Το Κέιμπριτζ, ένας ιδανικός αυτόχειρας και τα βρετανικά media σε δολοφονική αποστολή

Στους κάπως πρεσβύτερους η σκληρή είδηση της αυτοκτονίας του πρώτου μαύρου καθηγητή του Κέιμπριτζ, Τζέισον Άρντεϊ, μετά τον άνευ προηγουμένου διασυρμό του, ξύπνησε αναμνήσεις μιας παρόμοιας υπόθεσης: αυτής του Στίβεν Γκλας.

Μόνο που η ιστορία του Στίβεν Γκλας δεν εκτυλίχθηκε μέσα σε κάποιο δαφνοστεφανομένο πανεπιστημιακό ίδρυμα, όπως το Κέιμπριτζ και ο ξεχασμένος πια πρωταγωνιστής της δεν ήταν καθηγητής, αλλά δημοσιογράφος.

Πίσω στο 1998, ο Γκλας, ακριβώς όπως κι ο Άρντεϊ, γινόταν –με τις ευλογίες των προϊσταμένων του, παλαιών καραβάνων του ρεπορτάζ-, poster boy της μοντέρνας δημοσιογραφίας που από το Water Gate και μετά δεν είχε σταυρώσει έρευνα της προκοπής, που να μην ελέγχεται ή να μη λογοδοτεί σε κάποιο από τα διοικητήρια της εποχής.

Λογικό. Μετά τον Μπομπ Γούντγουορντ και τον Καρλ Μπέρνστιν που ξεβράκωσαν έναν Πρόεδρο των ΗΠΑ και ξεφτίλισαν την αμερικανική κυβέρνηση «σηκώθηκαν» οχυρά, μπήκαν φίλτρα , η αδέσμευτη δημοσιογραφία πήρε να μαραίνεται, ανέτειλε το lifestyle και το infotainment, για να έχουν όλοι, σε όλα τα πόστα και όλα τα γεφύρια, σε όλους τους θεσμούς και όλες τις εξουσίες, το κεφάλι τους ήσυχο.

Και ενώ μέσα στα χρόνια, τα πράγματα κυλούσαν ήσυχα, άρα ελεγχόμενα και ομαλά, αχνοφάνηκε ο Στίβεν Γκλας και η φλεγόμενη δημσιογραφία του. Ανερχόμενος, πολυγραφότατος, ακούραστος, με το ένα αποκαλυπτικό ρεπορτάζ να διαδέχεται το άλλο. Έμοιαζε στιβαρός ερευνητής, με άκρες, με οξηδέρκεια και συνδυαστική σκέψη, ατρόμητος και κυρίως αδέσμευτος.

Μην το πολυκουράζουμε: ο Γκλας κατάφερε να δημοσιεύσει περισσότερα από 40 «κοιλιακά» ρεπορτάζ, τα περισσότερα από τα οποία τυπώθηκαν στο πλέον σημαντικό περιοδικό των ΗΠΑ εκείνης της εποχής, το New Republic, ποιυ «ανέβαινε» μαζί με τον Πρόεδρο στο Air Force One. Όλα αυτά μέχρι να τον ανακαλυψει ο fact checker και δήμιος της καριέρας του Άνταμ Πένενμπεργκ και να τον οδηγήσει με ρομποτική ακρίβεια εκτός επαγγέλματος σε μικρό χρονικά διάστημα και κατόπιν εξονυχιστικής έρευνας που αποδείκνυε ότι ο Γκλας ήταν περισσότερο παραμυθάς και λιγότερο δημοσιογράφος. Βασικά, καθόλου δημοσιογράφος.

Ο Γκλας, παρά τον διασυρμό, δεν έβαλε τέλος στη ζωή του. Έγινε συγγραφέας –το Fabulist, δηλαδή η ιστορία του παθήματός του είναι το πιο γνωστό του βιβλίο-, η υπόθεσή του έγινε ταινία και με τα χρόνια κέρδισε το δικαίωμά του στη λήθη.

Πριν αυτοεξευτελιστεί, κατάφερε να ξεφτιλίσει όχι απλώς ένα δημοσιογραφικό έντυπο, αλλά το σύστημα ελέγχου του επαγγέλματος που σε καιρό που δεν υπήρχαν ακόμη fake news και ο θόρυβος του διαδικτύου, δεν κατάφερε να διασταυρώσει τα παραμύθια του. Παραμύθια ενός πολύ φιλόδοξου τύποιυ που απλώς ήθελε να δει το όνομά του τυπωμένο στα μεγαλύτερα Μέσα της χώρας. Κοινώς, δεν σκότωσε άνθρωπο, δεν πουλούσε ναρκωτικά, δεν διέφθειρε ανήλικα – έλεγε ψέματα.

