Ιράκ: Οι ΗΠΑ έφυγαν, οι κίνδυνοι ασφαλείας παραμένουν

Η πλήρης αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ, που ολοκληρώθηκε σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου 2026, κλείνει ένα σημαντικό κεφάλαιο στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Βαγδάτης, χωρίς όμως να εξαλείφει τις προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζει η χώρα.

Στο επίκεντρο παραμένει ο κίνδυνος ανασυγκρότησης του ISIS και η προσπάθεια αφοπλισμού των σιιτικών πολιτοφυλακών που διατηρούν δεσμούς με το Ιράν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αναπτύξει ισχυρή στρατιωτική παρουσία στο Ιράκ το 2014, στο πλαίσιο της διεθνούς εκστρατείας κατά του ISIS, όταν η τζιχαντιστική οργάνωση είχε καταλάβει μεγάλες περιοχές της χώρας (σ.σ. αλλά και της γειτονικής Συρίας). Η αποχώρηση ολοκληρώνεται έπειτα από μια διετή διαδικασία, η οποία συνοδεύτηκε από πολιτικές αντιπαραθέσεις και διακυμάνσεις στις σχέσεις των δύο χωρών.

Φόβοι για επιστροφή του ISIS μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ

Παρά το τέλος της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο ιρακινό έδαφος, η συνεργασία Ουάσιγκτον και Βαγδάτης στον τομέα της ασφάλειας συνεχίζεται. Αμερικανικές δυνάμεις έχουν μετακινηθεί σε γειτονικές χώρες, με την Ιορδανία να φιλοξενεί σημαντικό μέρος τους, ενώ οι ιρακινές αρχές και η αυτόνομη κουρδική διοίκηση αναμένεται να συνεχίσουν τον συντονισμό με την αμερικανική CENTCOM.

Ωστόσο, Ιρακινοί αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχίες ότι η αποχώρηση μπορεί να δημιουργήσει κενά ασφαλείας που θα διευκολύνουν την ανασυγκρότηση του ISIS. Παράλληλα, υπάρχουν ερωτήματα για την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ομοσπονδιακών και κουρδικών δυνάμεων να αντιμετωπίσουν ενδεχόμενη επανεμφάνιση της εξτρεμιστικής οργάνωσης.

Πρόβλημα οι πολιτοφυλακές

Την ίδια στιγμή, η Βαγδάτη καλείται να αντιμετωπίσει και το ζήτημα των ισχυρών φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών. Στο νέο πλαίσιο συνεργασίας με την Ουάσιγκτον, η ιρακινή κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να προωθήσει τον αφοπλισμό τους, με σχέδιο έξι σταδίων που προβλέπει την ολοκλήρωση της διαδικασίας έως τις 30 Ιουνίου 2027.

Η εφαρμογή του σχεδίου, ωστόσο, θεωρείται δύσκολη, καθώς οι ισχυρότερες από αυτές τις ομάδες πολιτοφυλακής, μεταξύ των οποίων η Κατάιμπ Χεζμπολάχ και η Χεζμπολάχ Αλ-Νουτζάμπα, έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους. Άλλες πολιτοφυλακές εμφανίζονται περισσότερο διατεθειμένες να διαπραγματευτούν με τη Βαγδάτη.

Αυτό σημαίνει ότι η επόμενη ημέρα για το Ιράκ, μετά την πλήρη αποχώρηση των Αμερικανών από τα εδάφη του, διαμορφώνεται γύρω από δύο κρίσιμα ζητήματα: την ικανότητα του κυβερνητικού στρατού να αποτρέψει πιθανή επιστροφή του ISIS και την προσπάθεια της κυβέρνησης να αφοπλίσει τις πολιτοφυλακές.

Με πληροφορίες από DW/Reuters