Τι θέλει το Ισραήλ από τον πόλεμο στο Ιράν; Πόσο διαφορετικά πράγματα θέλουν οι ΗΠΑ;

Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν συγχρονισμένα. Αλλά καθώς οι συγκρούσεις κρατούν πάνω από 2 εβδομάδες, γίνεται σαφές ότι οι δύο χώρες έχουν κάποιες διαφορές στον τρόπο που βλέπουν την εξέλιξη του πολέμου.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα τι θέλει το Ισραήλ από τον πόλεμο σε σύγκριση με την κυβέρνηση Τραμπ, ο Ντάνιελ Σαπίρο, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Ομπάμα και αναπληρωτής βοηθός υπουργός Άμυνας κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν μίλησε στο CNN και εξήγησε την τρέχουσα κατάσταση.

Έχουν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ τους ίδιους στόχους στον πόλεμο;

Σαπίρο: Και οι δύο χώρες επικεντρώνονται σαφώς στην υποβάθμιση της ικανότητας του Ιράν να προβάλλει ισχύ και να απειλεί τους γείτονές του. Έχουν επικεντρωθεί στην υποβάθμιση της αεράμυνας του Ιράν, των αποθεμάτων βαλλιστικών πυραύλων και της παραγωγικής του ικανότητας, το ίδιο ισχύει και για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, το ναυτικό και ό,τι έχει απομείνει από οποιοδήποτε είδος αεροπορίας.

Ένας άλλος τομέας κοινής ανησυχίας είναι το πυρηνικό πρόγραμμα και η διασφάλιση ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει την πρόσβαση σε ουράνιο, καθώς και να δημιουργήσει υλικό για πυρηνικά όπλα.

Πού αποκλίνουν οι στόχοι τους;

Σαπίρο: Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ έχουν επίσης εκφράσει την ελπίδα ότι το ιρανικό καθεστώς θα μπορούσε να αποδυναμωθεί σε σημείο που να πέσει ή ο ιρανικός λαός να ξεσηκωθεί και να το ανατρέψει.

Αν και ο πρόεδρος Τραμπ στις πρώτες ημέρες του πολέμου μίλησε με αισιοδοξία ότι η ανατροπή του καθεστώτος είναι κοντά, έχει υποβαθμίσει αυτό το θέμα τις τελευταίες ημέρες.

Η αλλαγή καθεστώτος φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα για το Ισραήλ

Σαπίρο: Αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα σχετικά με το αν πρόκειται για πόλεμο αλλαγής καθεστώτος ή όχι. Και νομίζω ότι δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Ισραήλ θα ήθελε να συνεχίσει την εκστρατεία και ελπίζει ότι θα οδηγήσει στο τέλος του καθεστώτος.

Αντιμετωπίζουν έναν αδυσώπητο εχθρό που έχει ορκιστεί να καταστρέψει το Ισραήλ μέσα από δεκαετίες χρηματοδότησης τρομοκρατικών οργανώσεων που έχουν βάψει τα χέρια τους με το αίμα πολλών Ισραηλινών.

Οι ΗΠΑ δεν είναι ξεκάθαροι με τους στόχους τους

Σαπίρο: Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τη δική τους ιστορία πολέμων με στόχο την αλλαγή καθεστώτος, πολέμους με τους οποίους ο πρόεδρος έχει αντιταχθεί και τους οποίους οι περισσότεροι Αμερικανοί δεν υποστηρίζουν.

Υπάρχει ο κίνδυνος ένας πόλεμος που συνεχίζεται για πολλές εβδομάδες ή και περισσότερο να είναι εξαιρετικά δαπανηρός για τις ΗΠΑ, και να φέρει μια παγκόσμια οικονομική κρίση - στην οποία δεν βρισκόμαστε ακόμη, αλλά ίσως είμαστε πολύ κοντά. Σίγουρα θα μπορούσε να συμβεί.

Η αλλαγή καθεστώτος θα επηρέαζε διαφορετικά το Ισραήλ και τις ΗΠΑ

Σαπίρο: Βλέπω λοιπόν μια απόκλιση συμφερόντων σε αυτή τη σύγκρουση με την πάροδο του χρόνου, και ακόμη και αν το καθεστώς έπεφτε, υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους αυτό το σενάριο θα επηρέαζε κάθε χώρα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναγκάζονταν να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις ενός χαοτικού σεναρίου μετά την πτώση του καθεστώτος, ενδεχομένως έναν εμφύλιο πόλεμο στο Ιράν, ενδεχομένως μια αστάθεια που θα επηρέαζε τους γείτονες, ενδεχομένως μεταναστευτικές ροές που θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν την Ευρώπη και τους συμμάχους του Κόλπου.

Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να παρασυρθούν στην αντιμετώπιση όλων αυτών των προβλημάτων, το Ισραήλ θα ήταν πολύ ικανοποιημένο να δει το τέλος του καθεστώτος και θα ανησυχούσε λιγότερο.