Αυτά το μακρινό 1998.

Η κατασκευασμένη άνοδος και η αιματηρή πτώση του Τζέισον Άρντεϊ

Τώρα, στο σχετικά κοντινό μας 2023, ένας άλλος άνθρωπος με καλπάζουσα φαντασία καταφέρνει να εισχωρήσει στον μεγαλύτερο πανεπιστημιακό οργανισμό του Ηνωμένου Βασιλείου. Μοιάζει να τα έχει όλα: διδακτορικό, δημοσιεύσεις, βιβλία, μία συγκινητική προσωπική ιστορία να πλαισιώνει το παραφουσκωμένο βιογραφικό του. Γίνεται ο Πρώτος Μαύρος Καθηγητής του Κέιμπριτζ σε μια εποχή ποιυ μετά τον αγωνιώδη θάνατο του Τζορτζ Φλόιντ κάτω από το γόνατο του αστυνομικού που τον δολοφόνησε, διατρανώνεται η λαϊκή απαίτηση παντού στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, και φυσικά στο ξεστρατισμένο από το ευρωπαϊκό κοπάδι Ηνωμένο Βασίλειο, για ισότητα, συμπερίληψη και κατανόηση της ποικιλότητας.

Ο Άρντεϊ εισέρχεται στο Κέιμπριτζ ως Καθηγητής Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης με όρους ροκ σταρ και συνθήκη σελέμπριτι. Τη μια μέρα μιλάει στο BBC και την άλλη το Channel 4 φιλοτεχνεί το τηλεοπτικό προφίλ ενός καθηγητή που δεν μοιάζει με τους άλλους. Oh captain, my captain, από την ανάποδη ωστόσο.

Οι φοιτητές του μπορεί να εξέρχονται του αμφιθεάτρου χωρίς μία σημείωση της προκοπής στα τετράδιά τους, οι προϊστάμενοί του όμως μοιάζουν απολύτως γοητευμένοι, σχεδόν υπνωτισμένοι από τον 37χρονο καθηγητή που μιλάει για τη Μπιγιόνσε και τη δύναμη τν κινουμένων σχεδίων, στα γραπτά του ασκεί κριτική στον υφέρποντα ρατσισμό της μπριτ ποπ και των Blur και που γεμίζει με καθόλου ακαδημαϊκά κομπλιμέντα τις παρουσιάστριες των τηλεοπτικών εκπομπών και τους διοργανωτές του TedX που είναι ερωτευμένοι με την προσωπική του διαδρομή, αλλά και τη λαμπρή ακαδημαϊκή πορεία.

Γιατί ο Άρντεϊ δεν αρκείται στο επίτευγμα της καθηγητοποίησης του. Σαλτσώνει αυτή την κατάκτηση και με άλλες ιδιαιτερότητες που δίνουν ελπίδα σε μια σειρά από μειονότητες που έχουν βιώσει μισαναπηρισμό και ρατσισμό, ή πολλούς και διασταυρούμενους ρατσισμούς στο πετσί τους.

Τα ψέματα, οι υπερβολές, η έρευνα

Το αφήγημά του τον θέλει αυτιστικό με σοβαρές μαθησιακές δυσκολίες μέχρι τα 9 του χρόνια. Τον θέλει ανίκανο να διαβάσει και να μιλήσει κανονικά μέχρι τα 17 – 18 του. Ως άλλος Ηρακλής κατακτά τον έναν άθλο μετά τον άλλο και καταφέρνει, παρά τις δυσκολίες της μοίρας, να ενταχθεί ως ο Πρώτος Μαύρος Καθηγητής σε ένα από τα πιο σφυροκοπημένα για ρατσισμό και κάθε λογής αποκλεισμό πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας.

Φαίνεται να μην του αρκούν όλα αυτά και η προσωπική αφήγηση συνεχίζεται, αποφεύγοντας με μαεστρία επίμονες ερωτήσεις και έρευνες για τα κενά στο αφήγημά του.

