Πώς το Μεξικό κυνήγησε και σκότωσε τον «Ελ Μέντσο»; Η βοήθεια των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ

Οι μεξικανικές δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν τον πιο καταζητούμενο αρχηγό του καρτέλ της χώρας, Νεμέσιο «Ελ Μέντσο» Οσεγκέρα Θερβάντες, σε μια επιχείρηση υψηλού κινδύνου την Κυριακή, η οποία πυροδότησε έναν κύκλο βίας και χάους. 

Ο Οσεγκέρα ήταν ο ηγέτης και συνιδρυτής του ισχυρού καρτέλ Jalisco New Generation, μιας εγκληματικής ομάδας που έχει επεκτείνει ραγδαία την επιρροή της τα τελευταία χρόνια στο Μεξικό, και έχει γίνει ένας από τους κύριους εμπόρους μεθαμφεταμίνης και φαιντανύλης στις ΗΠΑ. Η επίθεση έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για το Μεξικό, καθώς η πρόεδρος Κλαούντια Σάινμπαουμ αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις από τον Αμερικανό ομόλογό της Ντόναλντ Τραμπ για να πατάξει το εμπόριο ναρκωτικών.

Έρχεται επίσης λίγους μήνες πριν η μεξικανική πόλη Γκουανταλαχάρα - η οποία συγκλονίστηκε από βία μετά τη σύλληψη του βαρόνου των ναρκωτικών - πρόκειται να φιλοξενήσει τέσσερις αγώνες της φάσης των ομίλων του Παγκοσμίου Κυπέλλου FIFA 2026.

Πώς έγινε η επίθεση των δυνάμεων του Μεξικού; 

Μετά από χρόνια καταδίωξης του Οσεγκέρα, οι μεξικανικές δυνάμεις έλαβαν στις 20 Φεβρουαρίου μια συγκεκριμένη πληροφορία σχετικά με το πού βρισκόταν ο φερόμενος ως ηγέτης του καρτέλ. Η έρευνά τους για το δίκτυο του Οσεγκέρα τους οδήγησε σε ένα βασικό άτομο που θα μπορούσε να βοηθήσει στην πρόσβαση στο κρησφύγετό του - έναν «έμπιστο άνθρωπο» μιας από τις ερωμένες του Οσεγκέρα, σύμφωνα με τον Μεξικανό υπουργό Άμυνας Ρικάρντο Τρεβίγια Τρέχο. Την επόμενη μέρα, ο «έμπιστος άνδρας» έφυγε από το συγκρότημα κατοικιών του Οσεγκέρα στα περίχωρα της Ταπάλπα, αλλά ο βαρόνος των ναρκωτικών παρέμεινε στο κρησφύγετο με την ομάδα ασφάλειάς του.

Στη συνέχεια, μέλη των ειδικών δυνάμεων του Μεξικού και η Ειδική Δύναμη Άμεσης Αντίδρασης της Εθνοφρουράς ανέλαβαν δράση, καταρτίζοντας ένα σχέδιο και εξαπολύοντας επιδρομή εντός των επόμενων 24 ωρών. 

Αρκετές μονάδες του μεξικανικού στρατού ήταν παρούσες στο κέντρο της Ταπάλπα το πρωί της Κυριακής, σύμφωνα με ανάλυση βίντεο που δημοσιεύτηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από το CNN. Η Σάινμπαουμ είπε ότι οι ΗΠΑ μοιράστηκαν πληροφορίες που βοήθησαν την επιχείρηση, αλλά δεν παρείχαν χερσαίες δυνάμεις. Τα μεξικανικά στρατεύματα δημιούργησαν μια περίμετρο γύρω από το συγκρότημα και στη συνέχεια το πλησίασαν. Καθώς το έκαναν, δέχτηκαν πυρά από τους υπολοχαγούς του Οσεγκέρα.

Χρησιμοποιώντας βίντεο από αυτόπτες μάρτυρες που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, το CNN εντόπισε την πιθανή τοποθεσία του El Mencho σε μια δασώδη περιοχή που στεγάζει αρκετά μικρά, περιφραγμένα συγκροτήματα λίγο πάνω από τρία μίλια νοτιοδυτικά της Tapalpa. Η τοποθεσία, ένα ενοικιαζόμενο κατάλυμα για διακοπές γνωστό ως Cabañas La Loma, βρίσκεται κοντά στο Tapalpa Country Club, σε έναν μακρύ, απομακρυσμένο δρόμο. 

