Γιατί ο Πέδρο Σάντσεθ καταγγέλλει τον πόλεμο στο Ιράν ενώ άλλοι πολιτικοί αδυνατούν – ή δεν θέλουν – να μιλήσουν εναντίον του Ντόναλντ Τραμπ
Το πρωί της Τετάρτης (4.03), ο Πέδρο Σάντσεθ απηύθυνε ένα τηλεοπτικό διάγγελμα διάρκειας 10 λεπτών με τον μάλλον άχρωμο τίτλο: «Θεσμική δήλωση του πρωθυπουργού για την αποτίμηση των πρόσφατων διεθνών εξελίξεων».
Tα λόγια της ομιλίας, ωστόσο, μόνο άχρωμα δεν ήταν.Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του o Guardian, λίγες ώρες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να διακόψει το εμπόριο με την Ισπανία, λόγω της άρνησης της κυβέρνησης να επιτρέψει τη χρήση δύο κοινών στρατιωτικών βάσεων στην Ανδαλουσία για επιθέσεις εναντίον του Ιράν, ο Σάντσεθ παρουσίασε τη θέση του.
Με αυτόν τον τρόπο έγινε ένας από τους ελάχιστους Ευρωπαίους ηγέτες που απέρριψαν ανοιχτά και κατηγορηματικά τις απαιτήσεις ενός Αμερικανού προέδρου του οποίου το χαρακτηριστικό στυλ διαπραγμάτευσης είναι ένα απρόβλεπτο μείγμα εκφοβισμού, ταπείνωσης και αυτοπροβολής.
«Είναι απολύτως απαράδεκτο οι ηγέτες που είναι ανίκανοι να εκπληρώσουν αυτό το καθήκον να χρησιμοποιούν τον καπνό του πολέμου για να κρύψουν την αποτυχία τους και, παράλληλα, να γεμίζουν τις τσέπες μιας μικρής ελίτ – των ίδιων όπως πάντα, των μόνων που κερδίζουν όταν ο κόσμος σταματά να χτίζει νοσοκομεία και αρχίζει να κατασκευάζει πυραύλους», δήλωσε.
Στη συνέχεια ήρθαν οι πιο αιχμηρές φράσεις:
«Είναι αφελές να πιστεύει κανείς ότι η δημοκρατία ή ο σεβασμός μεταξύ των εθνών μπορούν να γεννηθούν μέσα από ερείπια. Ή ότι η τυφλή και δουλική υπακοή αποτελεί μορφή ηγεσίας… Δεν θα γίνουμε συνένοχοι σε κάτι που είναι κακό για τον κόσμο και αντίθετο με τις αξίες και τα συμφέροντά μας, απλώς από φόβο για αντίποινα κάποιου».
Το ποιος ήταν αυτός ο «κάποιος» δεν χρειαζόταν εξήγηση.
Ακόμη κι αν ο Σάντσεθ απευθυνόταν σε κοινό που ήδη συμφωνούσε μαζί του – σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση μόνο το 15,7% των Ισπανών έχει θετική άποψη για τον Τραμπ – τα λόγια του θα ηχούσαν δυνατά για πολλούς που είχαν εξοργιστεί από τη στήριξη της Ισπανίας στην εισβολή στο Ιράκ το 2003, υπό τον τότε πρωθυπουργό Χοσέ Μαρία Αθνάρ, σύμμαχο του τότε Αμερικανού προέδρου Τζορτζ Μπους.
Αντιδράσεις στο εσωτερικό της Ισπανίας
Το διάγγελμα ενθουσίασε τη βάση της αριστεράς που στηρίζει τον Σάντσεθ, αλλά προκάλεσε προβλέψιμες αντιδράσεις από τους πολιτικούς αντιπάλους του.
Ο ηγέτης του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι κάνει μικροκομματική πολιτική και θέτει σε κίνδυνο τις σχέσεις της Ισπανίας με τις ΗΠΑ.
Ο επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος Vox, Σαντιάγο Αμπασκάλ, υποστήριξε ότι η απόφαση επηρεάστηκε από τους «αγιατολάχ» και από έναν πρωθυπουργό που είναι αποφασισμένος να παραμείνει στην εξουσία, παρά τα σκάνδαλα διαφθοράς που αφορούν τον στενό του κύκλο, το Σοσιαλιστικό Κόμμα και την κυβέρνηση.
Η σταθερή γραμμή του Σάντσεθ
Παρά τον έντονο τόνο, η στάση του Σάντσεθ δεν αποτελεί έκπληξη.
Επίσης έχει καταγγείλει την ένοπλη ανατροπή του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο με αμερικανική υποστήριξη.