Στους ανθρώπους του πανεπιστημίου, μεταξύ των οποίων και η αντιπρυτάνισσα Ντέμπορα Πρέντις (σ.σ.: την οποία τώρα συνάδελφοί της την αποκαλούν... χαζή, λόγω της τραγικής εξέλιξης - πόσο βολικό κι αθτό), όλα αυτά ακόμα και αν δεν είναι αληθινά φαίνεται να συμμορφώνονται με τις DEI πολιτικές και να μετατρέπουν τον Άρντεϊ σε poster boy του Κέιμπριτζ ποιυ πλέον ασπάζεται τη συμπερίληψη και τη μηδενική ανοχή σε ρατσιστικές κορώνες.

Όπως αυτές του αντιπαθούς συναδέλφου του Άρντεϊ, Νέιθαν Κόφνας. Ο τελευταίος χρόνια πίσω χτυπιόταν ότι ο μαύρος φέρελπις της ακαδημαϊκής ζωής στη Βρετανία του είχε κλέψει σεβαστό μέρος της έρευνάς του για να την κοτσάρει στο διδακτορικό του. Όμως, οι ρατσιστικές πεποιθήσεις του που για καιρό παρουσιάζονταν ως ενστάσεις ενός σκεπτικιστή της DEI ιδεολογίας στα πανεπιστημιακά ιδρύματα τον έθεσαν εκτός.

Φυσικά, ο Κόφνας με τις απαράδεκτες απόψεις περί φυλής και φύλου δεν έκατσε με τα χέρια σταυρωμένα. Ακόμα και εκτός Κέιμπριτζ συνέχισε να εργάζεται κοπιωδώς για να αποδείξει ότι το «μαύρο χρυσάφι» του πανεπιστημίου ήταν άνθρακας μέχρι που τα κατάφερε, βοηθούμενος και από τις φαντασιοπληξίες του λογοκλόπου του.

Όσα δεν είδε και δεν κατάλαβε το Κέιμπριτζ, όχι λόγω βλακείας, φυσικά

Ο οποίος στο μεταξύ κόντευε να τρελάνει τους πάντες: ισχυριζόταν μεταξύ άλλων ότι:

-Έτρεξε 600 μίλια σε 6 ημέρες- ένα επίτευγμα σχεδόν παγκόσμιου ρεκόρ στον χώρο των υπεραποστάσεων. Αργότερα, διόρθωσε την υπερβολή, κάνοντας λόγο για... 12 ημέρες με διαλείμματα.

-Ολοκλήρωσε 30 μαραθώνιους σε 35 ημέρες, με τους τελευταίους εννέα να τους τρέχει, ενώ είχε κάταγμα στο πόδι και μετά από επιληπτική κρίση...

-Ότι εντελώς μόνος του κατάφερε να συγκεντρώσει 5–5,5 εκατ. λίρες για 70–80+ φιλανθρωπικές οργανώσεις. Αργότερα είπε ότι επρόκειτο για συνδικάτο 100 ατόμων, τα οποία δεν μπορούσε να κατονομάσει λόγω NDA.

-Ισχυρίστηκε ότι έχει εμφανιστεί στη σειρά ντοκιμαντέρ Seven Up!, η οποία ξεκίνησε το 1964. Μόνο που ο Άρντεϊ γεννήθηκε το 1985.

-Διέδιδε ότι είχε εγκαταστήσει σημεία ύδρευσης στη Νότια Αμερική και τη Δυτική Αφρική μέσω της WaterAid. Η οργάνωση δήλωσε ότι δεν στέλνει εθελοντές στο εξωτερικό...

-Στο βιογραφικό του ανέφερε ότι ήταν συγγραφέας του βιβλίου Being Young, Black and Male (Palgrave). Στην πραγματικότητα επρόκειτο για πρόταση βιβλίου, η οποία δεν εκδόθηκε ποτέ... Επίσης, έκανε λόγο για πολλαπλές επισκέψεις/τιμητικές θέσεις (Glasgow, Ohio State κ.ά.) και μεταπτυχιακό από το Birkbeck, τα οποία τα αντίστοιχα πανεπιστήμια δηλώνουν ότι δεν υπάρχουν.

Και βέβαια, υπήρχε και λίγος τρόμος πέρα από τα ψέματα για τα επιτεύγματά του. Πριν από λίγο καιρό είχε καταγγείλει ότι η οικογένειά του δεχόταν απειλές και ένα κεφάλι γουρουνιού στάλθηκε στο σπίτι των γονιών του. Είχε ισχυριστεί επίσης ότι είχε δεχθεί επίθεση από εισβολέα στο Κέιμπριτζ που τον κυνηγούσε με μαχαίρι. Κανένας από τους δύο ισχυρισμούς δεν επιβεβαιώθηκε, πόσω μάλλον όταν ο δεύτερος αφορούσε τον γεμάτο από κάμερες κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης του Κέμπριτζ.

