Κοσμος

Ποιος είναι ο νέος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χοσεϊνί Χαμενεΐ

Η αμφιλεγόμενη διαδοχή και οι πιθανές εσωτερικές αντιδράσεις

Newsroom
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Ποιος είναι ο νέος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χοσεϊνί Χαμενεΐ

Ο μεγαλύτερος γιος του Αλί Χαμενεΐ, Μοτζτάμπα Χοσεϊνί Χαμενεΐ, εξελέγη ο επόμενος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, υπό την πίεση του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGCC).

Ποιος είναι ο νέος ηγέτης, Μοτζτάμπα Χοσεϊνί Χαμενεΐ

Ο Μοτζτάμπα Χοσεϊνί γεννήθηκε στη Μασχάντ το 1969 και είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος γιος του Αλί Χαμενεΐ. Έχει πέντε αδέλφια. Μεγάλωσε την περίοδο που ο πατέρας του αναδεικνυόταν σε επιφανή κληρικό, αντιτιθέμενο στον πρώην Σάχη του Ιράν, Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί. Η Ισλαμική Επανάσταση του 1979 άλλαξε τη θέση της οικογένειας, τοποθετώντας την στον πυρήνα του νέου κράτους. Μετά τη μετακόμισή του στην Τεχεράνη, φοίτησε στο Λύκειο Αλαβί, που είναι γνωστό για την ανάδειξη στελεχών του καθεστώτος, και στη συνέχεια σπούδασε θεολογία στην Κομ υπό συντηρητικούς κληρικούς. Παρά τις δεκαετίες παρουσίας του στους θρησκευτικούς κύκλους, δεν έχει αποκτήσει τον βαθμό του αγιατολάχ.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα, ο Ανώτατος Ηγέτης πρέπει να διαθέτει υψηλό θρησκευτικό κύρος· γι’ αυτό και ο κληρικός βαθμός του Μοτζτάμπα αποτελεί επαναλαμβανόμενο θέμα συζήτησης μεταξύ ανώτερων κληρικών. Κατά τον πόλεμο Ιράν–Ιράκ υπηρέτησε στο Τάγμα Χαμπίμπ, αναπτύσσοντας σχέσεις με πρόσωπα που αργότερα κατέλαβαν θέσεις στον μηχανισμό ασφαλείας και πληροφοριών του Ιράν.

Παρότι δεν έχει αναλάβει ποτέ αιρετό αξίωμα ή επίσημη κυβερνητική θέση, επί χρόνια περιγράφεται από κύκλους του καθεστώτος ως «πύλη εισόδου» στο Γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη, ρόλος που συχνά συγκρίνεται με εκείνον που είχε ο κληρικός Αχμάντ Χομεϊνί δίπλα στον πρώην Ανώτατο Ηγέτη Ρουχολάχ Χομεϊνί. Αναλυτές εκτιμούν ότι η επιρροή του οφείλεται στους στενούς δεσμούς του με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, που αποτελούν καθοριστική δύναμη στην πολιτική οικονομία και την πολιτική ασφάλειας της χώρας.

Το 2019 οι Ηνωμένες Πολιτείες του επέβαλαν κυρώσεις, υποστηρίζοντας ότι ο Αλί Χαμενεΐ είχε μεταβιβάσει μέρος των αρμοδιοτήτων του στον γιο του, ο οποίος φερόταν να ενεργεί με επίσημη ιδιότητα χωρίς δημόσια λογοδοσία. Μεταρρυθμιστές πολιτικοί και ξένες κυβερνήσεις τον έχουν κατηγορήσει για επιρροή σε εκλογικές διαδικασίες και για στήριξη κατασταλτικών ενεργειών — κατηγορίες που οι ιρανικές αρχές απορρίπτουν. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, διαθέτει εκτεταμένο επενδυτικό δίκτυο, χωρίς να είναι γνωστή η ακριβής περιουσία του, ενώ φέρεται να έχει δημιουργήσει διεθνές χαρτοφυλάκιο ακινήτων και να έχει διοχετεύσει δισεκατομμύρια δολάρια σε δυτικές αγορές.

Σημειώνεται ότι ο Αλί Χαμενεΐ είχε κατονομάσει τρεις ανώτερους κληρικούς ως πιθανούς διαδόχους, χωρίς να περιλαμβάνεται ο γιος του· συνεπώς, μια διαδοχή από πατέρα σε γιο θα αμφισβητούσε το θεμελιώδες αφήγημα της Ισλαμικής Δημοκρατίας περί απόρριψης της κληρονομικής εξουσίας. Το κατά πόσο οι θρησκευτικές και οι δυνάμεις ασφαλείας θα συσπειρωθούν γύρω από τον Μοτζτάμπα ή θα υπάρξουν εσωτερικές αντιδράσεις, μένει να φανεί.