Παράλληλα, έχει κινηθεί αντίθετα από τη διεθνή τάση, υπερασπιζόμενος τα οφέλη της μετανάστευσης σε μια περίοδο όπου πολλοί Ευρωπαίοι πολιτικοί υιοθετούν σκληρή ρητορική και πολιτικές αποτροπής.
Η φωνή του γίνεται ολοένα και πιο δυνατή – αλλά προς το παρόν παραμένει μοναχική.
Η στάση της Ευρώπης
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν έχει κερδίσει επαίνους επειδή κινητοποίησε Ευρωπαίους ηγέτες απέναντι στην προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να διεκδικήσει τη Γροιλανδία. Ωστόσο, ο Σάντσεθ δεν έχει λάβει αντίστοιχη στήριξη για τη στάση του απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν επικοινώνησε μαζί του για να εκφράσει «ευρωπαϊκή αλληλεγγύη» απέναντι στις αμερικανικές εμπορικές απειλές.
Ο Μακρόν, που έχει ακόμη έναν χρόνο θητείας και επικεντρώνεται κυρίως στην εξωτερική πολιτική, προσπαθεί να αποκλιμακώσει μια νέα διεθνή κρίση.
Το Παρίσι, που είχε αντιταχθεί σθεναρά στον πόλεμο στο Ιράκ το 2003 υπό τον τότε πρόεδρο Ζακ Σιράκ, σήμερα βαδίζει σε μια λεπτή γραμμή πραγματισμού.
Ο Μακρόν έχει δηλώσει ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο. Παράλληλα όμως κατηγορεί την ιρανική ηγεσία ότι αγνόησε επίσης το διεθνές δίκαιο με το πυρηνικό της πρόγραμμα, τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών οργανώσεων και τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Σε τηλεοπτικό διάγγελμα την Τρίτη δήλωσε για τις δολοφονίες του ανώτατου ηγέτη του Ιράν και άλλων αξιωματούχων:
«Η ιστορία δεν θρηνεί ποτέ για τους δήμιους του ίδιου τους του λαού τους».
Η στάση της Γερμανίας
Από τη Γερμανία προέρχεται η πιο διαφορετική ρητορική από εκείνη του Σάντσεθ.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, λίγο πριν ταξιδέψει στην Ουάσιγκτον, υιοθέτησε έναν ασυνήθιστα συμβιβαστικό τόνο.
«Η κατηγοριοποίηση των γεγονότων στο Ιράν με βάση το διεθνές δίκαιο θα έχει σχετικά μικρό αντίκτυπο. Δεν είναι ώρα να κάνουμε διαλέξεις στους εταίρους και συμμάχους μας», δήλωσε.
Η στρατηγική του ήταν να κινηθεί με πραγματισμό ώστε να διατηρήσει περιθώρια χειρισμών για τα σημαντικότερα ζητήματα της Ευρώπης: την Ουκρανία και τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Μερτς, που αντιμετωπίζει πίεση από το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) ενόψει περιφερειακών εκλογών και προσπαθεί να αναζωογονήσει την οικονομία της χώρας, δεν μπορεί να αντέξει μια μετωπική σύγκρουση με τον Τραμπ.
Η στάση της Ιταλίας
Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι προσπαθεί να κρατήσει ισορροπία μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ – με τον οποίο συχνά δηλώνει πολιτική και προσωπική συγγένεια – και της Ευρώπης.
«Δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο και δεν σκοπεύουμε να μπούμε σε έναν», δήλωσε σε ιταλικό ραδιοφωνικό σταθμό.
Ωστόσο, ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο δήλωσε στο ιταλικό κοινοβούλιο ότι η επίθεση στο Ιράν «προφανώς βρίσκεται εκτός των κανόνων του διεθνούς δικαίου».
Ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι ανέφερε ότι η Ιταλία δεν έχει ακόμη δεχθεί αίτημα από τις ΗΠΑ για χρήση στρατιωτικών βάσεων στο έδαφός της.
Η αντιπαράθεση συνεχίζεται
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση μεταξύ Ισπανίας και Ουάσιγκτον συνεχίζεται.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λίβιτ υποστήριξε ότι η Μαδρίτη άλλαξε γνώμη και είναι πλέον πρόθυμη να συνεργαστεί με την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση.
Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες διέψευσε άμεσα και κατηγορηματικά τον ισχυρισμό.
«Η θέση μας “όχι στον πόλεμο” παραμένει σαφής και κατηγορηματική», δήλωσε.
«Μπορεί εκείνη να είναι η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, αλλά εγώ είμαι ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας και σας λέω ότι η θέση μας δεν έχει αλλάξει καθόλου».
17°
