Ο Τραμπ αναστέλλει το «Σχέδιο Ελευθερία» και ελπίζει να οριστικοποιήσει μια συμφωνία με το Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι «παγώνει» το “Project Freedom”, την προσπάθεια των ΗΠΑ να καθοδηγήσουν εγκλωβισμένα πλοία έξω από τα Στενά του Ορμούζ, ώστε να μπορέσει να ολοκληρώσει μια συμφωνία με το Ιράν, προσθέτοντας όμως ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα παραμείνει σε ισχύ.

Η αιφνίδια αλλαγή σχεδίου του Τραμπ ανακοινώθηκε μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου ανέφερε ότι παγώνει την επιχείρηση «για σύντομο χρονικό διάστημα», ώστε να δοθεί χώρος στις προσπάθειες των ΗΠΑ για την επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου. Παρά το γεγονός ότι το Project Freedom ξεκίνησε μόλις τη Δευτέρα, ο Τραμπ δήλωσε ότι πήρε την απόφαση «κατόπιν αιτήματος του Πακιστάν και άλλων χωρών, της τεράστιας στρατιωτικής επιτυχίας που είχαμε κατά την εκστρατεία εναντίον του Ιράν και, επιπλέον, του γεγονότος ότι έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος προς μια πλήρη και τελική συμφωνία με εκπροσώπους του Ιράν». Το Ιράν δεν έχει ακόμη σχολιάσει.

Η ανακοίνωση ήρθε αφού στρατιωτικοί ηγέτες και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επέμεναν ότι η κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να ισχύει και ότι – αν και η σύγκρουση δεν έχει λυθεί – η αρχική μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ κατά του Ιράν έχει ολοκληρωθεί. «Η επιχείρηση έχει τελειώσει. Το “Epic Fury” – όπως ενημέρωσε ο πρόεδρος του Κογκρέσου – αυτό το στάδιο έχει ολοκληρωθεί», δήλωσε ο Ρούμπιο.

Ο Ρούμπιο είπε σε ενημέρωση Τύπου στον Λευκό Οίκο ότι, για να επιτευχθεί ειρήνη, το Ιράν πρέπει να συμφωνήσει με τις απαιτήσεις του Τραμπ για το πυρηνικό του πρόγραμμα και να δεχθεί επίσης να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ. Η παύση του Project Freedom από τον Τραμπ φάνηκε να έρχεται σε αντίθεση με σχόλια που είχαν κάνει λίγες ώρες νωρίτερα ο Ρούμπιο και ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ.

Σε συνέντευξη Τύπου στο Πεντάγωνο, ο Χέγκσεθ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν εξασφαλίσει επιτυχώς μια διαδρομή μέσω της θαλάσσιας οδού και ότι εκατοντάδες εμπορικά πλοία περίμεναν για να περάσουν. «Ξέρουμε ότι οι Ιρανοί ντρέπονται για αυτό το γεγονός. Έλεγαν ότι ελέγχουν τα στενά. Δεν τα ελέγχουν», είπε. Αργότερα, ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ εργάζονται για να περάσουν πλοία από τα στενά «ως χάρη προς τον κόσμο… γιατί είμαστε οι μόνοι που μπορούμε». Την ώρα που μιλούσε, ένα φορτηγό πλοίο ανέφερε ότι χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα. Ο Ρούμπιο εξέφρασε την ελπίδα ότι κατά την επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, στην Κίνα, το Πεκίνο θα επαναλάβει στην Τεχεράνη την ανάγκη να άρει τον αποκλεισμό των στενών. «Είναι προς το συμφέρον της Κίνας το Ιράν να σταματήσει να κλείνει τα στενά», είπε.

