Από τον Σι μέχρι το Ιράν: Πού συναντά τα όριά της η πολιτική Τραμπ

Από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ μέχρι την πολυαναμενόμενη συνάντηση με τον Σι Τζινπίνγκ στον Λευκό Οίκο, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε μέσα σε λίγες ημέρες να επαναφέρει τις ΗΠΑ στο επίκεντρο της παγκόσμιας διπλωματίας.

Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, η πυκνή διπλωματική εβδομάδα ανέδειξε παράλληλα και τα όρια της αμερικανικής επιρροής, καθώς η Ουάσινγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη με τον παρατεταμένο πόλεμο με το Ιράν, τις εντάσεις με συμμάχους, τον πόλεμο στην Ουκρανία και την αυξανόμενη ισχύ της Κίνας.

Η συγκυρία είναι ακόμη πιο κρίσιμη καθώς οι ΗΠΑ κατευθύνονται προς τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, οι οποίες θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου και θα μπορούσαν να περιορίσουν περαιτέρω τα πολιτικά περιθώρια του Τραμπ.

Η επίδειξη ισχύος στον ΟΗΕ

Στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Τραμπ επέλεξε ιδιαίτερα σκληρή ρητορική. Απείλησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να «εξαλείψουν» το Ιράν εάν δεν υπάρξει συμφωνία, υπερασπίστηκε την προσέγγισή του απέναντι στη Βενεζουέλα και άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω χρήσης της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος.

Η εικόνα ενός προέδρου που επιδιώκει να επαναφέρει την ισχύ στο κέντρο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής ήταν σαφής. Όμως, όπως σημειώνει το Reuters, οι εξελίξεις εκτός Ουάσινγκτον αποδεικνύονται πιο δύσκολο να ελεγχθούν.

Σι Τζινπίνγκ: Πολλή τελετή, λίγα αποτελέσματα

Η κρατική επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ είχε εντυπωσιακό τελετουργικό, αλλά δεν έφερε σημαντική πρόοδο στα μεγάλα ζητήματα που χωρίζουν τις δύο υπερδυνάμεις.

Το πιο συγκεκριμένο αποτέλεσμα ήταν η δίμηνη παράταση της εμπορικής εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Στα ζητήματα της τεχνητής νοημοσύνης, της Ταϊβάν, του εμπορίου και του Ιράν δεν ανακοινώθηκε κάποια μεγάλη συμφωνία.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε μια στιγμή κατά την οποία το Πεκίνο διαθέτει σημαντικά διαπραγματευτικά πλεονεκτήματα, μεταξύ των οποίων ο έλεγχος κρίσιμων σπάνιων γαιών που χρησιμοποιούνται στην τεχνολογία και την αυτοκινητοβιομηχανία.

Σύμφωνα με τα κινεζικά κρατικά μέσα, ο Σι κάλεσε πίσω από κλειστές πόρτες τον Τραμπ να αντιταχθεί στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν. Ο Αμερικανός πρόεδρος, από την πλευρά του, απέφυγε δημόσια μια συγκρουσιακή στάση απέναντι στον Κινέζο ηγέτη.

Ο Μπρετ Μπρούεν, πρώην σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Ομπάμα, εκτίμησε στο Reuters ότι ο Τραμπ προωθεί μια αντίληψη διεθνών σχέσεων όπου η ισχύς έχει πρωταγωνιστικό ρόλο, αλλά εμφανίζεται περισσότερο επιφυλακτικός απέναντι στην ανερχόμενη κινεζική δύναμη.

Το Ιράν παραμένει το μεγαλύτερο αγκάθι

Πάνω από όλες τις διπλωματικές κινήσεις της εβδομάδας εξακολουθεί να βρίσκεται ο πόλεμος με το Ιράν, ο οποίος άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις και έχει πλέον συμπληρώσει σχεδόν επτά μήνες.

Η σύγκρουση έχει προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές και έχει επεκταθεί σε άλλα σημεία της Μέσης Ανατολής, μεταξύ των οποίων η Υεμένη και η Ερυθρά Θάλασσα. Το Reuters χαρακτηρίζει την επιμονή της Τεχεράνης μία από τις δυσκολότερες προκλήσεις της δεύτερης θητείας Τραμπ.

Ο Λευκός Οίκος απορρίπτει την εικόνα μιας εξωτερικής πολιτικής που έχει βρεθεί σε αδιέξοδο, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ έχει πετύχει σημαντικά αποτελέσματα για τα αμερικανικά συμφέροντα.

Όλο και περισσότεροι λένε «όχι»

Το Reuters επισημαίνει, ωστόσο, ότι αρκετοί διεθνείς ηγέτες εμφανίζονται πλέον περισσότερο πρόθυμοι να διαφοροποιηθούν δημόσια από την Ουάσινγκτον.

Ο Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε στον ΟΗΕ για μια επιστροφή στον «νόμο της ζούγκλας» και έθεσε το δίλημμα ανάμεσα σε έναν κόσμο που καθορίζεται από την ισχύ και τον εξαναγκασμό και μια διεθνή κοινωνία βασισμένη σε κανόνες.

Ο πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, καταδίκασε από την πλευρά του τις ξένες παρεμβάσεις στις εκλογές της χώρας του και απέρριψε την ανάγκη παρουσίας αεροπλανοφόρων στα βραζιλιάνικα ύδατα.

Περιορισμένη πρόοδος έχει καταγραφεί και στην προσπάθεια Τραμπ να πείσει Ρωσία και Ουκρανία να συμφωνήσουν έστω σε μια περιορισμένη εκεχειρία για τις ενεργειακές υποδομές.

Παράλληλα, η συμφωνία με τη Δανία και τη Γροιλανδία για ενισχυμένη αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Αρκτική απείχε σημαντικά από τις προηγούμενες απαιτήσεις του Τραμπ να αποκτήσουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο του νησιού.

Ο Ίαν Μπρέμερ, πρόεδρος του Eurasia Group, συνόψισε τη μεταβολή γράφοντας ότι, ενώ πριν από έναν χρόνο λίγες χώρες ήταν διατεθειμένες να έρθουν σε ευθεία σύγκρουση με τον Τραμπ, σήμερα ο Καναδάς, η Ευρώπη, η Κίνα, το Ιράν και η Ρωσία εμφανίζονται περισσότερο πρόθυμοι να του πουν «όχι».

Μια από τις πιο χαρακτηριστικές φράσεις της εβδομάδας ήρθε τελικά από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο. Προτείνοντας από το βήμα του ΟΗΕ να μετονομαστεί η τεχνητή νοημοσύνη σε «υπερνοημοσύνη», ο Τραμπ σχολίασε: «Ας δούμε αν έχω καθόλου δύναμη. Ίσως έχω, ίσως όχι».

Για το Reuters, η φράση έμοιαζε να συνοψίζει μια εβδομάδα κατά την οποία ο Τραμπ επιχείρησε να προβάλλει την αμερικανική ισχύ, την ώρα που μια σειρά από διεθνείς κρίσεις και ισχυρούς αντιπάλους έδειχναν πόσο δύσκολο είναι να μετατραπεί αυτή η ισχύς σε συγκεκριμένα αποτελέσματα.

Πηγή: Reuters