Το Μπόλιγουντ αγκαλιάζει θεωρία συνωμοσίας για το Ταζ Μαχάλ

Μια παλιά και επανειλημμένα διαψευσμένη θεωρία συνωμοσίας γύρω από το Ταζ Μαχάλ επιστρέφει στο προσκήνιο, αυτή τη φορά μέσα από τον κινηματογράφο του Μπόλιγουντ, αναζωπυρώνοντας μια ευρύτερη συζήτηση για την ιστορία, την ταυτότητα και τις θρησκευτικές εντάσεις στην Ινδία.

Στον πυρήνα της θεωρίας βρίσκεται ο ισχυρισμός ότι το εμβληματικό μαυσωλείο της Ινδίας δεν αποτελεί αριστούργημα της ινδοϊσλαμικής αρχιτεκτονικής του 17ου αιώνα, όπως τεκμηριώνεται ιστορικά, αλλά ότι ήταν αρχικά ινδουιστικό οικοδόμημα, η πραγματική ιστορία του οποίου έχει, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της άποψης αυτής, συστηματικά αποκρυφτεί. Τα επιχειρήματα βασίζονται σε εικασίες, επιλεκτικές αναγνώσεις στοιχείων και μύθους – όπως η ύπαρξη «μυστικών θαλάμων» ή η υποτιθέμενη προγενέστερη χρονολόγηση τμημάτων του κτιρίου – που έχουν καταρριφθεί από ιστορικούς και αρχαιολόγους.

Η νέα ταινία του Μπόλιγουντ «The Taj Story» έδωσε νέα ζωή στις θεωρίες αυτές, μετατρέποντάς τες σε δικαστικό δράμα που υπόσχεται να αποκαλύψει την «αληθινή ιστορία» του μνημείου. Αντί όμως να προσφέρει νέα στοιχεία, αναπαράγει ισχυρισμούς που μέχρι πρόσφατα κυκλοφορούσαν κυρίως σε περιθωριακά διαδικτυακά φόρουμ, φέρνοντάς τους στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης.

Ιστορικοί και αναλυτές προειδοποιούν ότι η ταινία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ρεύμα ιστορικού αναθεωρητισμού, το οποίο συνδέεται με την άνοδο του ινδουιστικού εθνικισμού τα τελευταία χρόνια. Για τους επικριτές, η αμφισβήτηση της προέλευσης μνημείων της περιόδου των Μογγόλων υπονομεύει την πολυθρησκευτική και πολυεθνοτική ιστορία της χώρας και τροφοδοτεί διχαστικά αφηγήματα. Άλλοι επισημαίνουν ότι τέτοιες αφηγήσεις έχουν στο παρελθόν οδηγήσει σε πραγματική βία, όπως στην κατεδάφιση του τεμένους στο Αγιόντια το 1992 και τα αιματηρά επεισόδια που ακολούθησαν.

Το Ταζ Μαχάλ, που αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και ένα από τα πιο επισκέψιμα αξιοθέατα στον κόσμο, προστατεύεται θεσμικά από το ινδικό κράτος. Ωστόσο, η διάδοση συνωμοσιολογικών αφηγήσεων γύρω από την ιστορία του έχει εντείνει τις συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στον δημόσιο λόγο, με τη συμβολή και πολιτιστικών προϊόντων όπως ο κινηματογράφος.

Ακόμη και επαγγελματίες ξεναγοί του μνημείου σημειώνουν ότι δέχονται ολοένα και περισσότερες ερωτήσεις από επισκέπτες για «κρυφές αλήθειες» και «απαγορευμένους χώρους», γεγονός που, όπως λένε, δείχνει πόσο εύκολα η λαϊκή κουλτούρα μπορεί να θολώσει τα όρια ανάμεσα στην ιστορική έρευνα και τη μυθοπλασία.

Πηγή: The New York Times