Βατικανό: Κρίση για τον Πάπα Λέοντα λόγω απειλής σχίσματος από ακροδεξιά αίρεση

Το σχέδιο μιας ακροδεξιάς καθολικής αίρεσης να χειροτονήσει τους δικούς της επισκόπους την 1η Ιουλίου έχει φέρει την οργάνωση σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης με τον Πάπα Λέοντα και το Βατικανό.

Η εξέλιξη αυτή απειλεί να προκαλέσει την πρώτη μεγάλη κρίση για τον Πάπα Λέοντα, μόλις έναν χρόνο μετά την εκλογή του, δοκιμάζοντας παράλληλα τις ήδη τεταμένες σχέσεις της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας με δεξιούς και παραδοσιακούς Καθολικούς σε διεθνές επίπεδο.

Η Αδελφότητα του Αγίου Πίου Ι' (SSPX), η οποία ιδρύθηκε στη Ελβετία το 1970 ως αντίδραση στις φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις της Καθολικής Εκκλησίας, διαθέτει ισχυρά ερείσματα στις ΗΠΑ, τη Γαλλία και την Αργεντινή. Η οργάνωση ισχυρίζεται ότι αριθμεί περισσότερους από μισό εκατομμύριο πιστούς παγκοσμίως και διαθέτει σχεδόν 1.500 ιερείς, σπουδαστές και μέλη, αν και οι αριθμοί αυτοί είναι δύσκολο να διασταυρωθούν.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Ρώμη, ο Πάπας Λέων δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να απευθύνει μια ύστατη έκκληση ενότητας, ξεκαθάρισε όμως ότι η επιλογή ανήκει αποκλειστικά στην SSPX: «Αν κάνουν αυτή την επιλογή, λυπάμαι, αλλά εμείς πρέπει να προχωρήσουμε μπροστά».

Βάσει του Κανονικού Δικαίου της Καθολικής Εκκλησίας, η χειροτονία επισκόπων χωρίς την έγκριση του Βατικανού επιφέρει την ποινή του άμεσου αφορισμού.

Το ιστορικό της ρήξης και οι κατηγορίες για αντισημιτισμό

Δεν είναι η πρώτη φορά που η SSPX οδηγεί τα πράγματα στα άκρα. Το 1988, όταν ο ιδρυτής της, Μαρσέλ Λεφέβρ, χειροτόνησε επισκόπους χωρίς άδεια, το Βατικανό προχώρησε στον αφορισμό όλων των συμμετεχόντων.

Αν και ο συντηρητικός Πάπας Βενέδικτος ήρε τους αφορισμούς το 2009 ως κίνηση καλής θέλησης, ο διάδοχός του, Πάπα Φραγκίσκος, υιοθέτησε αυστηρότερη στάση, καταργώντας την αρμόδια επιτροπή διαπραγματεύσεων.

Η Αδελφότητα απορρίπτει πλήρως τις μεταρρυθμίσεις της Β' Βατικανής Συνόδου (1962-1965), οι οποίες αποτελούν τον πυρήνα της σύγχρονης Καθολικής Εκκλησίας, όπως την ελευθερία της θρησκείας, την καταδίκη του αντισημιτισμού και την αποποίηση της συλλογικής ευθύνης των Εβραίων για τη σταύρωση του Ιησού. Όπως εξηγεί ο Μάσιμο Φατζόλι, καθηγητής Θεολογίας στο Trinity College του Δουβλίνου, η SSPX θεωρεί αυτές τις μεταρρυθμίσεις ουσιαστικά αιρετικές.

Παράλληλα, η οργάνωση συνοδεύεται ιστορικά από σοβαρές κατηγορίες για σχέσεις με την ακροδεξιά και τον αντισημιτισμό: Το 1989, ο συνεργάτης των Ναζί και καταδικασμένος εγκληματίας πολέμου, Πολ Τουβιέ, συνελήφθη σε μοναστήρι της SSPX στη Γαλλία.

Το 2009, επίσκοπος της αδελφότητας αμφισβήτησε δημόσια τον αριθμό των θυμάτων του Ολοκαυτώματος. Το 2013, η οργάνωση προκάλεσε οργή στην Ιταλία όταν τέλεσε την κηδεία του καταδικασμένου Ναζί εγκληματία πολέμου, Έριχ Πρίμπκε, την οποία είχε αρνηθεί να θάψει η επίσημη καθολική επισκοπή της Ρώμης.

Από την πλευρά της, η SSPX αρνείται κατηγορηματικά τις κατηγορίες, δηλώνοντας ότι «απορρίπτει πλήρως τον ψευδή ισχυρισμό ότι διδάσκει ή ασκεί αντισημιτισμό». Ωστόσο, αν το Βατικανό ενεργοποιήσει εκ νέου τους αφορισμούς την 1η Ιουλίου, το μεγάλο ερώτημα για τους αναλυτές είναι πώς θα αντιδράσουν οι υπόλοιποι συντηρητικοί Καθολικοί ανά τον κόσμο, οι οποίοι εμφανίζονται όλο και πιο πρόθυμοι να συγκρουστούν με την ηγεσία της Εκκλησίας.

(Με πληροφορίες Guardian)