Μεξικό: Σοκαριστική αύξηση των εξαφανίσεων κατά 200% μέσα σε μια δεκαετία

Οι εξαφανίσεις στο Μεξικό έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 200% την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με νέα έκθεση της εταιρείας δημόσιας πολιτικής México Evalúa, η οποία καταγράφει μια συνεχιζόμενη κρίση που επηρεάζει δεκάδες χιλιάδες οικογένειες σε όλη τη χώρα.

Πάνω από 130.000 άνθρωποι θεωρούνται σήμερα αγνοούμενοι ή εξαφανισμένοι, αριθμός που αντικατοπτρίζει την κλιμάκωση της βίας στο Μεξικό και την ενίσχυση της δράσης των εγκληματικών οργανώσεων.

Η υπόθεση του Άνχελ Μοντενέγκρο, ενός 31χρονου εργάτη οικοδομής που απήχθη το 2022 στην πόλη Κουάτλα, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Παρά τις άμεσες προσπάθειες της οικογένειάς του να τον εντοπίσει, δεν βρέθηκαν ίχνη του. Η μητέρα του, Πατρίσια Γκαρσία, αναζητά τον γιο της επί περισσότερα από τρία χρόνια, συμμετέχοντας σε ομάδες συγγενών που πραγματοποιούν δικές τους έρευνες σε περιοχές όπου εντοπίζονται παράνομοι τάφοι.

Σύμφωνα με τον αναλυτή ασφαλείας Αρμάντο Βάργκας, η αύξηση των εξαφανίσεων συνδέεται με την επέκταση των εγκληματικών οργανώσεων σε νέες περιοχές και δραστηριότητες. Εκτός από το εμπόριο ναρκωτικών, οι ομάδες αυτές εμπλέκονται πλέον σε λαθρεμπόριο μεταναστών, εμπορία ανθρώπων, σεξουαλική εκμετάλλευση και παράνομο εμπόριο οργάνων. Η εξόντωση αντιπάλων ή η βίαιη στρατολόγηση νέων μελών συχνά συνοδεύεται από πρακτικές εξαφάνισης των σορών, ώστε να αποφεύγεται η προσοχή των αρχών.

Παράλληλα, η κρατική ανταπόκριση θεωρείται ανεπαρκής. Η Εθνική Επιτροπή Αναζήτησης, που δημιουργήθηκε το 2018, αντιμετώπισε περιορισμένη χρηματοδότηση και πολιτικές πιέσεις. Το 2024, η κυβέρνηση του τότε προέδρου Αντρές Μανουέλ Λόπες Ομπραδόρ αναθεώρησε το μητρώο αγνοουμένων, μειώνοντας τον επίσημο αριθμό σε 12.377, γεγονός που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η σημερινή πρόεδρος Κλαούντια Σέινμπαουμ αμφισβήτησε την αξιοπιστία της πλατφόρμας και ανακοίνωσε νέο σύστημα καταγραφής.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ο πραγματικός αριθμός των εξαφανίσεων πιθανότατα είναι υψηλότερος, λόγω της εκτεταμένης βίας και των περιορισμένων δυνατοτήτων των αρχών να εντοπίσουν και να ταυτοποιήσουν θύματα. Το 2022, πάνω από 96% των εγκλημάτων στο Μεξικό έμειναν ανεξιχνίαστα, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ.

Για πολλές οικογένειες, η έλλειψη αποτελεσματικής κρατικής δράσης τις οδηγεί σε αυτοοργανωμένες έρευνες. Η περίπτωση της Γκαρσία, που συμμετέχει σε εβδομαδιαίες αναζητήσεις σε αγροτικές περιοχές, αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα χιλιάδων συγγενών που συνεχίζουν να ψάχνουν χωρίς επίσημη υποστήριξη.

(Με πληροφορίες Guardian)