Ανάλυση Guardian: Το Ισραήλ επιτέθηκε στον Λίβανο για να σαμποτάρει την εκεχειρία με το Ιράν

Ποιος ήταν ο σκοπός των αιφνιδιαστικών μαζικών επιδρομών του Ισραήλ στον Λίβανο, που άφησαν πίσω τους περισσότερους από 200 νεκρούς και προκάλεσαν εκτεταμένη διεθνή καταδίκη;

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και άλλοι αξιωματούχοι ισχυρίστηκαν ότι η μεγαλύτερη επίθεση κατά της Χεζμπολάχ κατά τη διάρκεια του μήνα πολέμου με το Ιράν ήταν προσεκτικά στοχευμένη σε μέλη της οργάνωσης. Ωστόσο, οι επιθέσεις φαίνεται να αποτέλεσαν σε μεγάλο βαθμό και ένα βίαιο «θέαμα» προς όφελος του ίδιου του Νετανιάχου, πέρα από την όποια στρατιωτική τους χρησιμότητα.

Άλλοι εκτιμούν ότι η επίθεση – χωρίς προειδοποίηση και με αρχικό πλήγμα σε περισσότερους από 100 στόχους μέσα σε 10 λεπτά, συμπεριλαμβανομένων πυκνοκατοικημένων περιοχών στο κέντρο της Βηρυτού στον Λίβανο – είχε στόχο να υπονομεύσει την εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν, την οποία πολλοί θεωρούν ότι επιβλήθηκε σε έναν απρόθυμο Νετανιάχου.

Η εκδοχή που προωθείται στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης είναι ότι η Χεζμπολάχ επιχείρησε να μεταφέρει κέντρα διοίκησης σε κατοικημένες περιοχές εκτός των παραδοσιακών της προπυργίων, όπως το εκτεταμένο προάστιο Νταχίγιε, για να τα αποκρύψει και να τα προστατεύσει καλύτερα – ισχυρισμός που το Ισραήλ έχει διατυπώσει και στο παρελθόν για τη Χαμάς στη Γάζα.

Ωστόσο, η τεράστια κλίμακα της επίθεσης, σε συνδυασμό με την απουσία προειδοποίησης και τις λεπτομέρειες για ορισμένα από τα θύματα – μεταξύ των οποίων ο ανιψιός και προσωπικός σύμβουλος του γενικού γραμματέα της Χεζμπολάχ Ναΐμ Κάσεμ, Άλι Γιουσέφ Χάρσι – ενδέχεται να υποδηλώνουν κάτι πιο φιλόδοξο: μια αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του ίδιου του Κάσεμ. Ο προκάτοχός του, Χασάν Νασράλα, είχε δολοφονηθεί από το Ισραήλ το 2024.

Η επιμονή του Νετανιάχου στο δικαίωμα του Ισραήλ να συνεχίσει τα πλήγματα στον Λίβανο υποδηλώνει ότι οι επιθέσεις στόχευαν στο να υπονομεύσουν την εκεχειρία, την οποία ο ίδιος είχε αντιταχθεί.

Αυτό που είναι σαφές είναι ότι στις πρόχειρες διαπραγματεύσεις για την εκεχειρία, που διεξήχθησαν από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον κύκλο των μάλλον άπειρων διπλωματών του, το ζήτημα του πολέμου του Ισραήλ στον Λίβανο – εναντίον ενός συμμάχου της Τεχεράνης – είτε σκόπιμα είτε όχι, αφέθηκε να «σιγοβράζει» σαν ωρολογιακή βόμβα.

Οι ισραηλινές επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν παρά το γεγονός ότι η Χεζμπολάχ είχε δηλώσει πως είχε «ενημερωθεί για εκεχειρία» και ότι «δεσμευόταν σε αυτήν από το πρωί», σύμφωνα με λιβανέζικες πολιτικές πηγές.

Μέχρι την Πέμπτη, Χεζμπολάχ και Ισραήλ αντάλλασσαν ξανά σφοδρά πυρά.

Η δικαιολόγηση του Νετανιάχου για μια τόσο φονική επίθεση σε αστικά κέντρα, λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας, φάνηκε τουλάχιστον αδύναμη. Οι δηλώσεις του για τη δολοφονία συνεργάτη του Κάσεμ και η επιμονή του στο δικαίωμα συνέχισης των επιθέσεων στον Λίβανο έκαναν πολλούς να πιστεύουν ότι επρόκειτο για μια προσπάθεια υπονόμευσης της εκεχειρίας.

