Τελικά πώς ήταν το πραγματικό πρόσωπο της Άννας Μπολέιν - Οι έρευνες αιώνες μετά την εκτέλεσή της

Η Άννα Μπολέιν κέρδισε την καρδιά του βασιλιά Ερρίκου Η', γέννησε έναν από τους πιο γνωστούς μονάρχες της Αγγλίας και εκτελέστηκε το 1536. Το πώς έμοιαζε, όμως, εξακολουθεί να κινητοποιεί τους ιστορικούς τέχνης διαχρονικά. Σήμερα, μια ομάδα επιστημόνων πιστεύει ότι ανακάλυψε ένα προηγουμένως άγνωστο σκίτσο της Μπολέιν χρησιμοποιώντας αναγνώριση προσώπου σε μια διάσημη συλλογή πορτρέτων της εποχής των Τυδώρ.

Η Μπολέιν έγινε η δεύτερη σύζυγος του Ερρίκου Η΄ το 1533, αλλά η βασιλεία της ήταν βραχύβια, καθώς διήρκησε περίπου τρία χρόνια. Κατηγορήθηκε για μοιχεία, αιμομιξία, προδοσία και εκτελέστηκε. Όλα τα ζωγραφισμένα πορτρέτα της που υπάρχουν δημιουργήθηκαν μετά την εκτέλεσή της, δημιουργώντας ένα μυστήριο γύρω από την πραγματική της εμφάνιση και καθιστώντας την εμφάνισή της αντικείμενο συζήτησης για αιώνες.

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Μπράντφορντ, λέει ότι η νέα ανακάλυψη είναι «συναρπαστική» και ότι η μεθοδολογία θα μπορούσε να αναπαραχθεί στο μέλλον. Ωστόσο, υπάρχει σκεπτικισμός από ιστορικούς της Τέχνης σχετικά με τα ευρήματα. «Δεν έχουμε ένα πορτρέτο της ζωγραφισμένο ενώ ήταν εν ζωή που να είναι απόλυτα ασφαλές, έναν υπέροχο πίνακα που να μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ως σημείο αναφοράς», λέει η Δρ Σαρλότ Μπόλαντ, ανώτερη επιμελήτρια για την έρευνα και τις συλλογές του 16ου αιώνα στην Εθνική Πινακοθήκη Πορτρέτων. «Η βασιλεία της δεν ήταν απαραίτητα αρκετά μεγάλη για μια καθιερωμένη εικονογραφία... και υπάρχει αυτή η δελεαστική υπόνοια ότι ίσως μερικές από τις εικόνες της να έχουν καταστραφεί σκόπιμα».

Παρόλο που δεν υπάρχουν γνωστοί σωζόμενοι πίνακες που φιλοτεχνήθηκαν κατά τη διάρκεια της ζωής της, έχουν απομείνει ελάχιστες ρεαλιστικές, αλλά αμφισβητούμενες, απεικονίσεις. Συμπεριλαμβανομένου αυτού του σκίτσου με το όνομά της. Η ομάδα των ερευνητών πιστεύει ότι αυτό το σκίτσο είχε λανθασμένη ετικέτα και ότι απεικονίζει στην πραγματικότητα τη μητέρα της Άννας Μπολέιν, Ελίζαμπεθ το γένος Χάουαρντ. Υπάρχει μέσα σε μια πολύτιμη συλλογή σχεδίων μελών της αυλής των Τυδώρ από τον καλλιτέχνη Χανς Χόλμπαϊν, η οποία τώρα φυλάσσεται από το Βασιλικό Ίδρυμα Συλλογών.

Πολλοί σύγχρονοι ιστορικοί τέχνης, όπως ο Δρ Μπέντορ Γκρόσβενορ, αποδέχονται ότι η ετικέτα σε αυτό το σχέδιο είναι σωστή και ότι πρόκειται για μια σωζόμενη σύγχρονη απεικόνισή της. Παρά τις αντίθετες αυτές θεωρίες, αυτό που πιστεύεται ευρέως - βάσει γραπτών στοιχείων - εότι η συλλογή σχεδίων του Χόλμπαϊν όντως περιέχει ένα πορτρέτο της Άννας Μπολέιν.