Τελοσπάντων, μύλος.

Και το παράξενο εδώ είναι ότι κανείς –ούτε από τους υποστηρικτές ούτε από τους πολέμιούς του- δεν κινείται με φροντίδα προς την κατεύθυνση της ψυχικής υγείας, ε;

Σε κάθε περίπτωση, όταν ο μισητός, πλην μη λογοκλόπος, Κόφνας καταφέρνει να εκκινήσει τις διαδικασίες για έρευνα εις βάθος για τη δράση και τη διδακτορική εργασία του Άρντεϊ, η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει. Δεν είναι να απορεί κανείς πώς τα βρετανικά media απέκτησαν πρόσβαση στην είδηση. Απέκτησαν. Και μετά έγινε το σύστριγγλο.

Ο ρόλος των βρετανικών media στο βάρβαρο τέλος ενός αφελούς ανθρώπου

Μόνο που δεν ξεβρακώθηκε μόνο ο Άρντει, η λογοκλοπή και τα ψέματά του. Γυμνός αποδείχθηκε και ο βασιλιάς της δημοσιογραφίας και σίγουρα οι προφέσορες του Κέιμπρτιτζ.

Πρώτη σε αυτό τον χορό στριπτίζ, η Telegraph που απέδειξε ότι μπορεί να συναγωνιστεί και να βάλει κάτω τα απεχθέστερα tabloids επί βρετανικού εδάφους. Τα podcasts και τα vidcasts του συγκεκριμένου outlet ενημέρωσης υπερέβησαν τα εσκαμμένα, βγαίνοντας πρώτα σε μοχθηρία, χαμηλό επίπεδο, αιματηρό τρολάρισμα και διασυρμό του Άρντεϊ.

«Συγνώμη ποιυ άργησα, αλλά έτρεξα 30 μαραθώνιους σε 30 μέρες», σχολιάζει ο δημοσιογράφος της Telegraph, Τιμ Στάνλεϊ στη συμπαρουσιάστριά του, Πόπι Κόμπερν, ενώ μια άλλη δημοσιογράφος του ομίλου θέτει θέμα για το αν μπορεί κάποιος να κάνει ερευνητικό έργο πάνω στα Μίκι Μάους.

«Δεν έπρεπε εξ αρχής να μπλέξει το Κέιμπριτζ σε αυτές τις DEI ανοησίες. Είμαστε εκεί για να τηρούμε ψηλά το επίπεδο, όχι για να κάνουμε ανθρώπινες και τρυφερές κουβεντούλες», λέει μια άλλη, πρώην καθηγήτρια του Κέιμπριτζ, μιλώντας στο vidcast Unherd.

Η ίδια διερωτάται ανοιχτά, όπως και ο Στάνλεϊ, ανοιχτά και αδιάκριτα για την πνευματική διαύγεια του Άρντεϊ, λες και αυτές οι κουβέντες και οι έρευνες δεν θα έπρεπε να έχουν γίνει πριν από την πρόσληψή και την αναγόρευσή του. Λες και δεν χρησιμοποιήθηκε το DEI όχημα εντός πανεπιστημίου για να ξεπλύνει ντροπές και αποκλεισμούς αιώνων. Λες και δεν ήταν αυτός ο λόγος που κανείς από τους ιθύνοντες του ιδρύματος δεν τολμούσε να πει κουβέντα για τις τρέλες του Άρντεϊ, ακριβώς για να μην κατηγορηθεί για ρατσισμό.

Αυτό το σφαγείο εναντίον του Άρντεϊ που στο μεταξύ έχει παραιτηθεί από τη θέση του στο Πανεπιστήμιο θα συνεχιστεί μέχρι και λίγες ώρες πριν την είδηση του θανάτου του. Με εξαίρεση τον Guardian και το BBC τα περισσότερα βρετανικά Μέσα, (μέσα και η μη εξαιρετέα Daily Express και άλλα «κοράκια») θα αναγκαστούν να κλειδώσουν τα σχόλια στις επίσημες πλατφόρμες τους σε Tik Tok, YouTube, Facebook και X για να γλιτώσουν από την οργή των αναγνωστών που τους κατηγορούν ότι έχουν αίμα στα χέρια τους.

