Κοσμος

CNN: Οργή Τραμπ για την πυρηνική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία - Αιφνιδιασμός στο Ριάντ

Μπαράζ επικρίσεων για το περιεχόμενο της συμφωνίας - Επικίνδυνη κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών στη Μέση Ανατολή

Newsroom
2’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Πώς ο Τραμπ ανέτρεψε τη συμφωνία για τα πυρηνικά της Σαουδικής Αραβίας σε λιγότερο από 24 ώρες από την υπογραφή της

Η ανακοίνωση της ιστορικής συμφωνίας για την πυρηνική ενέργεια μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία υπογράφηκε την περασμένη Τετάρτη κατά τη διάρκεια τελετής στο υπουργείο Ενέργειας, όπως όλα δείχνουν εξόργισε τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φέρεται να μην ενημερώθηκε για το χρονοδιάγραμμα από τον υπουργό Ενέργειας, Κρις Ράιτ, σύμφωνα με το CNN.

Η οργή του Τραμπ έχει έκτοτε φουντώσει ενόψει μπαράζ επικρίσεων για το περιεχόμενο της συμφωνίας, η οποία, ενώ επικεντρώνεται στην κατασκευή πολιτικών πυρηνικών σταθμών για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για τη Σαουδική Αραβία, απελευθερώνοντας έτσι περισσότερο πετρέλαιο για εξαγωγή, θεωρείται από πολλούς ως ένα πρώτο βήμα προς μια επικίνδυνη κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών στη Μέση Ανατολή.

Αναλυτικότερα, όπως μεταδίδει το CNN, το απόγευμα της Τετάρτης, αξιωματούχοι συγκεντρώθηκαν στα κεντρικά γραφεία του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας στην Ουάσιγκτον για μια τελετή που προετοιμαζόταν εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες: την υπογραφή συμφωνίας πυρηνικής συνεργασίας για ειρηνική χρήση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σαουδικής Αραβίας.

Στη σκηνή είχαν τοποθετηθεί αμερικανικές και σαουδαραβικές σημαίες, ενώ ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, υπέγραψε τη συμφωνία μαζί με τον Σαουδάραβα ομόλογό του, ο οποίος συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης από το Ριάντ. Ύστερα από μήνες καθυστερήσεων, η συμφωνία ολοκληρώθηκε.

Η Σαουδική Αραβία είχε πετύχει μεγάλο μέρος των στόχων της στις διαπραγματεύσεις.

Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα όλα άλλαξαν. Το πρωί της Πέμπτης, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η συμφωνία θα ισχύσει μόνο εφόσον η Σαουδική Αραβία ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ (Abraham Accords), την πρωτοβουλία της πρώτης θητείας του που οδήγησε αρκετές αραβικές χώρες στην εξομάλυνση των σχέσεών τους με το Ισραήλ. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η συμφωνία δεν επιτρέπει τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τις εξελίξεις, ο Τραμπ ήταν ήδη ενοχλημένος επειδή ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ δεν τον είχε ενημερώσει ότι επρόκειτο να ανακοινώσει τη συμφωνία.

Η δυσαρέσκειά του εντάθηκε όταν ακολούθησε κύμα επικρίσεων από ειδικούς και συντηρητικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων το Fox News και η Wall Street Journal. Και τα δύο μέσα επισήμαναν ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν επιδίωκε να συνδέσει οποιαδήποτε πυρηνική συμφωνία με την εξομάλυνση των σχέσεων Σαουδικής Αραβίας-Ισραήλ και διερωτήθηκαν γιατί η κυβέρνηση Τραμπ δεν ακολούθησε την ίδια προσέγγιση.

Αιφνιδιασμός στους διαπραγματευτές και στο Ριάντ

Η νέα προϋπόθεση αιφνιδίασε ακόμη και τους ίδιους τους Αμερικανούς διαπραγματευτές της συμφωνίας, οι οποίοι δεν γνώριζαν ότι θα συνδεόταν με τις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Καθώς επικρατούσε σύγχυση, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου απέδωσαν την ευθύνη στο αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι είχαν ζητήσει να μην προχωρήσει η επίσημη ανακοίνωση την Τετάρτη. Ο Ράιτ, όμως, συνέχισε κανονικά, δίνοντας μάλιστα και συνέντευξη στο Fox Business.

Για αρκετούς συνεργάτες του Τραμπ, η συμφωνία δεν θεωρούνταν ακόμη οριστική, καθώς δεν είχαν αποσταλεί στο Κογκρέσο οι απαιτούμενες επιστολές. Η απόφαση να παρουσιαστεί δημόσια προκάλεσε έντονη οργή στον πρόεδρο και στο στενό επιτελείο του.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Τέιλορ Ρότζερς, δήλωσε ότι: «Η ομάδα ενέργειας του προέδρου Τραμπ είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη: η συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας εξαρτάται από την ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ, που θα συμβάλουν στην πραγματική ειρήνη στη Μέση Ανατολή».

Από την πλευρά του, το υπουργείο Ενέργειας απέρριψε τις πληροφορίες περί έλλειψης συντονισμού, χαρακτηρίζοντάς τες «ψευδείς ειδήσεις».

Η ανάρτηση του Τραμπ αιφνιδίασε και τη σαουδαραβική πλευρά, η οποία θεωρούσε τη συμφωνία σημαντική διπλωματική επιτυχία.

Σύμφωνα με το κείμενο της συμφωνίας, η Σαουδική Αραβία θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να προχωρήσει σε εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφός της, ενώ περιορίζονταν οι δυνατότητες της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) να πραγματοποιεί επιθεωρήσεις σε ύποπτες εγκαταστάσεις.