Το πλαίσιο συμφωνίας για τη Γροιλανδία στο οποίο κατέληξαν ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προβλέπει την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική από τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας. Τα πρώτα αποτελέσματα αναμένεται να είναι ορατά ήδη από φέτος, όπως δήλωσε ο Ρούτε στο Reuters.
Ο Ρούτε, μιλώντας στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, ανέφερε ότι οι στρατιωτικοί διοικητές του ΝΑΤΟ θα εξετάσουν άμεσα τις πρόσθετες επιχειρησιακές ανάγκες. Όπως σημείωσε, ακόμη και χώρες-μέλη χωρίς αρκτικά εδάφη αναμένεται να συμβάλουν. Στόχος είναι οι αποφάσεις να υλοποιηθούν το συντομότερο δυνατό, ιδανικά έως τις αρχές του 2026.
Ο γενικός γραμματέας ξεκαθάρισε ότι η ενίσχυση της παρουσίας του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία δεν θα αποσπάσει πόρους από τη στήριξη προς την Ουκρανία, ενώ υπογράμμισε ότι δεν συζήτησε με τον Τραμπ την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου του νησιού. Οι ειδικές διαπραγματεύσεις, όπως είπε, θα συνεχιστούν μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας.
Ρούτε: Στόχος για το ΝΑΤΟ, η συνεργασία για ασφάλεια στην Αρκτική
Ο Ρούτε επεσήμανε ότι οι επτά χώρες της Αρκτικής – ΗΠΑ, Καναδάς, Δανία, Ισλανδία, Σουηδία, Φινλανδία και Νορβηγία – πρέπει να συνεργαστούν στενά για την αποτροπή ρωσικής και κινεζικής επιρροής στην περιοχή. «Στόχος είναι να διασφαλίσουμε ότι Ρωσία και Κίνα δεν θα αποκτήσουν οικονομική ή στρατιωτική πρόσβαση στη Γροιλανδία», δήλωσε.
Σύμφωνα με πληροφορίες του AFP, ΗΠΑ και Δανία προσανατολίζονται σε επαναδιαπραγμάτευση της αμυντικής συμφωνίας του 1951 για το νησί. Παράλληλα, δημοσιεύματα του Le Monde αναφέρουν ότι εξετάστηκε εναλλακτικό σενάριο ενίσχυσης της αμερικανικής παρουσίας, χωρίς προσάρτηση, με αναβάθμιση του καθεστώτος της βάσης Πιτουφίκ, κατά το πρότυπο των βρετανικών βάσεων σε Ακρωτήρι και Δεκέλεια στην Κύπρο.
Αντιδράσεις και «κόκκινες γραμμές» της Δανίας
Η Κοπεγχάγη αντέδρασε άμεσα, ξεκαθαρίζοντας ότι ο Ρούτε δεν έχει εντολή να διαπραγματεύεται ζητήματα κυριαρχίας εκ μέρους της Δανίας ή της Γροιλανδίας. Η πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν τόνισε ότι καμία διαπραγμάτευση για την κυριαρχία δεν έγινε στο ΝΑΤΟ και υπογράμμισε πως τέτοιες αποφάσεις ανήκουν αποκλειστικά στη Δανία και τη Γροιλανδία.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Δανός υπουργός Άμυνας Τρελς Λουντ Πούλσεν μίλησε για «ξεκάθαρη κόκκινη γραμμή», αποκλείοντας κάθε παραχώρηση κυριαρχίας. Εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ διευκρίνισε επίσης ότι ο γενικός γραμματέας δεν πρότεινε κανέναν συμβιβασμό επί θεμάτων κυριαρχίας.
Παρά τις ενστάσεις, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι οι συζητήσεις για την ασφάλεια της Αρκτικής θα συνεχιστούν, με έμφαση στον ρόλο του ΝΑΤΟ και στη στενότερη συνεργασία Ευρώπης–ΗΠΑ σε μια περιοχή αυξανόμενης στρατηγικής σημασίας.