Kharg: Το μικρό νησί του Ιράν που μπορεί να προκαλέσει παγκόσμιο ενεργειακό σοκ

Το νησί Kharg στο Ιράν παραμένει μέχρι στιγμής αλώβητο από τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ, παρότι αποτελεί τον πιο κρίσιμο οικονομικό κόμβο της χώρας: από εκεί περνά περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Εξαιτίας αυτής της στρατηγικής σημασίας, θεωρείται ο πιο «ευαίσθητος» στόχος για την οικονομία του Ιράν.

Μια πιθανή επίθεση ή κατάληψη του νησιού από αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Αν διακοπεί η λειτουργία του, θα σταματήσουν ουσιαστικά όλες οι καθημερινές εξαγωγές αργού πετρελαίου από το Ιράν, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγάλη και διαρκή αύξηση των διεθνών τιμών. Αναλυτές εκτιμούν ότι η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να εκτιναχθεί ακόμη και στα 150 δολάρια το βαρέλι.

Ήδη, οι διεθνείς τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά, περίπου 20 δολάρια ανά βαρέλι, κυρίως λόγω του φόβου ιρανικών αντιποίνων που έχει περιορίσει τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ.

Γιατί οι ΗΠΑ δεν κάνουν επίθεση στο νησί Kharg του Ιράν

Το Kharg είναι ένα μικρό κοραλλιογενές νησί στον Περσικό Κόλπο, περίπου 42 χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές, στο οποίο καταλήγουν αγωγοί από μεγάλα πετρελαϊκά κοιτάσματα της χώρας. Η θέση του κοντά σε βαθιά νερά επιτρέπει την πρόσδεση πολύ μεγάλων δεξαμενόπλοιων, κάτι που δεν είναι εφικτό στις περισσότερες ακτές του Ιράν, όπου τα νερά είναι ρηχά και ο πυθμένας λασπώδης. Από το συγκεκριμένο νησί διακινούνται συνήθως 1,3–1,6 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ενώ λίγο πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, οι εξαγωγές αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, στο πλαίσιο στοχευμένων κινήστων του καθεστώτος των Αγιατολάχ για την ενίσχυση συναλλάγματος. Εκτιμάται ότι αυτήν τη στιγμή στο νησί υπάρχουν αποθέματα περίπου 18 εκατ. βαρελιών.

Το ενδεχόμενο κατάληψης του Kharg φαίνεται να εξετάζεται από τις ΗΠΑ, καθώς θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά την οικονομία του Ιράν. Σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους του Πενταγώνου, αν η Τεχεράνη δεν μπορεί να εξάγει πετρέλαιο, θα χάσει σημαντικά έσοδα που στηρίζουν την οικονομία του.

Ωστόσο, μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρή αναστάτωση στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η καταστροφή ή η αχρήστευση των εγκαταστάσεων του νησιού θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρατεταμένη άνοδο των τιμών του πετρελαίου, με ευρύτερες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Αυτός είναι και ο λόγος, που σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, οι ΗΠΑ έχουν πλήξει χιλιάδες στόχους στο Ιράν, αποφεύγοντας, ωστόσο, να επιτεθούν στις βασικές πετρελαϊκές υποδομές της χώρας, οι οποίες έχουν αναπτυχθεί πάνω και πέριξ της νήσου Kharg.

Σημειώνεται ότι το Ισραήλ έχει ήδη βομβαρδίσει ορισμένα διυλιστήρια και εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου στο Ιράν, προκαλώντας σοβαρές ζημιές και ενεργειακά προβλήματα στην Τεχεράνη. Το Reuters μετέδωσε, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους με γνώση του θέματος, ότι η Ουάσιγκτον έχει διαμηνύσει στο Τελ Αβίβ να μείνει μακριά από τη νήσο Kharg.

Σε κάθε περίπτωση, η στρατιωτική κατάληψη του νησιού δεν θα ήταν εύκολη, καθώς πιθανότατα θα απαιτούσε μεγάλη και παρατεταμένη επιχείρηση. Επίσης, ακόμη και στην περίπτωση που οι ΗΠΑ αποκτούσαν τον έλεγχο, η κατάσταση θα μπορούσε να οδηγήσει στο εξής αδιέξοδο: Το Ιράν θα συνέχιζε να παράγει πετρέλαιο χωρίς να μπορεί να το εξάγει, ενώ οι ΗΠΑ δεν θα μπορούσαν να το αξιοποιήσουν. Και η παγκόσμια αγορά πετρελαίου θα αναστατωνόταν σοβαρά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την τελική τιμή των καυσίμων στην αντλία.