Νέα σκάνδαλο τινάζει στον αέρα το θέρετρο των Κούσνερ στην Αλβανία: Η σύνδεση με κύκλωμα διακίνησης ναρκωτικών
Την ώρα που οι διαδηλώσεις κατά της ανέγερσης πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος στη λιμνοθάλασσα Βιόσα-Νάρτα της Αλβανίας έχουν κλείσει μήνα (ξεκίνησαν στις 23 του περασμένου Μαΐου), μια νέα αποκάλυψη του Organized Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP), πριν από λίγες ημέρες, έρχεται να δώσει ακόμα μία σκοτεινή διάσταση στο σκάνδαλο που έχει περάσει για τα καλά την είσοδο του κυβερνητικού μεγάρου όπου κατοικεί ο Έντι Ράμα. Από διεθνή Μέσα, προβάλλεται ως ένα ακόμα μεγάλο και σοβαρό επεισόδιο στην πολύχρονη σχέση του οργανωμένου εγκλήματος με τις μετακομμουνιστικές κυβερνήσεις της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων, που και αυτή τη φορά έχει με διάφορους τρόπους και ελληνικό ενδιαφέρον.
Οι Αλβανοί εισαγγελείς που χειρίζονται την έρευνα έχουν πολύ σοβαρά στοιχεία στα χέρια τους για τουλάχιστον έναν από τους πωλητές της γης για την ανάπτυξη του θερέτρου που έχει προκαλέσει τόσες μαζικές διαδηλώσεις όσες σχεδόν και η πτώση του κομμουνισμού στον βαλκάνιο γείτονα της Ελλάδας. Τα στοιχεία αυτά τον συνδέουν ευθέως με δραστηριότητες του οργανωμένου εγκλήματος στον άξονα Λατινική Αμερική - Ανατολική Ευρώπη - Βαλκάνια - Ευρώπη. Και συγκεκριμένα για τον κορυφαίο ρόλο του σε ξέπλυμα μαύρου χρήματος από διακίνηση μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών.
Το έργο, συνολικού ύψους 1,4 δισεκατομμυρίων ευρώ, προωθείται από την Affinity Partners, την επενδυτική εταιρεία του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, και αφορά κατασκευές στο νησί αλλά και την αδόμητη παράκτια ζώνη, δίπλα σε προστατευόμενο υγρότοπο. Το σκάνδαλο ξεκίνησε ως περιβαλλοντική διαμάχη γύρω από ένα μνημειώδες σχέδιο: ένα θέρετρο στο νησί Σαζά, πρώην σοβιετική ναυτική βάση της εποχής του Ψυχρού Πολέμου, όπου έχουν προγραμματιστεί έργα 1,4 δισ. ευρώ και μια παράκτια ανάπτυξη ύψους 4,7 δισ. ευρώ στην προστατευόμενη λιμνοθάλασσα Βιόσα-Νάρτα, κοντά στην Αυλώνα. Η λιμνοθάλασσα είναι καταφύγιο για χιλιάδες φλαμίνγκο, φώκιες και θαλάσσιες χελώνες. Εξ ου και η ονοματοδοσία των διαδηλώσεων ως «Επανάσταση των Φλαμίνγκο».
Η επένδυση για την κατασκευή του θερέτρου 10.000 δωματίων, σύμφωνα με όλα όσα έχουν καταγγελθεί, απειλεί τα προστατευόμενα οικοσυστήματα της περιοχής, ειδικά τη χερσόνησο Σβέρνιτσα. Από τον περασμένο Απρίλιο, μπουλντόζες ξεριζώνουν δέντρα και στήνουν συρματοπλέγματα στις παραλίες γύρω από το Δέλτα του Βιόσα, τον τελευταίο «ελεύθερο» ποταμό της Ευρώπης, που δεν έχει δεχθεί ακόμα επενδυτικές παρεμβάσεις.
