Γερμανία: Πόλη απαγορεύει νέες πλάκες μνήμης για τα θύματα των Ναζί

Μια πόλη στην ανατολική Γερμανία αποφάσισε να μην επιτρέψει στο εξής την τοποθέτηση νέων Stolpersteine, των χαρακτηριστικών ορειχάλκινων πλακών που είναι ενσωματωμένες στα πεζοδρόμια και τιμούν ανθρώπους που διώχθηκαν και δολοφονήθηκαν από τους Ναζί.

Το δημοτικό συμβούλιο του Χάιντεναου, κοντά στη Δρέσδη της Σαξονίας, ενέκρινε την Πέμπτη σχετική πρόταση που υποστήριξαν το ακροδεξιό Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) και το κεντροδεξιό Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU). Στο εξής, η πόλη σχεδιάζει να συγκεντρώνει τις νέες δράσεις μνήμης σε χώρο του βόρειου νεκροταφείου.

Τα Stolpersteine, γνωστά και ως «πέτρες που σε κάνουν να σκοντάψεις», αποτελούν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της γερμανικής κουλτούρας μνήμης. Τοποθετούνται συνήθως έξω από το τελευταίο σπίτι που επέλεξε ελεύθερα ως κατοικία ένα θύμα των Ναζί και φέρουν το όνομα και βασικά στοιχεία της ζωής και της τύχης του.

Υποστηρικτές της απόφασης στο Χάιντεναου υποστήριξαν ότι αρκετοί κάτοικοι θεωρούν προβληματικό το γεγονός ότι οι πλάκες βρίσκονται στο έδαφος και επομένως οι περαστικοί μπορούν να τις πατούν. Η πρόταση προβλέπει ότι η μνήμη των θυμάτων θα τιμάται κατά προτίμηση σε κεντρικό μνημείο, ώστε τα στοιχεία μνήμης να μην βρίσκονται κάτω από τα πόδια των επισκεπτών.

Η ίδια η δημοτική διοίκηση είχε πάντως εισηγηθεί να μην εγκριθεί μια γενική απαγόρευση, υποστηρίζοντας ότι η δημιουργία ενός κεντρικού μνημείου δεν απαιτεί την κατάργηση των Stolpersteine.

Η πολιτική διάσταση της απόφασης

Η κοινή ψήφος CDU και AfD προκάλεσε παράλληλα συζήτηση γύρω από τη λεγόμενη Brandmauer, το «τείχος προστασίας» με το οποίο τα παραδοσιακά γερμανικά κόμματα έχουν δεσμευτεί να αποφεύγουν θεσμική συνεργασία με την AfD. Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία η AfD έχει ενισχύσει σημαντικά την εκλογική της επιρροή, ιδιαίτερα στην ανατολική Γερμανία, ενώ η στρατηγική πολιτικής απομόνωσής της βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση.

Η Σαρλότ Κνόμπλοχ, επικεφαλής εβραϊκής περιφερειακής οργάνωσης στη Βαυαρία, δήλωσε «σοκαρισμένη» από τη στήριξη της απόφασης από ένα δημοκρατικό κόμμα, χαρακτηρίζοντας την πρόταση κίνηση της AfD με σαφή πολιτική στόχευση.

Η AfD έχει επανειλημμένα προκαλέσει αντιδράσεις με τη στάση στελεχών της απέναντι στη γερμανική πολιτική μνήμης. Ο συνιδρυτής του κόμματος Αλεξάντερ Γκάουλαντ είχε στο παρελθόν υποβαθμίσει τη ναζιστική περίοδο σε σχέση με το σύνολο της γερμανικής ιστορίας, δήλωση που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.

Η απόφαση του Χάιντεναου, πάντως, δεν καταργεί τις ήδη υπάρχουσες πλάκες. Σημαίνει ότι δεν θα τοποθετούνται νέες Stolpersteine σε δρόμους και πεζοδρόμια της πόλης.

Και κάπως έτσι, μια φαινομενικά τοπική απόφαση για τον τρόπο με τον οποίο τιμώνται τα θύματα του ναζισμού μετατρέπεται σε μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης συζήτησης στη Γερμανία: για τη διαχείριση της ιστορικής μνήμης και για το πού χαράσσονται σήμερα τα πολιτικά όρια απέναντι στην AfD.

Πηγή: Reuters