TikTok και Έπσταϊν: Πώς influencers μετατρέπουν εκατομμύρια σελίδες εγγράφων σε «έρευνα»

Μια νέα μορφή «crowdsourced έρευνας» έχει εμφανιστεί στο TikTok, όπου δημιουργοί περιεχομένου διαβάζουν και αναλύουν δημόσια τα λεγόμενα Epstein files, προσπαθώντας να εντοπίσουν νέες πληροφορίες για το σκάνδαλο του χρηματιστή Τζέφρι Έπσταϊν.

Η τάση ξεκίνησε μετά τη δημοσιοποίηση τεράστιου όγκου εγγράφων από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, που περιλαμβάνουν πάνω από 3 εκατομμύρια σελίδες, εκατοντάδες χιλιάδες φωτογραφίες και χιλιάδες βίντεο. Ενώ τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης παρουσίασαν τα βασικά ευρήματα, πολλοί χρήστες του TikTok άρχισαν να εξετάζουν τις λιγότερο γνωστές σελίδες των αρχείων.

Μία από αυτές είναι η Κέιλα, 21 ετών από το Τέξας, η οποία δημοσίευσε βίντεο δηλώνοντας ότι θα διαβάσει όλα τα αρχεία του Έπσταϊν χωρίς να χρησιμοποιήσει καν τη λειτουργία αναζήτησης.

Τα βίντεό της συγκέντρωσαν γρήγορα δεκάδες χιλιάδες προβολές, ενώ παρόμοιο περιεχόμενο ανεβάζουν και άλλοι δημιουργοί, όπως η δικηγόρος Ελίζα Όρλινς, αλλά και δημιουργοί true crime με εκατομμύρια ακολούθους.

Πολλοί από αυτούς αναλύουν πιθανούς συσχετισμούς του Έπσταϊν με ισχυρές προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων ο Ίλον Μασκ και ο Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με τον κοινωνιολόγο μέσων Άλεξ Τέρβι, το TikTok έχει εξελιχθεί σε ιδανικό χώρο για την ιστορία του Έπσταϊν, επειδή επιτρέπει όχι μόνο τη διάδοση πληροφοριών αλλά και την ερμηνεία τους.

«Υπάρχουν άνθρωποι που προσπαθούν να εξηγήσουν τα γεγονότα, άλλοι που τα χρησιμοποιούν για πολιτικά επιχειρήματα και άλλοι που δημιουργούν ακόμη και περιεχόμενο με τεχνητή νοημοσύνη», σημειώνει.

Το αποτέλεσμα είναι μια συλλογική διαδικασία ερμηνείας των εγγράφων, όπου οι χρήστες ψάχνουν στοιχεία, σχολιάζουν και χτίζουν αφηγήσεις γύρω από το σκάνδαλο.

Οι δημιουργοί περιεχομένου σημειώνουν ότι η υπόθεση Έπσταϊν διαθέτει όλα τα στοιχεία μιας viral ιστορίας true crime: ισχυρούς ανθρώπους, οικονομικά έγγραφα, νομικές υποθέσεις και πολύπλοκες διασυνδέσεις.

Παράλληλα, μεγάλο μέρος του κοινού που παρακολουθεί το περιεχόμενο αποτελείται από γυναίκες, πολλές από τις οποίες εκφράζουν ανησυχία ότι τέτοιες υποθέσεις μπορεί να συγκαλύπτονται.

Οι ειδικοί προειδοποιούν όμως ότι η «έρευνα» στα social media μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε παραπληροφόρηση.

Σύμφωνα με την καθηγήτρια επικοινωνίας Τζέσικα Ράουχμπεργκ από το Πανεπιστήμιο Seton Hall, οι δημιουργοί περιεχομένου συχνά κερδίζουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, γεγονός που ενισχύει την επιρροή τους.

Ωστόσο, η διαδικασία θυμίζει περισσότερο «συλλογική κατασκευή αφηγήσεων» παρά δημοσιογραφική έρευνα, όπως λέει ο Τέρβι. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, οι χρήστες συνδέουν τα αρχεία με ακραίες θεωρίες συνωμοσίας, από ισχυρισμούς για την 11η Σεπτεμβρίου έως ακραία και αβάσιμα σενάρια.

Η νέα πηγή ειδήσεων για τη Gen Z

Η στροφή προς το TikTok ως πηγή ενημέρωσης είναι ενδεικτική μιας ευρύτερης τάσης. Σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center (2025), περίπου 43% των Αμερικανών κάτω των 30 ετών ενημερώνονται τακτικά από το TikTok, ποσοστό που ήταν μόλις 9% το 2020.

Καθώς όλο και περισσότεροι χρήστες εξετάζουν τα αρχεία του Έπσταϊν, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η ιστορία δύσκολα θα φύγει σύντομα από την επικαιρότητα — ειδικά σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει ακόμη περισσότερες παραπλανητικές εικόνες και αφηγήσεις.

Πηγή: Vanity Fair