Όπως χαρακτηριστικά εξηγούσε φίλος από την Αγγλία, περίπου δυο ντουζίνες λευκοί καθηγητές ελέγχονται για λογοκλοπή. Μόνο στον Άρντεϊ επιφυλάχθηκε διασυρμός μέχρι θανάτου, σχεδόν τιμωρητικά για τον τρόπο που η DEI ολιτική όλο το προηγούμενο διάστημα δεν επέτρεπε να τον ακουμπήσει ούτε αεράκι...

Η οικογένεια του Άρντεϊ θα εκδόσει μια σκληρή ανακοίνωση, όμως, η ζημιά θα έχει ήδη συντελεστεί πολυεπίπεδα και οριστικά. Το Κέιμπριτζ απλώς δεν μπορεί να μαζέψει τα αυμμάζευτα, κατηγορούμενο για πηχτή καθηγητική βλακεία, έλλειψη κριτηρίων και ηθική εμπλοκή, αν όχι αυτουργία στον θάνατο ενός νέου ανθρώπου που το σοβαρότερο έγκλημά του ήταν ότι ήταν φαντασιόπληκτος ή ακόμη χειρότερα, με ανοιχτά ζητήματα ψυχικής υγείας.

Την ίδια στιγμή η βασική ανησυχία των επικεφαλής του πανεπιστημίου δεν έχει να κάνει με το παγκόσμιο ρεζιλίκι, ούτε με τον θορυβώδη θάνατο των αρχών της ισότητας αι της συμπερίληψης στους κόλποιυς του. Έχει να κάνει με το οικονομικό του μέλλον και με τις δωρεές ποιυ αποσύρονται επειδή κλονίζεται η εμπιστοσύνη των μεγάλων χορηγών στην αξιοπιστία και την απρόσκοπτη προσήλωση του ιδρύματος σε μασίφ αρχές. Αριστεία χωρίς κύρος και το λάβαρο ψηλά είναι σφουγγαρόπανο, όλοι το ξέρουν αυτο.

Και όσοι βρίσκονται στο πεδίο της υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων γνωρίζουν ότι η υπόθεση Άρντεϊ, μέσα στην τραγωδία της θα δώσει πάτημα για επιθέσεις σε αυτές τις αρχές. Θα δώσει πάτημα για περισσόιτερο ρατσισμό, περισσοτερο μισαναπηρισμό, περισσότερη καχυποψία απέναντι στις μειονότητες που λόγω του Άρντεϊ βρήκαν λόγους να ονειρεύονται ότι κάτι μπορεί να αλλάξει.

Η περίπτωση του μισητού, πλην δικαιωμένου Νέιθαν Κόφνας

Μόνος κερδισμένος; Φυσικά, ο Κόφνας. Ο ίδιος, πλέον, εμφανίζεται παντού, με βασικό τίτλο στις συνεντεύξεις του το «Πώς ξεμπρόστιασα τον Τζέισον Άρντεϊ».

Ο φιλόσοφος, γνωστός για το έργο του στη φιλοσοφία της βιολογίας, την ηθική και τις δημόσιες συζητήσεις γύρω από την ανθρώπινη γνωστική ποικιλότητα σχεδόν πανηγύριζε μέχρι και τη μέρα που σόκαρε την παγκόσμια κοινή γνώμη η είδηση του θανάτου του Άρντεϊ.

Και φυσικά, γιατί να ιδρώσει; Τώρα, με όσα έγιναν, δικαιώνονται οι απόψεις του για τη διαφθορά και την ηλιθιότητα εντός ακαδημαϊκών κύκλων. Και κυρίως, τώρα βρίσκουν γόνιμο έδαφος οι απόψεις του περί διαφορών στη νοημοσύνη μεταξύ φυλετικών ομάδων,

Τώρα, οι θέσεις του συγκεκριμένου περί «επιστημονικής φυλετικότητας», δηλαδή της χρήσης επιστημονικής γλώσσας για να δικαιολογηθούν ιεραρχίες μεταξύ φυλών και φύλων βρίσκουν γόνιμο έδαφος. Για να διαβαστούν τα βιβλία του, να ταξιδέψουν οι απόψεις του περί βιολογισμού και, το ακόμα χειρότερο; Μην τον δουν οι Βρετανοί να κατεβαίνει και στην πολιτική...