«Βήμα πίσω από τον γκρεμό»: Οι Ευρωπαίοι ηγέτες χαιρετίζουν την εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες χαιρέτισαν τη συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ενώ ταυτόχρονα ζήτησαν την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και μια μόνιμη παύση των εχθροπραξιών, συμπεριλαμβανομένων όσων εξελίσσονται στον Λίβανο.

ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν την Τρίτη σε διετή, υπό όρους εκεχειρία, η οποία περιλαμβάνει προσωρινό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, έπειτα από διαμεσολάβηση του Πακιστάν την τελευταία στιγμή.

O ισραηλινός στρατός δήλωσε πάντως την Τετάρτη ότι συνεχίζει «μάχες και χερσαίες επιχειρήσεις» εναντίον της λιβανέζικης οργάνωσης Χεζμπολάχ, παρά τη δήλωση του Πακιστάν ότι ο Λίβανος περιλαμβάνεται στην εκεχειρία.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, χαιρέτισε τη συμφωνία, ζητώντας όμως ρητά να συμπεριληφθεί και ο Λίβανος. Ανέφερε ότι περίπου 15 χώρες έχουν κινητοποιηθεί «υπό γαλλική ηγεσία» για να διευκολύνουν την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.

Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, γνωστός για την κριτική του στον πόλεμο του Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν, σχολίασε με αιχμηρό τρόπο ότι η κυβέρνησή του «δεν θα χειροκροτήσει όσους βάζουν φωτιά στον κόσμο μόνο και μόνο επειδή εμφανίζονται με έναν κουβά νερό». Σε ανάρτησή του στο X, πρόσθεσε ότι οι εκεχειρίες είναι θετικές μόνο όταν οδηγούν σε «δίκαιη και διαρκή ειρήνη».

Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, χαιρέτισε επίσης την εκεχειρία, ζητώντας μόνιμο τέλος στη σύγκρουση. Στόχος, είπε, είναι «να διαπραγματευτούμε ένα σταθερό τέλος του πολέμου τις επόμενες ημέρες», κάτι που μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω διπλωματίας. Ο Μερτς, όπως και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, απέφυγε να οξύνει την αντιπαράθεση με τον Τραμπ, παρότι οι ευρωπαϊκές χώρες είχαν ήδη δεχθεί επικρίσεις επειδή δεν συμμετείχαν στον πόλεμο κατά του Ιράν.

Ο Στάρμερ, που ταξιδεύει στον Κόλπο, έγραψε στο X ότι οι σύμμαχοι πρέπει «να κάνουν ό,τι μπορούν για να στηρίξουν και να διατηρήσουν την εκεχειρία και να επανανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ».

Η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, χαρακτήρισε τη συμφωνία «βήμα πίσω από την άβυσσο» μετά από εβδομάδες κλιμάκωσης. Τόνισε ότι δημιουργεί «χώρο για διπλωματία» και ζήτησε την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, κάλεσε όλες τις πλευρές να τηρήσουν τους όρους της εκεχειρίας, επισημαίνοντας ότι η στοχοποίηση πολιτικών υποδομών είναι «παράνομη και απαράδεκτη». Η δήλωσή του ήρθε δύο ημέρες μετά την προειδοποίησή του για επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, στον απόηχο της απειλής του Τραμπ να καταστρέψει ιρανικές υποδομές.

Τέλος, ο γενικός γραμματέας του Νορβηγικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, Γιαν Έγκελαντ, χαρακτήρισε την εκεχειρία «υπέροχη είδηση» για τους αμάχους και στις δύο πλευρές του Κόλπου, σημειώνοντας ότι τώρα μπορεί να ενισχυθεί η ανθρωπιστική βοήθεια προς τους πρόσφυγες και τους εκτοπισμένους στο Ιράν, παρά τη δραματική έλλειψη χρηματοδότησης.

(Με πληροφορίες Guardian)