Η εταιρεία Albanian Land Development, μία από τις επιχειρήσεις που εμπλέκονται στην ανάπτυξη του θερέτρου, δεν φέρεται να εμπλέκεται σε κανένα παράπτωμα βάσει του δικαστικού εγγράφου. Το OCCRP, πάντως, σημειώνει ρητά πως δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η Ιβάνκα Τραμπ, ο σύζυγός της Τζάρεντ Κούσνερ ή οποιοσδήποτε επενδυτής του έργου γνώριζε για την έρευνα της ειδικής εισαγγελίας SPAK ή τις καταγγελίες εις βάρος του εμπλεκόμενου στην υπόθεση της διεθνούς διακίνησης ναρκωτικών και του ξεπλύματος του βρώμικου χρήματος από αυτό.
Η αλβανική κυβέρνηση είχε χορηγήσει στην εταιρεία του Κούσνερ καθεστώς «στρατηγικού επενδυτή», εξασφαλίζοντάς της επιταχυνόμενες διαδικασίες εγκρίσεων και παράκαμψης της γραφειοκρατίας, κάτι που οι πρωταγωνιστές των διαδηλώσεων θεωρούν από σκανδαλώδες έως και εγκληματικό.
Η ίδια η εταιρεία-φορέας του έργου είναι καταχωρημένη ως υπεράκτια μέσω εταιρικού σχήματος στην Ολλανδία, με τους πραγματικούς δικαιούχους να παραμένουν άγνωστοι. Έρευνα του Δικτύου Ερευνητικής Δημοσιογραφίας των Βαλκανίων (BIRN) είχε ήδη εντοπίσει ένα περίπλοκο και τουλάχιστον αδιαφανές δίκτυο τοπικών επιχειρηματικών και πολιτικών συμφερόντων πίσω από το έργο, με πρόσωπα συνδεδεμένα με κατηγορίες οργανωμένου εγκλήματος και δικαστικές παρατυπίες. «Γνωστές και αναμενόμενες καταστάσεις», σύμφωνα με ορισμένους κύκλους που έχουν το know-how της διαπλοκής μεταξύ διεφθαρμένων κυβερνήσεων και απολήξεων του οργανωμένου εγκλήματος.
Η ειδική εισαγγελία SPAK, φορέας κατά της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος που συστάθηκε με ευρωπαϊκή και αμερικανική χρηματοδότηση, είχε ήδη ανοίξει έρευνα για τις αλλαγές στο καθεστώς προστασίας της περιοχής και την ιδιοκτησία γης που υιοθετήθηκαν το 2024, ενώ προχώρησε σε δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών εταιρείας συνδεδεμένης με το έργο, η οποία είχε αγοράσει οικόπεδα στη Ζβέρνετς.
Ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα έχει διαβεβαιώσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι το έργο θα προχωρήσει με σεβασμό στο περιβάλλον, ενώ ο αρμόδιος υπουργός Περιβάλλοντος έχει ενημερώσει τις Βρυξέλλες πως θα ακολουθηθεί πλήρης μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και δημόσια διαβούλευση. Το νέο στοιχείο, η σύνδεση ενός εκ των πωλητών γης με υπόθεση διακίνησης ναρκωτικών και ξεπλύματος χρήματος, προσθέτει μια νέα, βαριά σκιά με πολλά σκοτεινά ερωτήματα πάνω από την κυβέρνηση Ράμα. Πρώτα απ’ όλα, το σημαντικότερο από όλα τα ερωτήματα είναι το ποιος πραγματικά βρίσκεται πίσω από τη χρηματοδότηση ενός από τα μεγαλύτερα τουριστικά επενδυτικά σχέδια στα Βαλκάνια.
«Η κυβέρνηση δεν θέλει να πιστέψει ότι όλος αυτός ο κόσμος που βγαίνει στους δρόμους είναι εναντίον της», είπε πριν από λίγες ημέρες στον Guardian ο Αφρίμ Κρασνίκι, διευθυντής του Αλβανικού Ινστιτούτου Πολιτικών Σπουδών. «Θα πρέπει να αναρωτηθούμε πού οδηγούν όλα αυτά. Αυτή η απουσία διαλόγου, αυτή η έλλειψη ενσυναίσθησης, αυτή η άρνηση να θελήσει κανείς να βρει μια λύση, είναι επικίνδυνη», είπε.