Στενά του Ορμούζ: Δύο εμπορικά πλοία έχουν περάσει από τη διαδρομή που φυλάσσουν οι ΗΠΑ

Μέχρι στιγμής, μόνο δύο εμπορικά πλοία είναι γνωστό ότι έχουν περάσει από τη διαδρομή που φυλάσσουν οι ΗΠΑ, ενώ εκατοντάδες άλλα, με έως και 23.000 μέλη πληρώματος, παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο. Το ουσιαστικό κλείσιμο των στενών από το Ιράν – από όπου πριν τον πόλεμο περνούσαν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και λιπάσματα και άλλα πετρελαϊκά προϊόντα – έχει εκτοξεύσει τις τιμές των καυσίμων και έχει ταράξει την παγκόσμια οικονομία. Η άρση του ελέγχου του Ιράν θα του στερούσε το βασικό διαπραγματευτικό του όπλο, τη στιγμή που ο Τραμπ ζητά σημαντική υποχώρηση στο πυρηνικό του πρόγραμμα.

Την ίδια ώρα, για δεύτερη ημέρα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δήλωσαν ότι δέχθηκαν επίθεση από ιρανικά drones και πυραύλους, κάτι που η Τεχεράνη αρνήθηκε. Ο Χέγκσεθ και ο στρατηγός Νταν Κέιν δήλωσαν ότι οι νέες επιθέσεις του Ιράν δεν έφτασαν στο επίπεδο «μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων», με τον Κέιν να χαρακτηρίζει την Τρίτη ως «πιο ήσυχη» ημέρα στα στενά. «Η κατάπαυση του πυρός δεν έχει λήξει», είπε ο Χέγκσεθ. Στον Λευκό Οίκο, ο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι συγκρούσεις που σχετίζονται με τις αμερικανικές προσπάθειες επαναλειτουργίας των στενών είναι «αμυντικής φύσης». «Δεν πυροβολούμε αν δεν δεχθούμε πρώτα πυρά, εντάξει; Δεν τους επιτιθέμεθα», είπε.

Η κυβέρνηση Τραμπ δέχεται αυξανόμενη πίεση για το πώς παρουσιάζει τη σύγκρουση στο Κογκρέσο, λόγω του νόμου περί πολεμικών εξουσιών, που συνήθως απαιτεί από τον πρόεδρο να ζητά επίσημη έγκριση μετά από 60 ημέρες στρατιωτικής δράσης. Λίγο πριν τη λήξη της προθεσμίας των 60 ημερών την περασμένη εβδομάδα, ανώτερος αξιωματούχος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν «τερματίσει» τις εχθροπραξίες με το Ιράν μετά την εύθραυστη εκεχειρία της 8ης Απριλίου.

Οι αυξανόμενες τιμές της βενζίνης δημιουργούν επίσης πολιτικά προβλήματα για τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Η μέση τιμή ξεπέρασε τα 4,50 δολάρια ανά γαλόνι την Τρίτη, για πρώτη φορά από τον Ιούλιο του 2022.

Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής και επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, άφησε να εννοηθεί ότι το Ιράν δεν έχει ακόμη απαντήσει πλήρως στις αμερικανικές προσπάθειες. «Ξέρουμε πολύ καλά ότι η συνέχιση της παρούσας κατάστασης είναι αφόρητη για την Αμερική· ενώ εμείς δεν έχουμε καν αρχίσει ακόμη», έγραψε.

Αντικρούοντας τον ισχυρισμό των ΗΠΑ ότι βύθισαν έξι ιρανικά σκάφη, Ιρανός στρατιωτικός διοικητής δήλωσε ότι επλήγησαν δύο μικρά πολιτικά φορτηγά πλοία, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν πέντε άμαχοι. Ο Κέιν δήλωσε ότι περισσότερα από 100 αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη περιπολούν πάνω από τα στενά. Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια από τις 13 Απριλίου, στερώντας από την Τεχεράνη κρίσιμα έσοδα από το πετρέλαιο.

Η Hapag-Lloyd, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο, δήλωσε ότι η εκτίμηση κινδύνου της «παραμένει αμετάβλητη» και ότι οι διελεύσεις από τα στενά «προς το παρόν δεν είναι δυνατές». «Οι ναυτιλιακές και οι ασφαλιστικές εταιρείες πρέπει ακόμη να περιμένουν για να δουν πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση», δήλωσε αναλυτής της Verisk Maplecroft.

Πηγή: The Guardian