Πώς ο αλγόριθμος δείχνει πώς μοιάζει η Άννα Μπολέιν;

«Αυτό που εξετάζουμε είναι μια σειρά σχεδίων και στη συνέχεια συγκρίνουμε αυτά τα σχέδια μέσω ενός αλγορίθμου», εξηγεί ο καθηγητής Χασάν Ουγκάιλ οπτικής πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο του Μπράντφορντ για τη μέθοδο που χρησιμοποιούν για να καταλήξουν στο πώς έμοιαζε η Άννα Μπολέιν. Ένα σύστημα υπολογιστή πήρε όλα τα ψηφιακά αντίγραφα σχεδίων της συλλογής Χόλμπαϊν, αναζητώντας και συγκρίνοντας βασικά χαρακτηριστικά του προσώπου για να δει αν μπορούσε να εντοπίσει το σωστό σκίτσο της καταδικασμένης βασίλισσας των Τυδώρ.

Το Royal Collection Trust, το οποίο κατέχει τη συλλογή, δεν συμμετείχε στα ευρήματα και δεν τα εγκρίνει, αλλά χαιρετίζει τη μελέτη των έργων τέχνης του. Ο καθηγητής Ugail πιστεύει ότι η τεχνική μπορεί να αναπαραχθεί και σε άλλα έργα τέχνης. «Το αποτέλεσμα μας έχει σοκάρει», εξηγεί η Κάρεν Ντέιβις, ανεξάρτητη ιστορικός και επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας.

Αυτό συμβαίνει επειδή, με βάση την ερμηνεία τους για την ανάλυση του συστήματος υπολογιστών, πιστεύουν ότι έχει βρεθεί ένα σκίτσο της Μπολέιν που βρισκόταν σε κοινή θέα εδώ και εκατοντάδες χρόνια, αν και είχε αναφερθεί ότι απεικονίζει μία «άγνωστη γυναίκα».  Αλλά ο ιστορικός τέχνης Γκρόσβενορ πιστεύει ότι η έρευνα καταλήγει σε «ένα σωρό ανοησίες» και λέει ότι είναι «ύποπτο» το γεγονός ότι 500 χρόνια ιστορίας της τέχνης αμφισβητούνται μέσω αυτού που αποκαλεί «ελαττωματική μεθοδολογία».

Από τον Αύγουστο του 2024, η Ντέιβις εργάζεται ως καθαρίστρια για να χρηματοδοτήσει το αληθινό της πάθος: την ιστορική έρευνα. Ποτέ δεν πίστεψε ότι το σκίτσο με την ετικέτα του Χόλμπαϊν απεικονίζει στην πραγματικότητα την Μπολέιν, επειδή, με την πάροδο των ετών, έχουν προκύψει ερωτήματα σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες, όπως: το ανεπίσημο ένδυμα της κοπέλας, το όνομα που είναι χαραγμένο σε ένα χειρόγραφο του 18ου αιώνα (πολύ μετά τον θάνατο του Μπολέιν), και τα ανοιχτόχρωμα μαλλιά και το πλούσιο πηγούνι, ενώ υπάρχουν αναφορές ότι είχε σκούρα μαλλιά και λεπτό λαιμό. Μια μέρα, όταν η Ντέιβις καθάριζε το σπίτι ενός πελάτη, τους μίλησε για το έργο που την ενδιέφερε. Την έφεραν σε επαφή με τον καθηγητή Ουγκέιλ.

«Αυτό που κάναμε εδώ είναι ότι συγκρίναμε αυτά τα σχέδια με τα πρώτα ξαδέρφια της Άννας Μπολέιν και με την κόρη της Ελίζαμπεθ για να αναζητήσουμε την οικογενειακή ομοιότητα», εξηγεί ο Ντέιβις. 

Με απλά λόγια, όπως ακριβώς μπορεί κανείς να κάνει παραλληλισμούς μεταξύ εσένα και ενός γονέα και να πει «έχει τα μάτια και τη μύτη τους», έτσι και οι καθηγητές Ugail και Davies πιστεύουν ότι το σύστημα υπολογιστών έχει βρει στα σκίτσα κάποιες ομοιότητες μεταξύ ορισμένων πορτρέτων σε οικογενειακά πρόσωπα - έτσι ώστε να μπορούν στη συνέχεια να δημιουργήσουν ένα οπτικό γενεαλογικό δέντρο.

Πολύ καιρό μετά τον θάνατό της, το μυστήριο της εμφάνισης της Μπολέιν και η ιστορία της συνεχίζουν να κεντρίζουν το ενδιαφέρον των ερευνητών. 

Πηγή: BBC