Οι Γερμανοί ξανάρχονται;

Την τελευταία φορά που η Γερμανία υπέκυψε στην εθνικιστική της παρόρμηση, ο κόσμος θρήνησε 80.000.000 νεκρούς και μια ανυπολόγιστη κοινωνική και οικονομική καταστροφή. Η ίδια η Γερμανία ισοπεδώθηκε και ένα μεγάλο της κομμάτι χάθηκε πίσω από το σιδηρούν παραπέτασμα του σοβιετικού ολοκληρωτισμού. Αυτό το κομμάτι φαίνεται να νοσταλγεί τον ολοκληρωτισμό από τον οποίο απαλλάχθηκε το 1989 και μοιάζει αποφασισμένο να ξαναζήσει το εθνικιστικό παρελθόν, πράγμα που σημαίνει ότι, όσο να ’ναι, η Ευρώπη κινδυνεύει.

Δεν ξέρω ποια αρρώστια οδηγεί τους Γερμανούς να επαναλάβουν τα εγκληματικά τους λάθη. Ακούω ότι φταίει η αθρόα μετανάστευση, αλλά τα μεγάλα τους ποσοστά η ακροδεξιά τα κερδίζει σε περιοχές οι οποίες έχουν δεχτεί τους λιγότερους μετανάστες. Μετά ακούω ότι φταίει η woke ατζέντα, αλλά η ηγέτης του AfD είναι λεσβία και μάλιστα παντρεμένη με γυναίκα ασιατικής καταγωγής. Όπως φαίνεται, τουλάχιστον στην περίπτωση της Γερμανίας, οι συνήθεις απαντήσεις δεν πολυταιριάζουν.

Αν κρίνω από τις περιοχές στις οποίες το ακροδεξιό κόμμα σαρώνει, είναι περιοχές της πρώην Ανατολικής Γερμανίας (με εξαίρεση το πιο κοσμοπολίτικο και, σε ένα μέρος του, πάντα Δυτικό, Βερολίνο). Περιοχές πιο φτωχές από τις περιοχές της Δυτικής Γερμανίας, με πολλούς από τους κατοίκους τους να έχουν γαλουχηθεί στο ολοκληρωτικό καθεστώς μιας Λαϊκής Δημοκρατίας. Ένα καθεστώς αντιδημοκρατικό και φιλοσοβιετικό. Και η γερμανική ακροδεξιά (όπως όλες οι ακροδεξιές της Ευρώπης) είναι, εκτός από αντιδημοκρατική, και φιλορωσική.

Συνεπώς, δεν αποκλείεται καθόλου αυτή η άνοδος να είναι η αντίδραση πληθυσμών που δεν έχουν καταφέρει αυτά που έχουν καταφέρει οι ομοεθνείς τους και που η αντίδρασή τους τους οδηγεί σε οτιδήποτε τους θυμίζει ένα παρελθόν που, για αρκετούς (όσους δεν ήταν στο στόχαστρο της Στάζι), μοιάζει πιο ανακουφιστικό. Άνθρωποι που μεγάλωσαν κάτω από την μπότα ενός κομμουνιστικού καθεστώτος είναι πιθανό να μην μπορούν να προσαρμοστούν τόσο εύκολα σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς και κοινωνίας και, μόλις βρίσκουν τα σκούρα, να θέλουν να επιστρέψουν στο παρελθόν.

Μπορεί βέβαια να υπάρχει και κάτι τόσο σκοτεινό στη γερμανική κουλτούρα, στον γερμανικό τρόπο σκέψης, που να τους οδηγεί στα άκρα (ακόμα και η γερμανική κομμουνιστική εκδοχή ήταν μάλλον η πιο σκοτεινή σε ολόκληρη την Ευρώπη).

Ό,τι και να φταίει, το θέμα είναι πως η Ιστορία έχει δείξει ότι ο συνδυασμός ακροδεξιάς και Γερμανίας είναι πολύ επικίνδυνος. Και γίνεται ακόμα πιο επικίνδυνος όταν αυτός συνοδεύεται και από φιλοπουτινικά συναισθήματα. Το σύμφωνο Μολότοφ - Ρίμπεντροπ δεν είναι δα και τόσο μακρινό. Και μπράβο του.