Καντιρού: Το ψάρι που ο μύθος το θέλει να αγαπά την ανθρώπινη ουρήθρα

Το καντιρού —ή candiru— είναι ίσως το πιο παρεξηγημένο ψάρι του Αμαζονίου. Μικροσκοπικό, σχεδόν διάφανο, με σώμα λεπτό σαν βελόνα, έχει αποκτήσει μια σχεδόν μυθική φήμη: ότι μπορεί να εισχωρήσει στο ανθρώπινο σώμα, ακόμα και στην ουρήθρα. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη και, σε ορισμένα σημεία, ακόμα πιο ανησυχητική.

Το candiru (Vandellia cirrhosa) είναι ένα παρασιτικό γατόψαρο που ζει αποκλειστικά στα νερά του Αμαζονίου και του Ορινόκο. Τρέφεται με αίμα, προσκολλώμενο στα βράγχια μεγαλύτερων ψαριών. Εκεί, χρησιμοποιεί τα μικροσκοπικά, οδοντοειδή άγκιστρά του για να ανοίξει μια αρτηρία και να τραφεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, πριν εξαφανιστεί ξανά στον πυθμένα.

Η φήμη ότι το candiru έλκεται από τα ούρα και μπορεί να κολυμπήσει αντίθετα στη ροή για να εισχωρήσει στην ουρήθρα έχει καταρριφθεί από τη σύγχρονη επιστήμη. Μελέτες δείχνουν ότι δεν έλκεται από τα χημικά του ανθρώπινου σώματος, ούτε έχει τη φυσική ικανότητα να κινηθεί μέσα σε τόσο στενό σωλήνα. Το μοναδικό περιστατικό, που υποτίθεται ότι τεκμηριώθηκε το 1997, θεωρείται πλέον αμφισβητήσιμο, με πολλές ασυνέπειες ως προς το μέγεθος του ψαριού και τον τρόπο εισόδου.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το candiru είναι ακίνδυνο για τον άνθρωπο. Ορισμένα συγγενικά είδη, όπως τα λεγόμενα «whale candiru», έχουν καταγραφεί να επιτίθενται σε ανθρώπους, αφήνοντας κυκλικά σημάδια ακόμα και στα οστά. Επιπλέον, είναι γνωστά για την ικανότητά τους να εισχωρούν σε πτώματα και να τα απογυμνώνουν από σάρκα μέσα σε ελάχιστο χρόνο — μια συμπεριφορά που, αν και δεν αφορά λουόμενους, δείχνει τη δύναμη και την επιθετικότητά τους.

Ο πραγματικός κίνδυνος, λοιπόν, δεν είναι ο μύθος της «διείσδυσης», αλλά η φύση του candiru ως αιμοβόρου παρασίτου. Σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν το ψάρι βρίσκεται σε κατάσταση πείνας ή σύγχυσης, μπορεί να προσκολληθεί στο ανθρώπινο δέρμα ή σε πληγή, προκαλώντας έντονο πόνο, αιμορραγία και πιθανή μόλυνση. Η παρουσία του σε νερά όπου οι άνθρωποι κολυμπούν ή ψαρεύουν απαιτεί προσοχή, όχι πανικό.

Το candiru δεν είναι ο «εφιάλτης» που περιγράφουν οι λαϊκοί μύθοι, αλλά παραμένει ένα από τα πιο σπάνια και επιθετικά παράσιτα του γλυκού νερού.
Με στοιχεία από scienceinsights.org