Νετανιάχου: Επιστρέφει στην παλιά εκλογική συνταγή, παρά το τραύμα της 7ης Οκτωβρίου

Στη δοκιμασμένη προεκλογική στρατηγική που τον διατηρεί στην πρώτη γραμμή της ισραηλινής πολιτικής επί τρεις δεκαετίες επιστρέφει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενόψει των εκλογών της 27ης Οκτωβρίου. Παρουσιάζει τον εαυτό του ως τον μοναδικό ηγέτη που μπορεί να προστατεύσει το Ισραήλ, κατηγορώντας ταυτόχρονα τους αντιπάλους του ότι δεν διαθέτουν την αποφασιστικότητα να αντιμετωπίσουν τους εχθρούς της χώρας και τις διεθνείς πιέσεις.

Η συγκεκριμένη αφήγηση, όμως, δοκιμάζεται περισσότερο από ποτέ. Η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της δικής του διακυβέρνησης και αποτέλεσε μία από τις σοβαρότερες αποτυχίες ασφαλείας στην ιστορία του Ισραήλ.

Οι εκλογές του Οκτωβρίου θα είναι οι πρώτες μετά την επίθεση, η οποία αιφνιδίασε τον ισχυρότερο στρατό της Μέσης Ανατολής και οδήγησε σε έναν πολυμέτωπο πόλεμο. Τέσσερις εβδομάδες πριν από την ψηφοφορία, οι περισσότερες δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι το δεξιό Λικούντ θα χάσει περίπου το ένα τρίτο των κοινοβουλευτικών εδρών του.

«Ο Νετανιάχου δεν παραδίδεται»

Το επίσημο σύνθημα της προεκλογικής εκστρατείας του Λικούντ είναι «Ο Νετανιάχου δεν παραδίδεται». Σε ομιλίες και σύντομα βίντεο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός χαρακτηρίζει τους πολιτικούς αντιπάλους του αδύναμους αριστερούς, ανίκανους να διεξαγάγουν έναν πόλεμο ή να αντισταθούν στις επικρίσεις που δέχεται το Ισραήλ από το εξωτερικό.

Ο πρόεδρος του ανεξάρτητου Ισραηλινού Ινστιτούτου Δημοκρατίας, Γιοχανάν Πλέσνερ, εκτιμά ότι η σημερινή εκλογική μάχη είναι διαφορετική από όλες τις προηγούμενες για τον Νετανιάχου. Ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της χώρας έχει συμμετάσχει σε πολλές εκλογικές αναμετρήσεις, αλλά ποτέ μετά την επίβλεψη μιας τόσο μεγάλης αποτυχίας ασφαλείας.

Η ψηφοφορία αποκτά έτσι χαρακτηριστικά δημοψηφίσματος για την ευθύνη του ίδιου και της κυβέρνησής του, τόσο για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου όσο και για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκαν τον πόλεμο που ακολούθησε.

Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Νετανιάχου αναγκάστηκε να διαψεύσει δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι περιφερειακοί εταίροι του Ισραήλ τον είχαν προειδοποιήσει για πιθανή επίθεση της Χαμάς. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι αξιοποίησαν τις καταγγελίες, αμφισβητώντας ευθέως την εικόνα του ως εγγυητή της εθνικής ασφάλειας.

«Ο Νετανιάχου απέναντι σε ολόκληρο τον κόσμο»

Ο πόλεμος που πυροδότησε η επίθεση της Χαμάς επεκτάθηκε σε πολλαπλά μέτωπα, με τον ισραηλινό στρατό να σημειώνει στρατιωτικές επιτυχίες απέναντι στην παλαιστινιακή οργάνωση, τη Χεζμπολάχ και το Ιράν. Ωστόσο, τα στρατηγικά οφέλη παρέμειναν περιορισμένα, ενώ ο Νετανιάχου εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι η σύγκρουση θα μεταμορφώσει τη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, η έκταση των καταστροφών και οι δεκάδες χιλιάδες νεκροί Παλαιστίνιοι στη Γάζα οδήγησαν το Ισραήλ σε βαθύτερη διπλωματική απομόνωση. Δεκάδες αντιπρόσωποι αποχώρησαν από την αίθουσα όταν ο Νετανιάχου άρχισε την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Ο ίδιος αξιοποίησε την εικόνα της διεθνούς αντιπαράθεσης για να ενισχύσει το προφίλ του στο εσωτερικό. Η εμφάνισή του στον ΟΗΕ κυριάρχησε στο κανάλι του στο Telegram, με αλλεπάλληλα βίντεο και αποσπάσματα. Η πλήρης ομιλία αναρτήθηκε με τη λεζάντα «Ο Νετανιάχου απέναντι σε ολόκληρο τον κόσμο».

