ενώ μια πιθανή δεύτερη αναμέτρηση με τον Φλάβιο Μπολσονάρου εμφανίζεται ιδιαίτερα οριακή. 

Η σκιά του Ζαΐχ Μπολσονάρου

Η καταδίκη του πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου έχει επηρεάσει σημαντικά την προεκλογική περίοδο. Ο Φλάβιο Μπολσονάρου έχει δεσμευτεί ότι θα επιδιώξει αμνηστία για τον πατέρα του, ο οποίος εκτίει ποινή άνω των 27 ετών για σχέδιο πραξικοπήματος μετά την ήττα του στις εκλογές του 2022. 

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε χαρακτηρίσει την υπόθεση «κυνήγι μαγισσών» και το 2025 επέβαλε δασμούς 50% στη Βραζιλία, συνδέοντας ρητά την απόφαση με τη δίκη του πρώην προέδρου. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει υποστηρίξει επίσημα κάποιον υποψήφιο στις σημερινές εκλογές, έχει όμως υποδεχθεί τον Φλάβιο Μπολσονάρου στον Λευκό Οίκο και έχει μιλήσει θετικά γι' αυτόν.

Ο Λούλα, αφού ψήφισε στο Σάο Μπερνάρντο ντο Κάμπο, περιορίστηκε να δηλώσει ότι «αυτό που διακυβεύεται είναι το μέλλον της Βραζιλίας». Ο Φλάβιο Μπολσονάρου, ψηφίζοντας στο Ρίο ντε Τζανέιρο, εμφανίστηκε από την πλευρά του βέβαιος ότι μπορεί να κερδίσει ακόμη και από τον πρώτο γύρο. 

Οικονομία και εγκληματικότητα στην κορυφή των ανησυχιών

Η κατάσταση της οικονομίας αποτελεί ένα από τα βασικά θέματα για τους ψηφοφόρους. Παρά τη μείωση της ανεργίας και των ανισοτήτων, η κυβέρνηση Λούλα βρίσκεται αντιμέτωπη με τη δυσαρέσκεια για το υψηλό κόστος ζωής, το μεγάλο χρέος των νοικοκυριών και τις ανησυχίες για την εγκληματικότητα και τη δράση συμμοριών. 

Την ίδια στιγμή, το δημόσιο χρέος έχει ξεπεράσει το 82% του ΑΕΠ, ενώ η κυβέρνηση μείωσε τις προβλέψεις της για την οικονομική ανάπτυξη στο 2% για φέτος και στο 2,3% για το επόμενο έτος.

Το σκάνδαλο Banco Master

Πάνω από την προεκλογική εκστρατεία πλανάται και η υπόθεση της Banco Master, η οποία έχει επαναφέρει τη διαφθορά στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Ο πρώην επικεφαλής της τράπεζας, Ντανιέλ Βορκάρο, συνελήφθη νωρίτερα μέσα στη χρονιά και κατηγορείται για απάτη δισεκατομμυρίων δολαρίων. Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκαν οι σχέσεις του με πολιτικά και θεσμικά πρόσωπα, μεταξύ των οποίων ο Φλάβιο Μπολσονάρου. Ο γερουσιαστής ερευνάται από την ομοσπονδιακή αστυνομία για ξέπλυμα χρήματος που συνδέεται με την υπόθεση και αρνείται οποιαδήποτε παρανομία. 

Η σημερινή ψηφοφορία δεν αφορά μόνο την προεδρία. Οι Βραζιλιάνοι εκλέγουν παράλληλα και τα 513 μέλη της Βουλής, καθώς και τα δύο τρίτα της Γερουσίας, γεγονός που αυξάνει τη σημασία της εκλογικής αναμέτρησης για τους πολιτικούς συσχετισμούς της επόμενης περιόδου.