Βρίσκονται οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο ίδιο χρονοδιάγραμμα σχετικά με τον πόλεμο;

Σαπίρο: Νομίζω ότι οι Ισραηλινοί θέλουν να συνεχίσουν, επειδή επιθυμούν να αποδυναμώνουν το καθεστώς και μάλιστα ελπίζουν ότι θα πέσει πραγματικά.

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ήταν πολύ ασυνεπής και ασαφής σχετικά με τους στόχους του και πόσο χρόνο θα χρειαστεί για να τους πετύχει. Τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα καθώς εξελίσσεται η κρίση στο Στενό του Ορμούζ.

Είναι πιθανό ο Πρόεδρος Τραμπ να ανακηρύξει νίκη άμεσα, επικαλούμενος τη σημαντική υποβάθμιση όλων αυτών των ιρανικών δυνατοτήτων προβολής ισχύος. Αλλά δεν είναι βέβαιο ότι αν κηρύξει κατάπαυση του πυρός, το Ιράν θα σταματήσει τον πόλεμο. Μπορεί να συνεχίσει να εκτοξεύει drone στον Κόλπο ή πυραύλους στο Ισραήλ και μπορεί να συνεχίσει να παρενοχλεί πλοία στο Στενό του Ορμούζ μέχρι να είναι ικανοποιημένο ότι υπάρχουν όροι με τους οποίους μπορεί να συμφωνήσει.

Είναι σίγουρα πιθανό ο Πρόεδρος Τραμπ να φτάσει σε ένα σημείο, πολύ νωρίτερα από ό,τι θα ήθελαν οι Ισραηλινοί, όπου θα προσπαθήσει να τερματίσει τον πόλεμο. Το αν θα το πετύχει αυτό είναι ένα διαφορετικό ερώτημα.

Το Ισραήλ δεν βρίσκεται μόνο σε πόλεμο με το Ιράν

Σαπίρο: Το Ισραήλ έχει μια ξεχωριστή ατζέντα στον Λίβανο, όπου η Χεζμπολάχ έχει επιτεθεί στο Ισραήλ από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράν. Η λιβανική κυβέρνηση και οι λιβανέζικες ένοπλες δυνάμεις δεν έχουν εκπληρώσει τις δεσμεύσεις τους βάσει της εκεχειρίας του 2024 για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ. Έτσι, (το Ισραήλ) σαφώς σκοπεύει σε μια απώτερη εκστρατεία για να προσπαθήσει να προκαλέσει σημαντικά μεγαλύτερη ζημιά στη Χεζμπολάχ και ενδεχομένως να χρησιμοποιήσει αυτήν την εκστρατεία ως μοχλό για να ωθήσει μια διπλωματική διαδικασία που θα έκανε την λιβανική κυβέρνηση - ίσως να αναγνωρίσει το Ισραήλ, αλλά και να αναλάβει τις ευθύνες της για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.

Αυτό δεν είναι του ίδιου επιπέδου προτεραιότητας για τα συμφέροντα των ΗΠΑ, αν και προφανώς θέλει να δει τη Χεζμπολάχ αφοπλισμένη. Αλλά υποψιάζομαι ότι ο Πρόεδρος Τραμπ δεν θα αντιταχθεί εάν το Ισραήλ συνεχίσει να επιδιώκει κάποια δραστηριότητα στον Λίβανο, ακόμη και αν υπάρξει εκεχειρία στο Ιράν. Όσο για το πότε θα έρθει η εκεχειρία με το Ιράν - μόλις ο Πρόεδρος Τραμπ αποφασίσει ότι αυτή η εκστρατεία έχει τελειώσει, δεν νομίζω ότι το Ισραήλ θα είναι σε θέση να συνεχίσει στο Ιράν με τον ίδιο τρόπο που διεξάγεται τώρα, εφόσον οι Ιρανοί υποχωρούν.

Άρα το Ισραήλ χρειάζεται τις ΗΠΑ;

Σαπίρο: Πρόκειται για μια πολύ ολοκληρωμένη εκστρατεία με εξαιρετικό επίπεδο συντονισμού μεταξύ Ισραήλ και ΗΠΑ. Ακόμα κι αν το Ισραήλ ήθελε να συνεχίσει, θα έπρεπε να προσαρμόσει τις επιχειρήσεις του.

Αλλά υποψιάζομαι ότι θα υπήρχε μια πολιτική πραγματικότητα όπου αν ο Πρόεδρος Τραμπ πει «τέλος», ο Πρωθυπουργός Νετανιάχου δεν θα είναι σε θέση να τον αψηφήσει και να πει «συγγνώμη, αλλά θα συνεχίσουμε μόνοι μας αυτόν τον πόλεμο».

Υπάρχει κίνδυνος εμπλοκής των ΗΠΑ στη σύγκρουση του Ισραήλ στον Λίβανο;

Σαπίρο: Δεν νομίζω ότι υπάρχει κάποιο αίτημα από το Ισραήλ για στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στον Λίβανο και ειλικρινά δεν υπάρχει λόγος. Αλλά αυτό που θέλει να πετύχει το Ισραήλ στον Λίβανο, μπορεί σε μεγάλο βαθμό να το κάνει μόνο του.

