Για πέντε δεκαετίες, η αμερικανική πολιτική απέναντι στην Ταϊβάν κινούνταν σε ένα προσεκτικά ισορροπημένο πλαίσιο. Σήμερα, όμως, το Πεκίνο φαίνεται να εκτιμά ότι η στάση του Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να ανατρέψει αυτή τη σταθερά, ανοίγοντας ένα νέο στρατηγικό πεδίο.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ θεωρεί πως η πιο «συναλλακτική» προσέγγιση του Αμερικανού προέδρου Τραμπ δημιουργεί περιθώρια για αλλαγές, τόσο σε επίπεδο ρητορικής όσο και ουσίας.
Η πρώτη ένδειξη – Μια απρόβλεπτη πρόταση Τραμπ
Τα πρώτα σημάδια αυτής της προσέγγισης εμφανίστηκαν ήδη από το 2017, κατά την πρώτη επίσκεψη Τραμπ στην Κίνα. Τότε, σύμφωνα με πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ φέρεται να πρότεινε στον Σι να μεσολαβήσει για το καθεστώς της Ταϊβάν με την τότε πρόεδρο Τσάι Ινγκ-γουέν.
Η πρόταση αιφνιδίασε το Πεκίνο, το οποίο την εξέλαβε ως παρορμητική και επέλεξε να μην τη συνεχίσει. Ωστόσο, η λογική πίσω από αυτήν επανέρχεται σήμερα, ενόψει της επικείμενης συνόδου κορυφής των δύο ηγετών στα μέσα Μαΐου.
Διαπραγμάτευση για εμπόριο, σπάνιες γαίες και την Ταϊβάν
Στη συνάντηση, ο Τραμπ αναμένεται να πιέσει για αυξημένες κινεζικές αγορές αμερικανικών προϊόντων και χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές σπάνιων γαιών. Από την πλευρά του, ο Σι θα επιδιώξει προσαρμογές στην αμερικανική πολιτική για την Ταϊβάν.
Συγκεκριμένα, το Πεκίνο θέλει να μετακινηθεί η Ουάσιγκτον από τη διατύπωση ότι «δεν υποστηρίζει» την ανεξαρτησία της Ταϊβάν, σε πιο σαφή θέση ότι «αντιτίθεται» σε αυτή. Παράλληλα, επιδιώκεται η αντικατάσταση της αναφοράς σε «ειρηνική επίλυση» με τον όρο «ειρηνική επανένωση».
Ακόμη και τέτοιες φαινομενικά μικρές αλλαγές θεωρούνται κρίσιμες, καθώς ενισχύουν την κινεζική αφήγηση περί αναπόφευκτης επανένωσης.
Αβεβαιότητα και πίεση προς την Ταϊπέι και τους συμμάχους
Η στάση Τραμπ ενισχύει την αίσθηση αβεβαιότητας στην Ταϊπέι. Ο ίδιος έχει κατηγορήσει την Ταϊβάν για «κλοπή» της αμερικανικής βιομηχανίας μικροτσίπ και έχει επιβάλει δασμούς, ενώ η Ουάσιγκτον ανέστειλε πρόσφατα πακέτο πώλησης όπλων ύψους 13 δισ. δολαρίων, ώστε να μην επηρεαστούν οι συνομιλίες με το Πεκίνο.
Παράλληλα, η εμπλοκή των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, ιδίως στο μέτωπο του Ιράν, ενισχύει την κινεζική εκτίμηση ότι η Ουάσιγκτον δεν θα επιθυμούσε στρατιωτική εμπλοκή για την υπεράσπιση της Ταϊβάν.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα αυξάνει τη στρατιωτική πίεση, με σχεδόν καθημερινές παραβιάσεις της ζώνης αεράμυνας της Ταϊβάν και αμφισβήτηση της άτυπης γραμμής στο Στενό.
Η ανησυχία επεκτείνεται και στους συμμάχους των ΗΠΑ. Η Ιαπωνία έχει ήδη προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη κινεζική επίθεση θα αποτελούσε απειλή για την επιβίωσή της, ενώ, παρά τις κοινές δηλώσεις αποτροπής, παραμένει η αίσθηση ότι η στρατηγική συνοχή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις επιλογές του ίδιου του Τραμπ.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Πεκίνο βλέπει μια συγκυρία ευκαιρίας. Με τον Σι να έχει θέσει την επανένωση στο επίκεντρο της στρατηγικής του και ορίζοντα το 2027, η αμερικανική αμφιθυμία ενδέχεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για τις επόμενες κινήσεις.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal