Κοσμος

Timeline: Η διαδρομή ΗΠΑ και Ισραήλ απέναντι στο Ιράν (2010–2026)

Από τον σκιώδη πόλεμο στα ανοιχτά πλήγματα

Newsroom
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
UPD

Timeline: Από τον σκιώδη πόλεμο στα ανοιχτά πλήγματα — Η διαδρομή ΗΠΑ και Ισραήλ απέναντι στο Ιράν (2010–2026)

Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν δεν ξεκίνησε με τις σημερινές εκρήξεις στην Τεχεράνη. Για περισσότερο από μία δεκαετία εξελισσόταν σε ένα αόρατο πεδίο επιχειρήσεων: κυβερνοεπιθέσεις, στοχευμένες δολοφονίες, δολιοφθορές και πλήγματα μέσω τρίτων. Από το 2024 και μετά, αυτός ο «σκιώδης πόλεμος» πέρασε σε μια νέα φάση άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης, οδηγώντας στην ανοιχτή κλιμάκωση του 2025 και στις επιχειρήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη σήμερα.

Ακολουθεί η διαδρομή της σύγκρουσης:

2010 – 2023: Η εποχή του «σκιώδους πολέμου»

  • Ιούνιος 2010: Ο κυβερνοϊός Stuxnet, αποτέλεσμα κοινής επιχείρησης ΗΠΑ και Ισραήλ, προκαλεί σοβαρές ζημιές σε περίπου χίλιες φυγοκεντρητές στο πυρηνικό συγκρότημα της Νατάνζ.
  • 2010 – 2012: Σειρά δολοφονιών Ιρανών πυρηνικών επιστημόνων στην Τεχεράνη. Το Ιράν αποδίδει τις επιθέσεις στη Mossad.
  • 3 Ιανουαρίου 2020: Οι ΗΠΑ σκοτώνουν με πλήγμα drone στη Βαγδάτη τον στρατηγό Κασέμ Σουλεϊμανί, διοικητή της Δύναμης Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης.
  • 27 Νοεμβρίου 2020: Δολοφονείται ο κορυφαίος πυρηνικός επιστήμονας Μοχσέν Φαχριζαντέχ με τηλεκατευθυνόμενο οπλικό σύστημα. Η Τεχεράνη κατηγορεί το Ισραήλ.
  • 2021 – 2023: Πολλαπλές επιθέσεις με drones σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, όπως στο Ισφαχάν, καθώς και κυβερνοεπιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, από λιμάνια έως πρατήρια καυσίμων.

2024: Η μετάβαση σε άμεσες συγκρούσεις

  • 1 Απριλίου 2024: Ισραηλινό πλήγμα στο ιρανικό προξενείο στη Δαμασκό σκοτώνει δύο στρατηγούς των Φρουρών της Επανάστασης.
  • 19 Απριλίου 2024: Το Ισραήλ απαντά σε ιρανική επίθεση με πλήγμα που στοχεύει το σύστημα αεράμυνας S-300 στο Ισφαχάν.
  • 31 Ιουλίου 2024: Δολοφονείται στην Τεχεράνη ο ηγέτης της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγιε. Η ενέργεια αποδίδεται στο Ισραήλ.
  • 26 Οκτωβρίου 2024: Η ισραηλινή επιχείρηση «Ημέρες Μετανοίας» πλήττει περίπου 20 στρατιωτικούς στόχους σε Τεχεράνη, Ιλάμ και Χουζεστάν, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων πυραύλων και αεράμυνας.

Ιούνιος 2025: Ο πόλεμος των 12 ημερών

  • 13 Ιουνίου 2025: Το Ισραήλ ξεκινά μαζικούς βομβαρδισμούς σε πυρηνικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις όπως στο Παρτσίν και τη Νατάνζ.
  • 22 Ιουνίου 2025: Οι ΗΠΑ συμμετέχουν άμεσα με την επιχείρηση “Operation Midnight Hammer”. Επτά βομβαρδιστικά B-2 πλήττουν υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Φορντό και τη Νατάνζ.
  • 24 Ιουνίου 2025: Ανακοινώνεται εκεχειρία έπειτα από 12 ημέρες εχθροπραξιών.

Φεβρουάριος 2026: Νέα φάση κλιμάκωσης

28 Φεβρουαρίου 2026: Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπολύουν νέες μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις κατά ιρανικών στόχων. Αναφέρονται εκρήξεις στην Τεχεράνη — κοντά στο γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη — καθώς και στο Κομ, το Ισφαχάν και εγκαταστάσεις των Φρουρών της Επανάστασης. Σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, στόχος είναι η πλήρης εξάρθρωση του πυραυλικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Πηγές: Associated Press, BBC, Al Jazeera, Council on Foreign Relations (CFR)