Συναγερμός και στην Ελλάδα για τον ιό chikungunya - Τι δείχνει νέα μελέτη

Μία εξαιρετικά επώδυνη τροπική ασθένεια, η chikungunya, μπορεί πλέον να μεταδοθεί από κουνούπια σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, σύμφωνα με νέα μελέτη. Η άνοδος της θερμοκρασίας λόγω της κλιματικής κρίσης σημαίνει ότι οι μολύνσεις είναι πλέον πιθανές για περισσότερους από έξι μήνες τον χρόνο στην Ισπανία, την Ελλάδα και άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης, ενώ στη νοτιοανατολική Αγγλία η περίοδος αυτή φτάνει τους δύο μήνες.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η συνεχής παγκόσμια θέρμανση θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βόρεια επέκταση της νόσου. Η μελέτη αξιολόγησε για πρώτη φορά πλήρως τον ρόλο της θερμοκρασίας στη διάρκεια επώασης του ιού στο κουνούπι τίγρη της Ασίας (Aedes albopictus), το οποίο έχει εισβάλει στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες, και κατέληξε ότι η ελάχιστη θερμοκρασία για μετάδοση είναι 2,5°C χαμηλότερη από ό,τι πίστευαν προηγούμενες εκτιμήσεις.

Ο ιός chikungunya ανιχνεύθηκε πρώτη φορά το 1952 στην Τανζανία και περιοριζόταν σε τροπικές περιοχές, με εκατομμύρια κρούσματα ετησίως. Προκαλεί έντονους και μακροχρόνιους πόνους στις αρθρώσεις, που μπορεί να είναι εξουθενωτικοί και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θανατηφόροι για μικρά παιδιά και ηλικιωμένους. Μικρός αριθμός κρουσμάτων έχει καταγραφεί σε περισσότερες από 10 ευρωπαϊκές χώρες τα τελευταία χρόνια, ενώ μεγάλα κρούσματα σημειώθηκαν στη Γαλλία και την Ιταλία το 2025. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η επέκταση προς βορρά είναι θέμα χρόνου, καθώς ο ρυθμός θέρμανσης στην Ευρώπη είναι περίπου διπλάσιος από τον παγκόσμιο μέσο όρο και η θερμοκρασία καθορίζει άμεσα τη δυνατότητα μετάδοσης.

Το κουνούπι τίγρης της Ασίας, που τσιμπά κατά τη διάρκεια της ημέρας, κινείται βόρεια καθώς αυξάνονται οι θερμοκρασίες και έχει ανιχνευθεί ήδη στο Ηνωμένο Βασίλειο, χωρίς όμως να έχει εγκατασταθεί μόνιμα. Ο ιός μεταδίδεται όταν ένα κουνούπι τσιμπήσει μολυσμένο άτομο και, μετά την περίοδο επώασης, η σίελος του περιέχει τον ιό, έτοιμο να μολύνει τον επόμενο άνθρωπο.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κλιματική αλλαγή και η εισβολή αυτού του είδους κουνουπιών μπορούν να οδηγήσουν σε μεγαλύτερα και πιο εκτεταμένα κρούσματα στην Ευρώπη, καθώς οι χειμώνες που μέχρι τώρα ανέκοπταν την εξάπλωση γίνονται πιο ήπιοι.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι η θερμοκρασία-κατώφλι για μετάδοση είναι 13-14°C, επιτρέποντας μολύνσεις για πάνω από έξι μήνες σε χώρες όπως Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία και Ελλάδα και για 3-5 μήνες σε χώρες όπως Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία και Ελβετία.

Η καλύτερη προστασία παραμένει η αποφυγή τσιμπημάτων μέσω εντομοαπωθητικών και προστατευτικού ρουχισμού, ενώ η εκπαίδευση κοινοτήτων για την εξάλειψη στάσιμου νερού, όπου αναπαράγονται τα κουνούπια, και η εγκατάσταση συστημάτων επιτήρησης από τις υγειονομικές αρχές είναι καθοριστικές. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, αν δεν ληφθούν μέτρα, η Ευρώπη θα δει αυξημένα κρούσματα chikungunya και άλλων ιώσεων όπως dengue και Zika.

Πηγή: Guardian