Explainer | Η κρίση με το Ιράν μπορεί να αφήσει τον Τραμπ σε χειρότερη θέση από πριν τον πόλεμο

Περισσότερο από δύο μήνες μετά την έναρξη μιας σύγκρουσης που δεν έχει αποφέρει σαφή στρατιωτική ή διπλωματική νίκη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με τον κίνδυνο το αδιέξοδο με το Ιράν να παραταθεί επ’ αόριστον, αφήνοντας ένα ακόμη πιο σύνθετο πρόβλημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη διεθνή κοινότητα.

Παρά τη δημόσια αυτοπεποίθηση και των δύο πλευρών, οι θέσεις τους παραμένουν πολύ απομακρυσμένες και δεν διαφαίνεται σαφής διέξοδος, ακόμη και μετά από προτάσεις για επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων που απορρίφθηκαν από την Ουάσιγκτον. Η παράταση της κρίσης ενδέχεται να επιφέρει σοβαρές οικονομικές συνέπειες, όπως υψηλές τιμές ενέργειας, αυξάνοντας την πολιτική πίεση ενόψει εκλογών.

Το βασικότερο πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι ο πόλεμος δεν έχει επιτύχει πολλούς από τους αρχικούς στόχους. Παρά το πλήγμα στις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, ζητήματα όπως η αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων ή η αλλαγή καθεστώτος παραμένουν άλυτα. Το Ιράν, αξιοποιώντας τη γεωστρατηγική του θέση, έχει επηρεάσει σημαντικά την παγκόσμια αγορά ενέργειας, περιορίζοντας τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διακινείται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου. Αυτή η δυνατότητα ενισχύει τη διαπραγματευτική του ισχύ ακόμη και σε συνθήκες πίεσης.

Την ίδια στιγμή, η αβεβαιότητα για τα επόμενα βήματα των ΗΠΑ παραμένει. Σενάρια περιλαμβάνουν παρατεταμένο ναυτικό αποκλεισμό ή ακόμη και νέα στρατιωτική δράση, ενώ διπλωματικές λύσεις φαίνονται δύσκολες λόγω των μεγάλων διαφορών. Αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και μια μονομερής αποχώρηση των ΗΠΑ θα μπορούσε να εκληφθεί από την Τεχεράνη ως στρατηγική νίκη. Παράλληλα, ευρωπαϊκές και περιφερειακές δυνάμεις ανησυχούν είτε για παρατεταμένη αστάθεια είτε για μια ενδεχόμενη ατελή συμφωνία που δεν θα εξαλείψει την απειλή.

Τέλος, το ενδεχόμενο η σύγκρουση να εξελιχθεί σε μια «παγωμένη» κατάσταση χωρίς οριστική λύση θα είχε μακροπρόθεσμες συνέπειες. Οι σχέσεις των ΗΠΑ με συμμάχους έχουν δοκιμαστεί, ενώ στο εσωτερικό η πολιτική πίεση αυξάνεται λόγω της διάρκειας του πολέμου και των οικονομικών επιπτώσεων. Το Ιράν, από την πλευρά του, φαίνεται διατεθειμένο να κερδίσει χρόνο, αντέχοντας τις πιέσεις, γεγονός που παρατείνει την αβεβαιότητα για την τελική έκβαση της κρίσης.

Πηγή: Reuters