Αντίθετα, Ισραηλινοί αξιωματούχοι – παρότι θεωρούν ότι η ευρύτερη εκεχειρία μπορεί να καταρρεύσει – φαίνεται να πιστεύουν ότι έχουν τουλάχιστον δύο εβδομάδες για να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις στον Λίβανο, όσο συνεχίζονται οι συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.

Η ειρωνεία που δεν περνά απαρατήρητη από τους παρατηρητές είναι ότι οι συνεχιζόμενες επιχειρήσεις του Ισραήλ μπορεί να οδηγήσουν στην κατάρρευση της συμφωνίας, με ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους να προειδοποιούν για αντίποινα. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι οι ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο παραβιάζουν τη συμφωνία εκεχειρίας και καθιστούν τις διαπραγματεύσεις χωρίς νόημα.

Το think tank Soufan Center στη Νέα Υόρκη ανέφερε:
«Ακόμη και αν ο Λίβανος δεν περιλαμβανόταν επίσημα στη συμφωνία, η κλίμακα των ισραηλινών επιθέσεων είναι πιθανό να θεωρηθεί κλιμάκωση. Οι επιθέσεις μπορούν να ερμηνευτούν τόσο ως προσπάθεια διάσπασης μεταξύ Ιράν και των συμμάχων του όσο και ως αντίδραση στο ότι το Ισραήλ φέρεται να παραγκωνίστηκε από τις αρχικές συνομιλίες για την εκεχειρία».

Στο ενημερωτικό του δελτίο, το think tank πρόσθεσε: «Η Wall Street Journal ανέφερε ότι το Ισραήλ ενημερώθηκε για τη συμφωνία την τελευταία στιγμή και “δεν ήταν ικανοποιημένο”. Ο Νετανιάχου φαίνεται τώρα αποφασισμένος να ακολουθήσει μια πολιτική “καμένης γης” στον Λίβανο, ακόμη κι αν – ή ίσως ακριβώς επειδή – αυτό μπορεί να τινάξει στον αέρα τη συμφωνία εκεχειρίας.

Την ίδια στιγμή, το Ιράν πιθανότατα επιδιώκει να εκμεταλλευτεί και να εντείνει τυχόν υπάρχουσες εντάσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ, σε μια προσπάθεια να διχάσει τους δύο συμμάχους».

Για τη Μάριον Μέσμερ, διευθύντρια του προγράμματος διεθνούς ασφάλειας στο Chatham House, οι ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο αναδεικνύουν ένα βαθύτερο πρόβλημα: τη δυσκολία της Ουάσινγκτον να διαχειριστεί τη σχέση της με το Ισραήλ, σύμμαχό της στον πόλεμο κατά του Ιράν.

Σε σχετική ανάλυση, η Μέσμερ έγραψε: «Η επιμονή του Ισραήλ ότι η στρατιωτική του δράση στον Λίβανο δεν αποτελεί μέρος της συμφωνίας αποκαλύπτει μια βασική αδυναμία και δείχνει τα όρια της ικανότητας των ΗΠΑ να ελέγχουν τους συμμάχους τους: οι συνεχιζόμενοι βομβαρδισμοί στον Λίβανο θα μπορούσαν να υπονομεύσουν συνολικά την εκεχειρία και να κρατήσουν τις ΗΠΑ εγκλωβισμένες σε μια σύγκρουση από την οποία προσπαθούν να αποχωρήσουν.

Μετά από εβδομάδες κατά τις οποίες ο πρόεδρος Τραμπ κατηγορούσε τους Ευρωπαίους συμμάχους για ανεπαρκή στήριξη, φαίνεται πλέον ότι η σχέση με το Ισραήλ ενέχει μεγαλύτερο κίνδυνο για τα αμερικανικά συμφέροντα στη Μέση Ανατολή».

Τις αμφιβολίες για τον σκοπό και τον χρόνο των επιθέσεων της Τετάρτης ενισχύουν και εκτιμήσεις ότι ακόμη και η ίδια η ισραηλινή στρατιωτική ηγεσία θεωρεί πως – παρά την πρόσφατη εισβολή στο νότιο Λίβανο και τους συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς – ο αφοπλισμός ή η ήττα της Χεζμπολάχ δεν είναι ρεαλιστικός στόχος.

Πηγή: Guardian