Ο πατριωτισμός της σημαίας και η σημαία του πατριωτισμού

Το πρώτο κακό είναι ο πόλεμος. Είναι ο πιο τραγικός παραλογισμός της ιστορίας, η πιο μεγάλη ντροπή για τον ανθρώπινο πολιτισμό, η απόλυτη περιφρόνηση της ζωής. Το γεγονός ότι, μετά τη φρίκη των δύο παγκοσμίων πολέμων, εξακολουθούμε να βιώνουμε ανάλογες εμπειρίες σε τοπικό και γεωπολιτικό επίπεδο με τεράστιες απώλειες και επιπτώσεις για ολόκληρο τον πλανήτη αποδεικνύει πόσο αδύναμη είναι η ιστορική μνήμη. Ο αυταρχισμός, ο φανατισμός, ο μεγαλοϊδεατισμός καθώς και τα οικονομικά και άλλα συμφέροντα συνεχίζουν να βυθίζουν τους λαούς στο χάος καταστροφικών συρράξεων με εκατόμβες αθώων θυμάτων.

Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι οι παγκόσμιοι οργανισμοί και οι δομές ασφαλείας αδυνατούν ολοένα και περισσότερο να παρέμβουν προληπτικά ή κατασταλτικά οδηγώντας την επίλυση των διαφορών στο τραπέζι των διπλωματικών συμβιβασμών. Ο «ψυχρός πόλεμος» που διαίρεσε μεταπολεμικά τον κόσμο έχει πάρει πλέον τη μορφή της σύγκρουσης μεταξύ αυταρχισμού και φιλελεύθερης δημοκρατίας με ασαφή και μεταβαλλόμενα τα όρια των δύο συμμαχιών. Η εκλογή Τραμπ για δεύτερη θητεία στον Λευκό Οίκο έγειρε την πλάστιγγα προς την πλευρά του αυταρχισμού-λαϊκισμού όπως δείχνουν οι αλλοπρόσαλλες αποφάσεις του και ειδικά ο πόλεμος που ξεκίνησε στο Ιράν.

Η πολιτικοποίηση των συρράξεων ανάλογα με τις προσωπικές και κομματικές ιδεολογικές προκαταλήψεις αποτελεί το καλύτερο προσάναμα στις φωτιές των πολέμων που μαίνονται ακατάπαυστα. Η φιλοπουτινική ανοχή της παράνομης εισβολής στην Ουκρανία, στο όνομα του νατοϊκού κινδύνου, όπως και η ανοχή της σφαγής των αμάχων στη Γάζα, στο όνομα του εγκλήματος της Χαμάς στο Ισραήλ, ενθαρρύνουν τα επεκτατικά σχέδια του Πούτιν και του Νετανιάχου. Ο υπόδικος πρωθυπουργός του Ισραήλ με την αποφασιστική συμμετοχή του αλλοπρόσαλλου Τραμπ επιχειρούν να αφανίσουν το Ιράν προσφέροντας στο σκοταδιστικό καθεστώς την ευκαιρία να παγιοποιήσει την εξουσία του.

Το δεύτερο κακό είναι αποδοχή του πολέμου και των παρενεργειών του ως μια νέα κανονικότητα στην οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα. Η σοβαρότερη ίσως παρενέργεια είναι ότι η ανθρωπότητα αρχίζει, μετά από καιρό, να συνηθίζει να ζει με τον φόβο ενός γενικευμένου πολέμου με ανυπολόγιστες συνέπειες για το μέλλον της. Οι εικόνες των διαμελισμένων θυμάτων ανάμεσα στα ερείπια των κτιρίων, ο πανικός των κατοίκων που τρέχουν να κρυφτούν στα καταφύγια υπό τον ήχο των σειρήνων, οι στρατιωτικές αναλύσεις για την εμβέλεια και τις καταστροφικές δυνατότητες των σύγχρονων εξοπλισμών συνθέτουν την τηλεοπτική -και όχι μόνο- εισβολή στην καθημερινότητά μας.

Μπορεί οι ηγέτες της Ευρώπης να διακηρύσσουν σε κάθε ευκαιρία ότι «ο πόλεμος αυτός δεν είναι δικός μας», αλλά τα μέτρα για την αντιμετώπιση των σοβαρών συνεπειών του πολέμου αποδεικνύουν ότι ο πόλεμος μας αφορά όλους. Το ίδιο αποδεικνύει και ο ασφυκτικός εκβιασμός που ασκείται σε καθημερινή βάση από τον Τραμπ προς στους «συμμάχους» του προκειμένου να τον βοηθήσουν να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά που άναψε σε συνεργασία με τον Νετανιάχου. Η απάντηση στον εκβιασμό δεν μπορεί να είναι άλλος από μια ΕΕ αποφασισμένη να οικοδομήσει ένα σύστημα ασφάλειας που θα στηρίζεται στην ενίσχυση της αποτρεπτικής της δύναμης αλλά και σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την αναβάθμιση του ρόλου του ΟΗΕ και των διακρατικών θεσμών.

Η χώρα μας κινείται έντονα στους ρυθμούς του πολέμου στο Ιράν, που έχει εξελιχθεί σε μια συνεχώς επεκτεινόμενη γεωπολιτική σύρραξη. Η κυβερνητική πρωτοβουλία για άμεση ανταπόκριση στην έκκληση της Κυπριακής κυβέρνησης για βοήθεια βρήκε ανταπόκριση και από άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε επάρσεις για την αύξηση της στρατιωτικής ισχύος της χώρας και την επέκταση της προστασίας της στο τόξο Βαλκάνια-Σαουδική Αραβία. Ο «πατριωτισμός της σημαίας» δεν προσφέρεται για πολιτική εργαλειοποίηση αλλά για τη συσπείρωση γύρω από μια σημαία που συμβολίζει την ειρήνη, τη φιλία και τη συνεργασία των λαών.