Πώς έχει επικοινωνήσει ο Νετανιάχου με τους Ισραηλινούς σχετικά με αυτόν τον πόλεμο;

Σαπίρο: Λοιπόν, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν κάνει πολλές συζητήσεις με τον ισραηλινό λαό. Ίσως να έχει δώσει μία συνέντευξη Τύπου και να έχει κάνει μερικά βίντεο. Φυσικά, υπάρχει ευρεία υποστήριξη από το ισραηλινό κοινό για τον πόλεμο. Όλοι οι Ισραηλινοί έχουν ζήσει με αυτήν την πραγματικά για πολλές δεκαετίες, μια γειτονική χώρα η οποία ζητά την καταστροφή του Ισραήλ και χρησιμοποιεί τρομοκράτες και συσσωρεύει όπλα για να προσπαθήσει να το πετύχει αυτό. Και έχουν κουραστεί με αυτήν την κατάσταση.

Μπορεί να υπάρχουν ερωτήματα μεταξύ των Ισραηλινών σχετικά με το αν μια χερσαία εκστρατεία στον Λίβανο είναι η σωστή επιλογή μετά από δυόμισι χρόνια μιας πολύ εξαντλητικής περιόδου σύγκρουσης μετά την 7η Οκτωβρίου. Αλλά τουλάχιστον όσον αφορά τη σύγκρουση με το Ιράν, έχει ευρεία υποστήριξη.

Πώς έχει επικοινωνήσει ο Τραμπ με τους Αμερικανούς για τον πόλεμο;

Σαπίρο: Ο Πρόεδρος Τραμπ βρίσκεται σε διαφορετική κατάσταση. Φυσικά, δεν έχει εμπλέξει το αμερικανικό κοινό με τον τρόπο που το έκαναν οι προηγούμενοι πρόεδροι πριν από μια σημαντική στρατιωτική δέσμευση, με μια ομιλία στο Οβάλ Γραφείο ή πηγαίνοντας στο Κογκρέσο και ζητώντας υποστήριξη και εξηγώντας με λεπτομέρειες γιατί εμπλεκόμαστε σε αυτή τη σύγκρουση, ποια είναι η στρατηγική, ποιοι είναι οι στόχοι και πώς θα ξέρουμε πότε θα πετύχουμε.

Αντίθετα, όπως κάνει πάντα, μιλάει λίγο πολύ ασταμάτητα στους δημοσιογράφους, αλλά λέει πολλά ασυνεπή πράγματα. Παρά το γεγονός ότι έχει πολλά περισσότερα να πει, δεν νομίζω ότι έχει κάνει πολλά για να μετριάσει τη σύγχυση που νιώθουν πολλοί Αμερικανοί σχετικά με το γιατί το κάνουμε αυτό, και ειλικρινά, βλέπουμε έναν ασυνήθιστα χαμηλό βαθμό δημόσιας υποστήριξης για μια μεγάλη στρατιωτική σύγκρουση - εν μέρει επειδή είναι ένας πόλεμος αλλαγής καθεστώτος στη Μέση Ανατολή. Τουλάχιστον, έτσι φαίνεται.

Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις αυτού του πολέμου για ΗΠΑ και Ισραήλ;

Σαπίρο: Οι Ισραηλινοί είναι λιγότερο πιθανό να λάβουν υπόψη τι θα σήμαινε μια εκτεταμένη σύγκρουση για τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ στον Ινδο-Ειρηνικό και στην Ευρώπη. Πώς η Κίνα και η Ρωσία ήδη, κατά κάποιο τρόπο, επωφελούνται στρατηγικά από αυτή τη σύγκρουση.

Αν αυτό διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα, τι θα συμβεί αν οι πόροι των ΗΠΑ - πόροι αεράμυνας, χρόνος λειτουργίας των πλοίων και εκτεταμένα προγράμματα συντήρησης, η επέκταση των πυρομαχικών που επομένως δεν είναι διαθέσιμα - τι θα σήμαινε αυτό για την ικανότητα των ΗΠΑ να ανταγωνιστούν την Κίνα στον Ειρηνικό, να προστατεύσουν την Ταϊβάν, να προστατεύσουν άλλους συμμάχους;

Τι σημαίνει ότι η Ρωσία επωφελείται από την τιμή των 100 δολαρίων το βαρέλι πετρελαίου, ίσως και παραπάνω, όσον αφορά την αντιμετώπιση της οικονομικής της κρίσης και τον ανεφοδιασμό της πολεμικής της μηχανής για ίσως έναν πολύ μεγαλύτερο πόλεμο στην Ουκρανία; Τι σημαίνει ότι μπορεί να μην υπάρχουν μέσα αεράμυνας για να αγοράσουν οι Ευρωπαίοι για την Ουκρανία, επειδή όλα έχουν χρησιμοποιηθεί και χρειάζεται τόσος χρόνος για να παραχθούν νέα;

Και αυτά είναι πράγματα που επηρεάζουν τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών με τρόπους που απλώς δεν επηρεάζουν τα συμφέροντα του Ισραήλ.

Πηγή: CNN