Η ανταλλαγή πυρών σκότωσε οκτώ μέλη του καρτέλ και τραυμάτισε δύο στρατιώτες, δήλωσε ο Τρεβίγια. Ο Οσεγκέρα και αρκετοί από τους βοηθούς του κατέφυγαν στη συνέχεια σε μια δασώδη περιοχή κοντά, αφήνοντας πίσω μια ομάδα «με μεγάλη ποσότητα όπλων» που συνέχισε να μάχεται. Ενώ μερικοί από τους Μεξικανούς στρατιώτες παρέμειναν για να αντιμετωπίσουν την ομάδα στην καλύβα, μια ομάδα προσωπικού των Ειδικών Δυνάμεων αποσχίστηκε καταδιώκοντας τον Οσεγκέρα, τον οποίο βρήκαν κρυμμένο σε μια περιοχή με δασική βλάστηση.

Ωστόσο, όταν και οι τρεις πέθαναν κατά τη διάρκεια της πτήσης, οι αρχές αποφάσισαν να αλλάξουν δρομολόγιο, φοβούμενες μια βίαιη αντίδραση στη Γκουανταλαχάρα, όπου το καρτέλ έχει μεγάλη παρουσία. Το ελικόπτερο στη συνέχεια εκτράπηκε στο Διεθνές Αεροδρόμιο Μορέλια, όπου ένα αεροπλάνο της Πολεμικής Αεροπορίας τους περίμενε για να τους μεταφέρει στην Πόλη του Μεξικού.

Οι αεροπορικές εταιρείες ανέστειλαν τις πτήσεις τους προς την περιοχή. Εν μέσω του χάους, 25 μέλη της στρατιωτικής αστυνομίας της Εθνοφρουράς σκοτώθηκαν.

Τη Δευτέρα, η Σάινμπαουμ απηύθυνε έκκληση για ειρήνη και προσπάθησε να καθησυχάσει τον λαό της. «Το πιο σημαντικό αυτή τη στιγμή είναι να εγγυηθούμε την ειρήνη και την ασφάλεια για ολόκληρο τον πληθυσμό όλου του Μεξικού. Και αυτό ακριβώς γίνεται», είπε. «Ο κόσμος μπορεί να είναι σίγουρος ότι η ειρήνη, η ασφάλεια και η κανονικότητα διατηρούνται στη χώρα».

Γιατί έδρασε τώρα η Σάινμπαουμ;

Η επιχείρηση έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για το Μεξικό. Με τον Τραμπ να απειλεί με διασυνοριακή παρέμβαση, η Σάινμπαουμ θα ήθελε πολύ να δείξει ότι καταπολεμά σκληρά τις συμμορίες ναρκωτικών. Η Γκουανταλαχάρα θα φιλοξενήσει αγώνες αυτό το καλοκαίρι, κάτι που αναμένεται να αποφέρει οικονομικό όφελος για την πολιτεία Χαλίσκο, και η Σάινμπαουμ αναμφίβολα θα είναι επιφυλακτική για να μην τρομάξει τους επίδοξους τουρίστες.

Ο Ντέιβιντ Μόρα, ανώτερος αναλυτής στο International Crisis Group, δήλωσε ότι ο θάνατος του βαρόνου των ναρκωτικών θα μπορούσε να αποδυναμώσει το καρτέλ του Χαλίσκο και να ανοίξει «την πιθανότητα περαιτέρω βίας εντός της ομάδας» - ενώ παράλληλα θα έδινε σε άλλα καρτέλ την ευκαιρία να καταπατήσουν την επικράτεια του καρτέλ του Χαλίσκο. Ωστόσο, όπως επεσήμανε ο Μόρα, ανεξάρτητα από τις επιπτώσεις στο καρτέλ του Χαλίσκο, το Μεξικό θα ελπίζει ότι ένας συγκεκριμένος άνθρωπος θα δει τον θάνατο του Οσεγκέρα ως μια σημαντική εξέλιξη: ο Ντόναλντ Τραμπ.

Πηγή: CNN