Κοσμος

Νέα πλήγματα των ΗΠΑ στο Ιράν: Στο στόχαστρο θέσεις πυραύλων και σκάφη με νάρκες

Ο Μάρκο Ρούμπιο δηλώνει ότι μια συμφωνία παραμένει δυνατή παρά την ένταση

Newsroom
2’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Οι ΗΠΑ έπληξαν πυραυλικές θέσεις και σκάφη στο Ιράν, ενώ η Τεχεράνη λέει ότι κατέρριψε drone - Συνεχίζονται οι δύσκολες διαπραγματεύσεις για νέα συμφωνία

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι πραγματοποίησαν νέες επιθέσεις στο νότιο Ιράν τη Δευτέρα, στοχεύοντας ιρανικές πυραυλικές θέσεις και σκάφη που επιχειρούσαν να τοποθετήσουν νάρκες.

Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Centcom), τα πλήγματα έγιναν «σε αυτοάμυνα» για την προστασία αμερικανικών δυνάμεων από «απειλές των ιρανικών δυνάμεων».

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσε την Τρίτη ότι κατέρριψε αμερικανικό drone και άνοιξε πυρ σε μαχητικό αεροσκάφος και ακόμη ένα drone που, όπως υποστηρίζει, εισήλθαν στον ιρανικό εναέριο χώρο. Δεν διευκρίνισε πότε συνέβη το περιστατικό. Τόνισε ότι το Ιράν έχει «νόμιμο και σαφές δικαίωμα» να απαντά σε παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός.

Ο εκπρόσωπος της Centcom, πλοίαρχος Τιμ Χόκινς, δήλωσε ότι οι επιθέσεις στόχευσαν περιοχή κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς, σημαντικό λιμάνι και έδρα ναυτικής βάσης του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ. Ιρανικά κρατικά μέσα είχαν αναφέρει νωρίτερα ότι τοπικές αρχές ερευνούσαν εκρήξεις στην περιοχή.

Παραμένει ασαφές πώς τα νέα πλήγματα θα επηρεάσουν τις διαπραγματεύσεις για πιθανή συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι μια συμφωνία «παραμένει εφικτή», επισημαίνοντας συνομιλίες στην Ντόχα μεταξύ του Ιρανού διαπραγματευτή και του πρωθυπουργού του Κατάρ. «Γίνεται πολλή συζήτηση για τη διατύπωση του αρχικού κειμένου», είπε, σημειώνοντας ότι θα χρειαστούν ημέρες.

Ο Ρούμπιο τόνισε ότι τα Στενά του Ορμούζ «πρέπει να παραμείνουν ανοιχτά», χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «παράνομη και μη βιώσιμη».

Την ίδια στιγμή, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δήλωσε ότι η Μέση Ανατολή «δεν θα λειτουργεί πλέον ως ασπίδα για αμερικανικές βάσεις», υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ «χάνουν σταδιακά το προηγούμενο κύρος τους».

Νωρίτερα τον Μάιο, σύγκρουση μεταξύ ιρανικών δυνάμεων και αμερικανικών αντιτορπιλικών στα Στενά του Ορμούζ, για την οποία οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορήθηκαν, είχε οδηγήσει τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να επιμείνει ότι η κατάπαυση του πυρός παραμένει σε ισχύ.

Παρά τις δηλώσεις περί προόδου, ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπακαΐ προειδοποίησε ότι, αν και έχει υπάρξει σύγκλιση σε πολλά σημεία, «κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι η υπογραφή συμφωνίας είναι άμεση».

Το υπό διαπραγμάτευση μνημόνιο προβλέπει 60ήμερη παράταση της κατάπαυσης του πυρός, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και νέο γύρο συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν βρίσκεται σε άγνωστη τοποθεσία, κάτι που δυσχεραίνει την επικοινωνία με τους απεσταλμένους του και επιβραδύνει τις συνομιλίες. Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ φέρεται να έχει τραυματιστεί σε ισραηλινό πλήγμα που σκότωσε τον πατέρα του την πρώτη ημέρα του πολέμου.

Σύμφωνα με διεθνή μέσα, ακόμη και αν υπάρξει συμφωνία, τα πιο ακανθώδη ζητήματα, όπως η άρση κυρώσεων, τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια και οι αμερικανικές απαιτήσεις για περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος,  θα συζητηθούν αργότερα.

Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) εκτιμά ότι στην αρχή του πολέμου το Ιράν διέθετε περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου έως 60%, λίγα βήματα πριν από το επίπεδο 90% που απαιτείται για πυρηνικό όπλο.

Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο θα πρέπει «άμεσα» να παραδοθεί στις ΗΠΑ ή «κατά προτίμηση να καταστραφεί επί τόπου σε συνεννόηση με την Ισλαμική Δημοκρατία».

Οι ΗΠΑ και το Ιράν τηρούν κατάπαυση του πυρός από τις 8 Απριλίου. Το Ιράν έχει επιβάλει ελέγχους στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ενώ το αμερικανικό ναυτικό επιχειρεί να αποκλείσει τα ιρανικά λιμάνια.

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν εκτεταμένα πλήγματα στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, προκαλώντας ανάφλεξη σε όλη τη Μέση Ανατολή. Το Ιράν απάντησε με επιθέσεις σε Ισραήλ και κράτη του Κόλπου, κλείνοντας ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ και εκτοξεύοντας τις τιμές του πετρελαίου.

(Με πληροφορίες BBC News)