Στο χείλος οικονομικής ασφυξίας ο ΟΗΕ λόγω απλήρωτων εισφορών κρατών-μελών

Με άμεση οικονομική κατάρρευση κινδυνεύει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, καθώς σημαντικός αριθμός κρατών-μελών δεν καταβάλλει εγκαίρως τις υποχρεωτικές του εισφορές.

Σε επιστολή προς τα κράτη-μέλη, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, επισημαίνει ότι ορισμένες χώρες δεν «τιμούν τις δεσμεύσεις τους για την καταβολή των υποχρεωτικών συνεισφορών τους που χρηματοδοτούν μεγάλο μέρος του εγκεκριμένου τακτικού προϋπολογισμού».

Καθυστερήσεις πληρωμών και αποχωρήσεις κρατών από οργανισμούς του ΟΗΕ

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, οι οποίες τους τελευταίους μήνες αρνούνται ή καθυστερούν υποχρεωτικές πληρωμές, ενώ έχουν περιορίσει και τη χρηματοδότηση σε επιμέρους υπηρεσίες.

Από τις αρχές Ιανουαρίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, διέταξε την αποχώρηση της χώρας του από 66 διεθνείς οργανισμούς που –όπως ανέφερε– «δεν υπηρετούν τα συμφέροντα των ΗΠΑ». Από αυτούς, οι 31 ανήκουν στο σύστημα του ΟΗΕ.

Παρότι περισσότερα από 150 από τα 193 κράτη-μέλη έχουν καταβάλει τις οφειλές τους, τα Ηνωμένα Έθνη έκλεισαν το 2025 με ανεξόφλητο ποσό 1,6 δισ. δολαρίων — υπερδιπλάσιο σε σχέση με το 2024.

«Καφκικός κύκλος» και κίνδυνος εξάντλησης ρευστότητας

«Είμαστε παγιδευμένοι σε καφκικό κύκλο: αναμένεται από εμάς να αποπληρώσουμε χρήματα που δεν υπάρχουν», τονίζει ο κ. Γκουτέρες. Τα χρηματοδοτικά κενά αναγκάζουν συχνά τον οργανισμό να παγώνει προσλήψεις, να καθυστερεί πληρωμές και να προχωρά σε περικοπές υπηρεσιών και αποστολών — μέτρα που, όπως προειδοποιεί, δεν επαρκούν πλέον.

Ο γενικός γραμματέας εκφράζει επίσης φόβους ότι δεν θα καταστεί δυνατή η πλήρης εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2026, ο οποίος εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο. «Ακόμα χειρότερα, η ρευστότητα του τακτικού προϋπολογισμού θα έχει εξαντληθεί τον Ιούλιο», σημειώνει.

Ο προϋπολογισμός του 2026 είναι μειωμένος κατά 7% σε σχέση με πέρυσι και ανέρχεται στα 3,4 δισ. δολάρια, εντείνοντας τις ανησυχίες για τη βιωσιμότητα των βασικών λειτουργιών του οργανισμού.