Ουγγαρία: Άνοιγμα αρχείων μυστικής αστυνομίας επί κομμουνισμού από την κυβέρνηση Μαγιάρ

Η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας, υπό τον Πίτερ Μάγιαρ, προχωρά σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού και πολιτικής βαρύτητας, καθώς φέρεται αποφασισμένη να ανοίξει τα αρχεία της μυστικής αστυνομίας της κομμουνιστικής περιόδου. Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με δηλώσεις στενών συνεργατών του νέου πρωθυπουργού της Ουγγαρίας, εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια θεσμικής αποκατάστασης, διαφάνειας και επαναπροσδιορισμού της χώρας σε ευρωπαϊκή τροχιά.

Ο Μάγιαρ, επικεφαλής του κεντροδεξιού κόμματος Tisza, επικράτησε στις βουλευτικές εκλογές της 12ης Απριλίου έναντι του επί χρόνια πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν, με βασικές προεκλογικές δεσμεύσεις την αναζωογόνηση της οικονομίας και την αποκατάσταση των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να απελευθερωθούν κρίσιμα κοινοτικά κονδύλια.

Το άνοιγμα των αρχείων στην Ουγγαρία - Κεντρική πολιτική προτεραιότητα

Καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση της πρωτοβουλίας αναμένεται να διαδραματίσει ο Μπάλιντ Ρουφ, ο οποίος προορίζεται για τη θέση του επικεφαλής του πρωθυπουργικού γραφείου. Όπως δήλωσε στον ιστότοπο Valasz Online, το άνοιγμα των αρχείων αποτελεί «πρωταρχικό έργο» της νέας κυβέρνησης.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι πρόκειται για διαδικασία που ανήκει πρωτίστως στους ιστορικούς, διαβεβαιώνοντας ωστόσο ότι η κυβέρνηση θα διασφαλίσει το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο ώστε η έρευνα να διεξαχθεί χωρίς πολιτικές πιέσεις ή παρεμβάσεις.

Ιστορική εκκρεμότητα και το ζήτημα διαφάνειας και εκβιασμών

Σε αντίθεση με άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, όπως η Πολωνία και η Τσεχία, η Ουγγαρία δεν έχει προχωρήσει μέχρι σήμερα σε πλήρη δημοσιοποίηση των στοιχείων που αφορούν συνεργάτες της μυστικής αστυνομίας της κομμουνιστικής περιόδου. Παρότι κατά καιρούς έχουν διαρρεύσει ονόματα στον Τύπο, η πρόσβαση παραμένει περιορισμένη: οι πολίτες μπορούν να δουν μόνο τους προσωπικούς τους φακέλους, όχι όμως πληροφορίες για τρίτους.

Το ζήτημα της διαφάνειας έχει αναδείξει επανειλημμένα ο ιστορικός Κρίστιαν Ούνγκβαρι, ο οποίος έχει τονίσει ότι η απόκρυψη του παρελθόντος δημόσιων προσώπων αφήνει περιθώρια για εκβιασμούς από όσους διαθέτουν πρόσβαση σε τέτοιες πληροφορίες.

Η πρωτοβουλία της νέας κυβέρνησης αναμένεται να ανοίξει ένα ευρύ δημόσιο διάλογο γύρω από τη συλλογική μνήμη, τη δικαιοσύνη και τα όρια της πολιτικής λογοδοσίας σε μια κοινωνία που εξακολουθεί να διαχειρίζεται το βάρος της κομμουνιστικής της κληρονομιάς.