Ενδεικτικό της έλλειψης διαφάνειας γύρω από το έργο είναι ότι όσοι εναντιώνονται ισχυρίζονται ότι οι επενδυτές παραμένουν μυστήριο, με τις ταυτότητές τους να κρύβονται πίσω από μια πολυεπίπεδη εταιρεία-βιτρίνα στην Ολλανδία.
Κάθε βράδυ στις 7 μ.μ., οι διαδηλωτές επιστρέφουν στην ίδια πλατεία στην πρωτεύουσα της Αλβανίας, τα Τίρανα, με τα ίδια σύμβολα, με τα ίδια συνθήματα. Είναι η γνωστή πλατεία Σκεντέρμπεη που είχε γίνει γνωστή σε ολόκληρο τον κόσμο το 1997, όταν είχε ξεσπάσει ένα από τα πιο δραματικά οικονομικά και πολιτικά σκάνδαλα της μεταψυχροπολεμικής Ευρώπης, η γνωστή κατάρρευση των «πυραμίδων». Στα τρομερά βίαια επεισόδια που είχαν ξεσπάσει τότε και οδήγησαν στην εκδίωξη της κυβέρνησης Μπερίσα, έχασαν τη ζωή τους περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι.
«Υβριδικός πόλεμος», λέει ο Ράμα
Ο Έντι Ράμα προτάσσει τη δική του εκδοχή. Οι διαμαρτυρίες, λέει, εκτυλίσσονται στο πλαίσιο αυτού που περιγράφει ως «υβριδικό πόλεμο» που καθοδηγείται από εξωτερικές επιρροές αλλά και την ψηφιακή χειραγώγηση από το εξωτερικό.
Η Τζονίλα Γκοντόλε, μελετήτρια πολιτικής επικοινωνίας και συλλογικής μνήμης στο Πανεπιστήμιο των Τιράνων, υποστηρίζει μιλώντας στη Ντόιτσε Βέλε ότι η ερμηνεία των διαμαρτυριών από τον Ράμα αντικατοπτρίζει μια γνώριμη επικοινωνιακή στρατηγική: τη μετατόπιση της εστίασης από τα αιτήματα των διαδηλωτών στις φερόμενες δυνάμεις πίσω από αυτά. «Όταν μια διαμαρτυρία πολιτών παρουσιάζεται ως ιρανική, αντι-ισραηλινή ή καθοδηγούμενη από τους αντιπάλους του Τραμπ, η προσοχή μετατοπίζεται μακριά από αυτά που απαιτούν οι διαδηλωτές. Η συζήτηση μεταφέρεται αντ’ αυτού στους φερόμενους ως εμπνευστές της διαμαρτυρίας - τον εξωτερικό εχθρό», είπε.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με ψήφισμά του έχει ζητήσει την αναστολή όλων των αδειών που έχουν εκδοθεί για την ανέγερση του πολυτελούς θερέτρου και θεωρεί ότι η συμμόρφωση της αλβανικής κυβέρνησης στους ευρωπαϊκούς κανόνες διαφάνειας είναι προαπαιτούμενο για την ενταξιακή της πορεία στην Ε.Ε. «Για χρόνια, η Ευρώπη ζητά μια ισχυρότερη κοινωνία των πολιτών για την ενίσχυση της δημοκρατίας», είπε η Αλβανή πολιτική επιστήμονας στην ίδια συνέντευξή της στη Ντόιτσε Βέλε. «Σήμερα, η Αλβανία έχει μια ισχυρή κοινωνία των πολιτών που έχει κινητοποιηθεί σε πρωτοφανή κλίμακα, ωστόσο υπήρξε μικρή διεθνής αντίδραση προς υποστήριξη αυτής της κινητοποίησης. Το ερώτημα είναι αν η κοινωνία των πολιτών είναι ευπρόσδεκτη μόνο όταν είναι αδύναμη και όχι όταν γίνεται ένας πραγματικός πολιτικός παράγοντας», κατέληξε.
17°
