Η Λιθουανία βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής έρευνας για σειρά εκρήξεων δεμάτων που σημειώθηκαν το 2024 σε χώρες της Ευρώπης, με τις αρχές να εξετάζουν πιθανή εμπλοκή της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Eurojust, της υπηρεσίας δικαστικής συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 22 άτομα έχουν ταυτοποιηθεί ως ύποπτοι για συμμετοχή στις επιθέσεις, ενώ οι περισσότεροι φέρονται να δραστηριοποιούνταν στη Λιθουανία και την Πολωνία.
Οι εκρήξεις σημειώθηκαν σε εγκαταστάσεις εταιρειών ταχυμεταφορών στη Βρετανία, τη Γερμανία και την Πολωνία. Οι υπηρεσίες ασφαλείας εκτιμούν ότι επρόκειτο για δοκιμή στο πλαίσιο σχεδίου πυροδότησης εκρηκτικών σε πτήσεις μεταφοράς εμπορευμάτων με προορισμό τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ρωσία αρνείται σταθερά τις κατηγορίες περί εμπλοκής σε τέτοιες επιχειρήσεις ή σε ευρύτερη εκστρατεία δολιοφθορών κατά δυτικών χωρών που στηρίζουν την Ουκρανία.
Αρχές Λιθουανίας: Τα δέματα ξεκίνησαν από το Βίλνιους
Οι λιθουανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι τέσσερα δέματα με αυτοσχέδιες εμπρηστικές γομώσεις στάλθηκαν από το Βίλνιους στις 19 Ιουλίου 2024.
Ένα από αυτά έπιασε φωτιά στο αεροδρόμιο της Λειψίας στη Γερμανία, λίγο πριν φορτωθεί σε αεροσκάφος της DHL με προορισμό τη Βρετανία. Ένα δεύτερο εξερράγη σε φορτηγό της εταιρείας DPD στην Πολωνία, ενώ ένα τρίτο εξερράγη σε αποθήκη της DHL στο Μπέρμιγχαμ.
Το τέταρτο δέμα, το οποίο επίσης μεταφερόταν με φορτηγό DPD στην Πολωνία, δεν αναφλέγη λόγω δυσλειτουργίας. Κανείς δεν τραυματίστηκε στα περιστατικά.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης δύο «δοκιμαστικά» δέματα που είχαν σταλεί προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά, καθώς και δύο ακόμη στο Άμστερνταμ με τους ίδιους προορισμούς.
Στους 22 οι ύποπτοι και κατηγορίες για τρομοκρατία
Η έρευνα διεξήχθη από κοινή ομάδα αρχών από τη Λιθουανία, τη Γερμανία, την Πολωνία, την Ολλανδία και τη Βρετανία. Σύμφωνα με την Eurojust, οι ύποπτοι στρατολογήθηκαν από τη Ρωσία, τη Λετονία, την Εσθονία, τη Λιθουανία και την Ουκρανία και συχνά βρίσκονταν σε ευάλωτη κοινωνικοοικονομική κατάσταση.
Ο αναπληρωτής γενικός εισαγγελέας της Λιθουανίας, Αρτούρας Ουρμπέλις, δήλωσε ότι πέντε ύποπτοι –πολίτες της Ρωσίας, της Ουκρανίας και της Λιθουανίας– θα δικαστούν με κατηγορίες τρομοκρατίας και αντιμετωπίζουν ποινές κάθειρξης έως και δέκα ετών.
Η βρετανική αστυνομία ανακοίνωσε ότι οι αντιτρομοκρατικές υπηρεσίες συνεχίζουν την έρευνα για το περιστατικό στο Μπέρμιγχαμ. Πέρυσι είχε συλληφθεί ένας Ρουμάνος ως ύποπτος για παροχή βοήθειας σε ξένη υπηρεσία κατασκοπείας, ο οποίος αργότερα αφέθηκε ελεύθερος μετά την ολοκλήρωση της έρευνας.
«Η ισχύς της συνεργασίας σε αυτή την υπόθεση μας οδήγησε να εντοπίσουμε συλλογικά αυτό που πιστεύουμε ότι είναι εμπλοκή των ρωσικών στρατιωτικών μυστικών υπηρεσιών σε μια σειρά περιστατικών σε όλη την Ευρώπη», δήλωσε η ανώτερη εθνική συντονίστρια της Βρετανίας για την αντιτρομοκρατική αστυνόμευση, Βίκι Έβανς.