SOS για τα νέα μεταλλαγμένα

Μέχρι τον Ιούλιο του 2023 που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε το νέο κανονισμό για τη νέα γενιά γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (αυτά που στην καθομιλουμένη αποκαλούμε μεταλλαγμένα τρόφιμα) στην ΕΕ υπήρχε ένα αυστηρό σύστημα χορήγησης αδειών και μια ικανοποιητική νομοθεσία στην οποία εφαρμόζονταν η Αρχή της Προφύλαξης. Αρκετά κράτη μέλη μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, είχαν τη δυνατότητα να απαγορεύουν την καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στην επικράτειά τους, εάν έκριναν ότι θα υπάρξει πρόβλημα τόσο στην παραγωγή τους όσο και στα οικοσυστήματά τους. 

Επιπλέον η ευρωπαϊκή νομοθεσία περιελάμβανε και υποχρέωση επισήμανσης στα προϊόντα ώστε ο καταναλωτής να γνωρίζει τι τρώει, ενώ πριν από την έγκριση μιας καλλιέργειας ήταν υποχρεωτική η αξιολόγηση κινδύνων για τον άνθρωπο και το περιβάλλον και εάν κατά τη διακίνηση ή την καλλιέργεια προκαλούταν κάποιο πρόβλημα υπήρχε η δυνατότητα ταυτοποίησης και εντοπισμού, αυτό που αποκαλούμε ιχνηλασιμότητα.

Αυτά και αρκετά άλλα μέτρα ασφαλείας πρόκειται να καταργηθούν με τον νέο κανονισμό που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οδηγώντας τους ευρωπαϊκούς λαούς σε διατροφική ανασφάλεια. Με αφορμή την ψηφοφορία που θα γίνει στις 21 Απριλίου στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπουργών και αργότερα στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι οργανώσεις Αιγίλοπας, ΣΙΤΩ και το ελληνικό γραφείο της Greenpeace απεύθυναν ανοιχτή επιστολή στον νέο υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά και τον καλούν να «απορρίψει τον νέο Κανονισμό που θα επιτρέψει να εισαχθούν στην αγορά νέοι μεταλλαγμένοι οργανισμοί που δεν θα υπόκεινται σε δοκιμές ασφάλειας και χωρίς σήμανση. Μία αρνητική ψήφος εκ μέρους της Ελλάδος στις 21 Απριλίου θα μείνει στην ιστορία γιατί θα προστατεύσει καταναλωτές και αγρότες και τις επόμενες γενιές αλλά και την κυριαρχία της χώρας μας επί του βιολογικού της πλούτου». (Δείτε αναλυτικά την επιστολή)

Σήμερα σε 25 από τα 27 ευρωπαϊκά κράτη δεν καλλιεργούνται γενετικά τροποποιημένα φυτά. «Το γεγονός ότι ο νέος υπουργός διετέλεσε μεταξύ άλλων και αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, δίνει την ελπίδα ότι η προτεινόμενη κατάργηση του δικαιώματος επιλογής για τους ευρωπαίους πολίτες δεν θα τον αφήσει αδιάφορο. Σε μια περίοδο αλλεπάλληλων παγκόσμιων κρίσεων — που, πέρα από τις ανθρώπινες απώλειες σε εμπόλεμες ζώνες όπως στη Μέση Ανατολή, προκαλούν ενεργειακή αστάθεια και εντείνουν τη διατροφική κρίση — η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να προωθεί τη βιώσιμη τοπική γεωργία χωρίς μεταλλαγμένα», δήλωσαν οι οργανώσεις.

«Αυτός ο κανονισμός που προωθεί το μοντέλο εντατικής χημικής γεωργίας θα επιτρέψει σε πατενταρισμένους νέους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (ΝΓΤ1) να καλλιεργούνται στην Ευρώπη και στη χώρα μας χωρίς αξιολόγηση κινδύνου, χωρίς σήμανση και χωρίς κανόνες ιχνηλασιμότητας. Ο καταναλωτής δεν θα ξέρει τι τρώει, δεν θα μπορεί να επιλέξει. Τα μεταλλαγμένα φυτά όταν απελευθερώνονται στη φύση μπορούν να προκαλέσουν επιμολύνσεις μέσω της μεταφοράς γύρης και θα επιβαρύνουν τους αγρότες μας που καλλιεργούν συμβατικά και βιολογικά προϊόντα αφού στη φύση δεν υπάρχουν σύνορα. Επιπλέον, οι πατέντες θα προκαλέσουν αύξηση των τιμών των τροφίμων και νομικούς και οικονομικούς κινδύνους για τον αγροδιατροφικό τομέα. Τυχόν κόστη για την αποφυγή επιμόλυνσης και πιστοποιητικά ιχνηλασιμότητας θα μετακυληθούν στον τελικό καταναλωτή. Η Ελλάδα μας θα απολέσει δικαιώματα καθώς υπάρχει ο κίνδυνος να κατοχυρωθούν με διπλώματα ευρεσιτεχνίας (πατέντες) οι αλληλουχίες του γονιδιώματος των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των παραδοσιακών μας ποικιλιών. Επίσης ο νέος Κανονισμός θα καταργήσει το δικαίωμα στη χώρα μας να απαγορεύσει μια καλλιέργεια σε περίπτωση κινδύνου για το οικοσύστημα» αναφέρουν οι τρεις οργανώσεις.

Οι πολίτες μπορούμε να πιέσουμε

Πριν 20 χρόνια, πάλι με αγώνες, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις έχοντας τους πολίτες στο πλευρό τους κατάφεραν να κρατήσουν την Ελλάδα καθαρή από καλλιέργειες μεταλλαγμένων. Τώρα που αντιμετωπίζουμε παρόμοιο κίνδυνο. οι πολίτες πρέπει να κινητοποιηθούμε και να ανταποκριθούμε στο κάλεσμα των οργανώσεων στέλνοντας μήνυμα στους 21 ευρωβουλευτές μας στους ιστότοπους του Αιγίλοπα και του Δικτύου ΣΙΤΩ ώστε να καταψηφίσουν τη χαλάρωση της ισχύουσας νομοθεσίας.

H ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου φαίνεται να ακολουθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα -τον Μάιο- και το ελληνικό γραφείο της Greenpeace, εκφράζοντας τις ανησυχίες επιστημόνων, πολιτών, και φορέων για τη χαλάρωση της ισχύουσας νομοθεσίας για τα νέα μεταλλαγμένα, ξεκίνησε σχετική έκκληση συλλογής υπογραφών (μπορείτε να δείτε και να υπογράψετε εδώ).

«Η λύση είναι στην παράδοσή μας: στα εποχικά και τοπικά προϊόντα από μικρούς παραγωγούς, που σέβονται τη γη. Για να έχουμε ασφαλή, επαρκή, υγιεινή τροφή για όλους, χρειαζόμαστε ένα μοντέλο παραγωγής και εμπορίου της τροφής που θα ενδυναμώνει τους τοπικούς παραγωγούς που σέβονται τις καλλιέργειές τους και τους συνανθρώπους τους, θα διατηρεί τους ήδη ισχύοντες κανόνες ασφαλείας και διαφάνειας για τα νέα μεταλλαγμένα και θα θέσει αυστηρούς περιορισμούς στη σπατάλη φαγητού» καταλήγουν οι τρεις οργανώσεις.