Εκτοξεύσεις της NASA από την Αλάσκα αποκαλύπτουν τα «αντίστροφα» ηλεκτρικά ρεύματα των σέλαων

Η NASA εκτόξευσε δύο ερευνητικές αποστολές από την Αλάσκα με στόχο να αποκρυπτογραφήσει ένα από τα πιο μυστηριώδη φαινόμενα της ανώτερης ατμόσφαιρας - τα λεγόμενα «μαύρα σέλαα».

Οι υποτροχιακοί πύραυλοι της NASA αναχώρησαν από το Poker Flat Research Range, κοντά στο Fairbanks, μεταφέροντας επιστημονικά όργανα για τη συλλογή κρίσιμων δεδομένων μέσα στο Βόρειο Σέλας (aurora borealis). Σύμφωνα με το Space.com, οι αποστολές στοχεύουν στη βαθύτερη κατανόηση των «ηλεκτρικών κυκλωμάτων» που διαμορφώνουν τα πολύχρωμα φώτα του πολικού ουρανού.

NASA: Μαύρα σέλαα - Όταν τα ηλεκτρόνια φεύγουν προς το Διάστη

Η πρώτη αποστολή, με την ονομασία Black and Diffuse Auroral Science Surveyor (BADASS), επικεντρώνεται στη μελέτη των «μαύρων σέλαων» - ενός λιγότερο γνωστού φαινομένου κατά το οποίο τα ηλεκτρόνια δεν κατευθύνονται προς τη Γη, όπως συμβαίνει στα κλασικά σέλαα, αλλά εκτοξεύονται προς το Διάστημα.

Ο πύραυλος έφτασε σε ύψος περίπου 360 χιλιομέτρων πριν επιστρέψει. Όπως δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια της αποστολής, Marilia Samara, όλα λειτούργησαν σύμφωνα με τον σχεδιασμό και τα επιστημονικά όργανα κατέγραψαν δεδομένα υψηλής ποιότητας. Τα στοιχεία αυτά αναμένεται να ρίξουν φως στους μηχανισμούς που προκαλούν την αντιστροφή της ροής ηλεκτρονίων.

Το φαινόμενο θεωρείται κρίσιμο για την κατανόηση της αλληλεπίδρασης του ηλιακού ανέμου με το γήινο μαγνητικό πεδίο, καθώς αποκαλύπτει ότι το ηλεκτρικό κύκλωμα των σέλαων δεν λειτουργεί μονοδιάστατα, αλλά παρουσιάζει δυναμικές και πολύπλοκες μεταβολές.

Τρισδιάστατη χαρτογράφηση - «Αξονική τομογραφία» του Βόρειου Σέλαος

Στόχος είναι η δημιουργία μιας τρισδιάστατης «αξονικής τομογραφίας» των ηλεκτρικών ρευμάτων μέσα στο Βόρειο Σέλας. Όπως ανέφερε η επικεφαλής της αποστολής, Kristina Lynch, καθηγήτρια στο Dartmouth College, οι επιστήμονες επιδιώκουν να κατανοήσουν πώς το ηλεκτρικό ρεύμα διαχέεται προς τα κάτω μέσα στην ατμόσφαιρα.

Συνδυάζοντας τα δεδομένα των πυραύλων με δίκτυο δεκτών στο έδαφος, η ερευνητική ομάδα θα μπορέσει να χαρτογραφήσει με πρωτοφανή ακρίβεια το ηλεκτρομαγνητικό περιβάλλον του σέλαος, αποτυπώνοντας τη δομή και τη δυναμική του σε πραγματικό χρόνο.

Γιατί έχει σημασία - Οι επιπτώσεις στη Γη και στο Διάστημα

Η μελέτη των σέλαων δεν αφορά μόνο ένα εντυπωσιακό φυσικό θέαμα. Τα φαινόμενα αυτά συνδέονται άμεσα με γεωμαγνητικές καταιγίδες, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά τεχνικά προβλήματα.

Ισχυρές διαταραχές στο διαστημικό και γεωμαγνητικό περιβάλλον ενδέχεται να επηρεάσουν δορυφόρους, να θέσουν σε κίνδυνο αστροναύτες, να προκαλέσουν παρεμβολές σε ραδιοεπικοινωνίες, ακόμη και να οδηγήσουν σε διακοπές ρεύματος ή αλλαγές σε αεροπορικές διαδρομές.

Με τις αποστολές BADASS και GNEISS, η NASA επιχειρεί να αποκτήσει μια πιο καθαρή εικόνα των «ηλεκτρικών κυκλωμάτων» που συνδέουν τον Ήλιο με τη Γη - ένα αόρατο αλλά καθοριστικό σύστημα που επηρεάζει τόσο το διαστημικό περιβάλλον όσο και τις κρίσιμες υποδομές του σύγχρονου πολιτισμού.