Η στρατηγική επιδιώκει να μετατρέψει τη διεθνή απομόνωση σε απόδειξη αποφασιστικότητας: ο πρωθυπουργός εμφανίζεται ως ο ηγέτης που υπερασπίζεται μόνος του το Ισραήλ απέναντι στους επικριτές του.

Σε αντίθεση με την καμπάνια του 2019, από το σημερινό προεκλογικό υλικό απουσιάζει η εικόνα του Ντόναλντ Τραμπ. Τότε, οι χειραψίες των δύο ηγετών είχαν χρησιμοποιηθεί σε μεγάλες διαφημιστικές πινακίδες. Σήμερα, η στήριξη προς το Ισραήλ έχει υποχωρήσει ακόμη και στις ΗΠΑ, τον σημαντικότερο σύμμαχό του.

Στο στόχαστρο ο Γκάντι Άιζενκοτ

Κεντρικός αντίπαλος του Νετανιάχου είναι ο πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Άιζενκοτ, ο οποίος έχασε τον γιο του στον πόλεμο στη Γάζα. Ο Άιζενκοτ ηγείται του νέου κεντρώου κόμματος Γιασάρ, όνομα που στα εβραϊκά σημαίνει «ευθύς» ή «έντιμος».

Το Λικούντ επιχειρεί να τον συνδέσει με τα αραβικά κόμματα και να τον παρουσιάσει ως πολιτικό που θα προωθήσει τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. Σε αναρτήσεις της καμπάνιας έχουν χρησιμοποιηθεί ακόμη και εικόνες δημιουργημένες με τεχνητή νοημοσύνη, στις οποίες ο Άιζενκοτ εμφανίζεται δίπλα σε ηγέτες αραβικών κομμάτων.

«Δεν υπάρχει Γιασάρ. Είναι μια απάτη. Υπάρχει είτε Αριστερά είτε Δεξιά», δήλωσε ο Νετανιάχου σε προεκλογικό βίντεο, παρουσιάζοντας το δίλημμα ως επιλογή ανάμεσα σε ένα παλαιστινιακό και ένα εβραϊκό κράτος.

Η τακτική αυτή μπορεί να αποδειχθεί δυσκολότερη απέναντι σε έναν πρώην αρχηγό του στρατού, ο οποίος έχει σκληρές θέσεις σε ζητήματα ασφαλείας και στελεχώνει το κόμμα του με πρόσωπα από τον κεντροδεξιό χώρο.

Το ενδεχόμενο πολιτικού αδιεξόδου

Παρότι οι δημοσκοπήσεις στο Ισραήλ έχουν διαψευστεί αρκετές φορές, τα σημερινά δεδομένα δείχνουν ότι ο Νετανιάχου δύσκολα θα εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που απαιτείται για να σχηματίσει κυβέρνηση.

Ο πολιτικός αναλυτής του Ινστιτούτου Σαλόμ Χάρτμαν, Αμότζ Ασά-Ελ, θεωρεί πιθανό ο στόχος του να μην είναι μια καθαρή νίκη, αλλά η αποτροπή του σχηματισμού εναλλακτικής κυβέρνησης. Ένα παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο θα μπορούσε να τον διατηρήσει στη θέση του υπηρεσιακού πρωθυπουργού και να οδηγήσει τη χώρα σε νέα εκλογική αναμέτρηση.

Ο Νετανιάχου, ο οποίος εξελέγη πρώτη φορά πρωθυπουργός το 1996 και κυβερνά σχεδόν αδιάλειπτα από το 2009, έχει αποδείξει ότι μπορεί να επιβιώνει πολιτικά ακόμη και όταν οι πιθανότητες φαίνονται εναντίον του. Αυτή τη φορά, όμως, πρέπει να πείσει τους Ισραηλινούς ότι εξακολουθεί να αποτελεί τον προστάτη τους, παρότι η μεγαλύτερη κατάρρευση της ασφάλειας της χώρας σημειώθηκε υπό τη δική του ηγεσία.

Πηγή: Reuters